Νανά Παπαδογεωργάκη

Έπεσε πάνω μας μια αλήθεια που χρόνια αποφεύγαμε να κοιτάξουμε.

Ότι μεγαλώνουμε παιδιά εξαντλημένα πριν καν προλάβουν να ζήσουν.

Παιδιά που κοιμούνται με άγχος και ξυπνούν με φόβο.

Που από πολύ νωρίς μαθαίνουν ότι η αξία τους χωρά μέσα σε έναν βαθμό, σε μια σχολή, σε μια λέξη: «πέτυχες» ή «απέτυχες».

Και γύρω τους ένας κόσμος που ζητά συνεχώς περισσότερα, ένας κόσμος που δεν συγχωρεί την ασχήμια, ούτε και την αποτυχία.

Μεγαλύτερες επιδόσεις. Περισσότερη αντοχή και αριστεία. Ένας κόσμος που σπάνια ρωτά: «Είσαι καλά;»

Οι έφηβοι σήμερα μεγαλώνουν μέσα σε μια αδιάκοπη πίεση.

Πανελλήνιες εξετάσεις, κοινωνικά δίκτυα, σύγκριση, φόβος ότι δεν είναι αρκετοί.

Ζουν σε μια εποχή όπου όλα κρίνονται δημόσια: η εικόνα τους, το σώμα τους, οι φίλοι τους, οι επιτυχίες τους, ακόμη και η ευτυχία τους.

Και πολλές φορές οι γονείς, χωρίς να το θέλουμε, γινόμαστε μέρος αυτής της πίεσης.

Ματώνουμε οικονομικά για φροντιστήρια μέσα σε μια δήθεν δωρεάν παιδεία.

Κόβουμε από τον εαυτό μας για να προσφέρουμε στα παιδιά «ένα καλύτερο μέλλον».

Όμως στο μεταξύ ξεχνάμε κάτι θεμελιώδες: κανένα μέλλον δεν έχει αξία αν το παιδί χάνει τον εαυτό του μέχρι να φτάσει εκεί.

Συχνά ακούμε ότι «η προηγούμενη γενιά ήταν πιο ανθεκτική».

Ίσως σε πολλά επίπεδα να ήταν. Ίσως επειδή έμαθε να περιμένει, να στερείται, να αντέχει τη ματαίωση, να επιμένει χωρίς άμεση ανταμοιβή. Ίσως επειδή μεγάλωσε με περισσότερο χρόνο έξω από οθόνες και λιγότερη διαρκή διέγερση.

Όμως δεν χρειάζεται να μπούμε στη λογική της σύγκρισης των γενεών.

Δεν είναι τα σημερινά παιδιά «αδύναμα».

Είναι παιδιά που μεγαλώνουν σε έναν πολύ πιο θορυβώδη, απαιτητικό και μοναχικό κόσμο.

Έναν κόσμο όπου το κινητό δεν κλείνει ποτέ.

Όπου η υπερκατανάλωση δημιουργεί συνεχώς νέες ανάγκες.

Όπου τα πρότυπα τελειότητας πολλαπλασιάζονται κάθε δευτερόλεπτο.

Όπου η αποτυχία βιώνεται σαν δημόσια έκθεση.

Και όπου πολλές φορές οι γονείς λείπουν ατέλειωτες ώρες, κυνηγώντας την επιβίωση.

Τα παιδιά σήμερα έχουν περισσότερα ερεθίσματα, αλλά λιγότερο χώρο να αναπνεύσουν.

Περισσότερη επικοινωνία, αλλά λιγότερη ουσιαστική σύνδεση.

Περισσότερους «followers», αλλά συχνά λιγότερους ανθρώπους να εμπιστευτούν πραγματικά.

Γι’ αυτό το πιο σημαντικό ίσως δεν είναι να μεγαλώνουμε «τέλεια» παιδιά.

Είναι να μεγαλώνουμε χαρούμενα παιδιά.

Παιδιά που ξέρουν ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από έναν βαθμό.

Παιδιά που μπορούν να αποτύχουν χωρίς να νιώσουν ότι καταστράφηκαν.

Παιδιά που έχουν το δικαίωμα να λυγίσουν χωρίς να ντρέπονται.

Και πάνω απ’ όλα, παιδιά που νιώθουν ότι μπορούν να μιλήσουν.

Σε έναν γονιό.

Σε έναν φίλο.

Σε έναν δάσκαλο.

Σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας.

Σε κάποιον.

Γιατί πολλές φορές η σωτήρια φράση δεν είναι μια μεγάλη συμβουλή.

Είναι το απλό:
«Σε ακούω.»
«Είμαι εδώ.»
«Δεν είσαι μόνος.»

Τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς αλάνθαστους.

Χρειάζονται γονείς διαθέσιμους συναισθηματικά.

Χρειάζονται αποδοχή.

Χρειάζονται να αισθανθούν ότι αγαπιούνται όχι όταν πετυχαίνουν, αλλά επειδή υπάρχουν.

Η άνευ όρων αγάπη μπορεί να λύσει κάποια από τα προβλήματα.

Δεν υπάρχουν βέβαια μαγικές συνταγές.

Υπάρχει όμως κάτι που μπορεί πραγματικά να προστατεύσει μια παιδική ψυχή: η αίσθηση ότι έχει αξία ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές της.

Γιατί καμία επίδοση δεν αξίζει περισσότερο από μια παιδική ζωή.

Και κανένα παιδί δεν πρέπει να φτάνει στο σημείο να πιστέψει ότι ο πόνος του δεν χωρά πουθενά.

Οφείλουμε στα παιδιά μας να τα ακούμε πριν σωπάσουν.


*Η Νανά Παπαδογεωργάκη είναι Δικηγόρος Αθηνών, LLM Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια & Επιμορφώτρια Σχολικής Διαμεσολάβησης, Εκπαιδεύτρια Διαμεσολαβητών