Αλέξανδρος Κασιμάτης

Οι Bορειοευρωπαίοι αφού εκπαίδευσαν... τους τεμπέληδες του Νότου να μη δημιουργούν δημοσιονομικά ελλείμματα, άρχισαν να έχουν ελλείμματα οι ίδιοι. Αυτό προκύπτει από το ΔΝΤ και συγκεκριμένα τη Γενική Διευθύντρια του, Κρ. Γκεοργκίεβα, η οποία αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις του Fiscal Monitor του ΔΝΤ , το οποίο προβλέπει πως με εξαίρεση τέσσερις χώρες και συγκεκριμένα την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία και την Πορτογαλία, στις υπόλοιπες χώρες μέλη της ΕΕ το χρέος αυξάνεται. Μάλιστα η Κρ. Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι «χωρίς μέτρα πολιτικής, ο απλός μέσος όρος του δημόσιου χρέους των χωρών της ΕΕ θα υπερδιπλασιαζόταν σε πάνω από 130% του ΑΕΠ το 2040».

Οι δυσκολίες ξεκίνησαν για τις ευρωπαϊκές οικονομίες επειδή λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στους προϋπολογισμούς προστίθενται οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, με το σύνολο των επιπλέον δαπανών στους τομείς αυτούς να φθάνει στο 5% του ΑΕΠ το 2040. Προϋπολογισμοί που ήδη σήκωναν τα βάρη της ενεργειακής μετάβασης, του συνταξιοδοτικού κ.λπ. Η επικεφαλής του ΔΝΤ πρόσθεσε πως ειδικά οι χώρες που δεν έχουν δημοσιονομικά περιθώρια πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, παίρνοντας δύσκολες αποφάσεις για αύξηση της φορολογίας ή για μείωση άλλων δημόσιων δαπανών.

Ανησυχητικές διαστάσεις έχει πάρει το δημόσιο χρέος και στις ΗΠΑ. Τα ελλείμματα έχουν εκτινάξει το χρέος στα 39,2 τρισεκατομμύρια δολάρια έχοντας ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ της χώρας, ένα ρεκόρ που είχε καταγραφεί μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρουσιάζει μεγάλα ελλείμματα, της τάξης του 6% του ΑΕΠ. Τα παραπάνω νούμερα δεν περιλαμβάνουν το κόστος του πολέμου με το Ιράν, αλλά η αλήθεια είναι ότι σταθερά η πολιτική των περισσότερων αμερικανικών Προέδρων πρόσθεσε ελλείμματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 1960 το Κογκρέσο χρειάστηκε να αυξήσει, αναστείλει ή αλλάξει τους όρους για το ανώτατο όριο χρέους 78 φορές, προκειμένου οι ΗΠΑ να δανειστούν περισσότερα χρήματα. Οι ΗΠΑ ωστόσο λόγω του διεθνώς ηγετικού τους ρόλου έχουν μεγαλύτερα περιθώρια δανεισμού, καθώς ελέγχουν το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και τα αμερικανικά ομόλογα θεωρούνται ασφαλές καταφύγιο.

Η διόγκωση όμως του χρέους σε ΗΠΑ και Ευρώπη υποχρεώνουν τις κυβερνήσεις να πληρώσουν περισσότερα για την εξυπηρέτησή του, ενισχύει το ενδεχόμενο αύξησης της φορολογίας, μειώνει τις δημόσιες δαπάνες και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επιτόκια για την εξεύρεση των αναγκαίων κεφαλαίων.