Μιλένα Αποστολάκη

Σήμερα, το τραπεζικό σύστημα εμφανίζει ιλιγγιώδη κερδοφορία, με τα καθαρά κέρδη για το 2025 να ανέρχονται στα 4,6 δισ. ευρώ και τις διανομές μερισμάτων στους μετόχους να αγγίζουν τα 2,8 δισ. ευρώ. Η κερδοφορία αυτή δεν είναι αποτέλεσμα υγιούς ανταγωνισμού ή πιστωτικής επέκτασης, αλλά στηρίζεται σε καταχρηστικές χρεώσεις, υψηλές προμήθειες και σε ένα αδικαιολόγητο χάσμα επιτοκίων μεταξύ καταθέσεων (σχεδόν μηδενικά) και δανείων, το οποίο δεν απαντάται σε καμία ευρωπαϊκή χώρα. Ταυτόχρονα, η αγορά διατηρεί ολιγοπωλιακά χαρακτηριστικά, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό και επιβαρύνοντας τους πολίτες και τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, το ΠΑΣΟΚ πρότεινε τρεις στοχευμένες παρεμβάσεις: την επιβολή έκτακτης εισφοράς 8% στα καθαρά κέρδη μετά φόρων των τραπεζών που υπερβαίνουν το ποσό 400 εκατ. ευρώ ετησίως, για τα έτη 2025 και 2026, την ταχύτερη απόσβεση του αναβαλλόμενου φόρου και ένα αυστηρό πλαίσιο που απαγορεύει τις καταχρηστικές προμήθειες και τις παράνομες χρεώσεις στις καθημερινές συναλλαγές των πολιτών.

Τι σημαίνει πρακτικά η παρέμβαση στον «αναβαλλόμενο φόρο»; Ότι οι τράπεζες δεν πληρώνουν νέο φόρο. Χρησιμοποιούν όμως μέρος των υψηλών κερδών τους, προκειμένου να μειώσουν πιο γρήγορα τις φορολογικές τους υποχρεώσεις προς το Δημόσιο. Η πρότασή μας για ταχύτερη απόσβεση συμβάλει στην βελτίωση της ποιότητας των κεφαλαίων, ενισχύοντας την αξιοπιστία των Τραπεζών, αυξάνοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών και εμπεδώνοντας το αίσθημα φορολογικής δικαιοσύνης. Ταυτόχρονα απελευθερώνονται πόροι για την υγεία και την παιδεία, σταματώντας το κράτος να λειτουργεί ως «πιστωτής» των τραπεζών.

Από τα τραπεζικά υπερκέρδη στην κοινωνική πολιτική
Η έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των τραπεζών δημιουργεί έναν υπαρκτό αλλά οριοθετημένο δημοσιονομικό χώρο. Για παράδειγμα, τα έσοδα από την έκτακτη φορολόγηση των κερδών που προτείνει το ΠΑΣΟΚ εκτιμώνται για το 2025 στα 370 εκατ. ευρώ, όταν:

1. η προστασία των εισοδημάτων από τον πληθωρισμό (τιμαριθμική αναπροσαρμογή) σε βάθος τετραετίας κοστίζει περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως.
2. η ενίσχυση 350.000 χαμηλοσυνταξιούχων, μέσα από την καθιέρωση ενός νέου ΕΚΑΣ, κοστίζει 540 εκατ. ευρώ ετησίως.
3. η σταδιακή μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων κατά 20% απαιτεί 180 εκατ. ευρώ ετησίως.
4. η αποκατάσταση χρόνιων αδικιών στις συντάξεις αναπηρίας και χηρείας κοστίζει 120 εκατ. ευρώ ετησίως.

Το συνολικό σχέδιο που καταθέτει το ΠΑΣΟΚ συνιστά μια συνεκτική στρατηγική: ρυθμίζει το τραπεζικό σύστημα, συμβάλλει στην θωράκιση της αξιοπιστίας του, περιορίζει τα υπερκέρδη, αναδιανέμει πόρους και στηρίζει το εισόδημα των πολιτών. Αποδεικνύει ότι η δημοσιονομική σοβαρότητα μπορεί και επιβάλλεται να συμβαδίζει με την κοινωνική ευαισθησία. Είναι η ώρα να επιλέξουμε αν θα συνεχίσουμε να προστατεύουμε τα υπερκέρδη των λίγων ή αν θα στηρίξουμε τους πολλούς και ιδιαίτερα τους πιο αδύναμους.

* Η Μιλένα Αποστολάκη είναι βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ στον Βόρειο Τομέα Αθηνών, πρώην υπουργός