Νίκος Μελέτης

Χιλιάδες Ινδοί πληρώνονται για να καταγράφουν καθημερινά τις κινήσεις και τις εργασίες που κάνουν στο σπίτι και σε άλλους χώρους εργασίας, προκειμένου να εκπαιδεύονται τα ανθρωποειδή ρομπότ της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Βλέποντας το βίντεο και συνειδητοποιώντας τι ακριβώς συμβαίνει, σοκάρεσαι.

Όπως εξηγούσε το ρεπορτάζ, η νεαρή Ινδή περνά αρκετές ώρες της ημέρας της με ένα κινητό τηλέφωνο στερεωμένο στο μέτωπό της, με ειδικό ιμάντα, και την κάμερα ανοιχτή να καταγράφει όλες τις κινήσεις της μέσα στο νοικοκυριό. Από την ώρα που ξυπνά, πώς αερίζει και στρώνει το κρεβάτι, πώς σιδερώνει και τακτοποιεί τα ρούχα, πώς πιάνει τη σκούπα για να καθαρίσει, πώς ποτίζει και φροντίζει τα λουλούδια και τα φυτά του σπιτιού, πώς μαγειρεύει, πώς κάνει, με λίγα λόγια, όλα όσα κάνει καθημερινά μια νοικοκυρά στην Ινδία.

Για την ίδια, πρόκειται για μια μεγάλη ανακούφιση. Κάνει τις δουλειές της και πληρώνεται δύο δολάρια για κάθε βίντεο διάρκειας μίας ώρας, το οποίο στέλνει μέσω του κινητού της απευθείας στην εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο.

Το ίδιο συμβαίνει και σε αρκετές επιχειρήσεις που συνάπτουν αντίστοιχες συμβάσεις. Τα κινητά στο μέτωπο των εργαζομένων καταγράφουν τις μηχανικές κινήσεις που κάνουν στη γραμμή παραγωγής, στις εργασίες συντήρησης και σε κάθε άλλη δραστηριότητα.

Το ερώτημα που έθεσε ο Γάλλος δημοσιογράφος στην Ινδή νοικοκυρά ήταν αν δεν φοβάται ότι, εκπαιδεύοντας σήμερα τα ανθρωποειδή ρομπότ για τις οικιακές εργασίες και αύριο για διάφορα επαγγέλματα, τελικά θα είναι η ίδια που θα μείνει χωρίς δουλειά όταν θελήσει να βγάλει μεροκάματο ως οικιακή βοηθός ή όταν ο σύζυγός της χάσει τη δουλειά του στο εργοστάσιο.

Χαμογελώντας και ευτυχισμένη με τα δύο δολάρια για κάθε βίντεο, απάντησε αφοπλιστικά ότι πλέον πληρώνεται για κάτι που έκανε δωρεάν, ότι όσο αυτό διαρκεί της είναι χρήσιμο και ότι, τελικά, πιστεύει πως και τα ρομπότ θα χρειάζονται πάντα τον άνθρωπο ως αφεντικό.

Πολύ αισιόδοξη η Ινδή, η οποία όταν έρθει η ώρα πιθανότατα δεν θα μπορέσει να καλύψει το κενό στο εισόδημά της από τη διακοπή αυτής της αμοιβής των δύο δολαρίων ή ακόμη και από μια ενδεχόμενη απόλυση του συζύγου της από το εργοστάσιο.

Στην Ελλάδα συζητούμε για το δωρεάν εισιτήριο στα ΜΜΜ, για επιδόματα… . Συζητούμε και διαφωνούμε για προβλήματα που πολύ σύντομα, και όχι έπειτα από δεκαετίες , θα μοιάζουν με παιδικό πονόδοντο μπροστά στο τσουνάμι ανατροπών που έρχεται στην καθημερινότητά μας, στη ζωή μας, στην εργασία μας, στις σχέσεις μας με τους γύρω μας και στον παγκόσμιο καταμερισμό ισχύος και πλούτου.

Η Ινδή, όπως και χιλιάδες άλλοι, παίρνοντας τα δύο δολάρια ανά βίντεο, δεν αντιλαμβάνεται ότι στην πράξη εκπαιδεύει αυτόν που θα πάρει τη δουλειά εκατομμυρίων ανθρώπων που εργάζονται στην καθαριότητα σπιτιών και επιχειρήσεων σε όλο τον κόσμο.
Κι αν το δει κανείς στη μεγάλη κλίμακα, οι σημερινοί εργαζόμενοι εκπαιδεύουν εκείνους που ενδέχεται αύριο να τους στείλουν στην ανεργία.

Και αυτό ίσως είναι το λιγότερο.

Όπως συμβαίνει σε κάθε μεγάλη οικονομική και τεχνολογική επανάσταση, διαμορφώνεται μια νέα ηγετική τάξη και μια νέα κατηγορία προλεταρίων. Με τη διαφορά ότι πλέον η ισχυρή ομάδα της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι αυτή που θα ελέγχει την οικονομία,την σκέψη , την καθημερινότητα ,την μόδα , τις γευστικές μας συνήθειες την ενημέρωση ,την πολιτική…

Εάν δεν ληφθούν σύντομα μέτρα και δεν τεθούν κανόνες σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό, ώστε να υπάρξουν διαφάνεια και εκδημοκρατισμός στη διαδικασία αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα βρεθούμε πιθανόν μπροστά στη μεγαλύτερη απειλή που έχει αντιμετωπίσει η παγκόσμια δημοκρατία, τα ανθρώπινα, ατομικά και εργασιακά δικαιώματα . Με δισεκατομμύρια ανθρώπους να περνούν στην τάξη των προλετάριων της τεχνολογικής επανάστασης της ΑΙ, χωρίς ουσιαστική πρόσβαση στην ισχύ που αυτή παράγει.

Οι κυβερνήσεις του κόσμου και οι διεθνείς οργανισμοί έχουν ήδη αργήσει. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δεσμεύονται για επενδύσεις σε σχέδια των οποίων ελάχιστοι γνωρίζουν τον τελικό προορισμό, σε μηχανισμούς ελέγχου της σκέψης, της κοινωνικής συνείδησης, της καταναλωτικής, πολιτικής και κοινωνικής συμπεριφοράς, με άγνωστους εκείνους που κρατούν τα κλειδιά.

Και υπάρχει ο κίνδυνος ,αυτό που θα μπορούσε να οδηγήσει αναίμακτα σε μια μεγάλη τεχνολογική επανάσταση προς όφελος ολόκληρης της ανθρωπότητας , ώστε η AI να δουλεύει για τον άνθρωπο μαζί με τον άνθρωπο και όχι στην θέση του ,να καταλήξει σε έναν πραγματικό εφιάλτη.

Έναν εφιάλτη που η Ινδή νοικοκυρά των δύο δολαρίων ανά βίντεο δεν μπορεί καν να φανταστεί, ζώντας σήμερα στο φτωχικό της κάπου στην Καλκούτα.