Ryanair: Το μοντέλο του low cost στα όριά του, το παράθυρο που έσπασε και οι καταγγελίες για κρυφές χρεώσεις και αυστηρά πρόστιμα

«Δεν μας αφήνουν να πετάξουμε», λέει το ζευγάρι των δημοφιλών Ελλήνων ταξιδιωτικών influencers Ηaha Νomads μπροστά στο stand της αεροπορικής εταιρείας Ryanair.

Δίπλα τους, άλλοι ταξιδιώτες οι οποίοι διαμαρτύρονται επειδή οι βαλίτσες τους «κόπηκαν» στο sizer: το ηλεκτρονικό μηχάνημα μέτρησης των αποσκευών στο οποίο τοποθετούνται οι βαλίτσες για να μετρηθεί αν επιτρέπεται να μπουν στην καμπίνα του αεροσκάφους ως χειραποσκευή.

Τα παράπονα για υπερβολές από την πλευρά της αεροπορικής, η οποία κατηγορείται ότι κόβει πρόστιμα 60 έως 80 ευρώ για χειραποσκευές που περισσεύει... ένα λουράκι ενός εκατοστού ή είναι βαρύτερες κατά 5 γραμμάρια από το προβλεπόμενο, είναι πολλά.

Το παράθυρο

Αν και το θέαμα των επιβατών που προσπαθούν να ξηλώσουν τα ροδάκια από τις βαλίτσες τους για να γλιτώσουν την έξτρα χρέωση από την ιρλανδική εταιρεία χαμηλού κόστους είναι κάπως... ερεθιστικό, αυτά τα παράπονα δεν είναι τίποτα μπροστά στην περιπέτεια του επιβάτη που τον ρούφηξε παράθυρο το οποίο έσπασε στη διάρκεια πτήσης από τη Θεσσαλονίκη προς το Μέμινγκεν της Γερμανίας. Ο 61χρονος επιβάτης σώθηκε καθώς η σύζυγός του και δύο ακόμα συνεπιβάτες του τον τράβηξαν με υπεράνθρωπες προσπάθειες μέσα στο αεροπλάνο.

«Η Ryanair θα στείλει χρεώσεις για χρήση έξτρα υπηρεσιών στον επιβάτη που ρουφήχτηκε από το παράθυρο. 100 ευρώ για χρήση καθαρού αέρα και 60 ευρώ για απόλαυση απεριόριστης θέας», γράφει σκωπτικά μία χρήστρια των social media.

Καθόλου αστεία δεν βρίσκει όσα συνέβησαν ο Λιούμπισα Κάροβιτς, ο οποίος έχει τραυματιστεί σωματικά και ψυχικά, ενώ έχει εντυπωσιαστεί από το γεγονός ότι κανείς εκπρόσωπος της Ryanair δεν τον επισκέφθηκε στο νοσοκομείο, ούτε καν επικοινώνησε για μια συγγνώμη.

Καθόλου αστείο δεν το βρίσκει επίσης η NTSB, η διάσημη αμερικανική ανά τον κόσμο Επιτροπή Ασφάλειας των Μεταφορών και Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων, η οποία απαντά στις αιτιάσεις του CEO της Ryanair Κέβιν Ο’Λίρι ότι το παράθυρο χτυπήθηκε από «ξένο αντικείμενο» και ότι το περιστατικό δεν σχετίζεται με την ηλικία (18 ετών) ή τη συντήρηση του αεροπλάνου.

«Η NTSB δεν έκανε κάποια τέτοια διαπίστωση», απαντά στον Ο’Λίρι κυνικά η πρόεδρος της επιτροπής Τζένιφερ Χόμεντι και συνεχίζει: «Οι ερευνητές μας δεν έχουν αποκλείσει ούτε την ηλικία ούτε ζητήματα συντήρησης που ενδεχομένως να έπαιξαν ρόλο στο συμβάν».

Ολα αυτά είναι «too much» για την ιρλανδική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους, η οποία βλέπει τη μετοχή της να... προσγειώνεται κατά περίπου 4% στα 56,23 δολάρια (την περασμένη Πέμπτη έπειτα από συνεχείς πτώσεις) μετά τα ανησυχητικά αποτελέσματα α’ τριμήνου, όπου καταγράφηκε μείωση των κερδών και έσοδα μικρότερα των αναμενόμενων.

Χρεώσεις

Το κακό για τη Ryanair είναι ότι το περιστατικό με την αποκόλληση του παραθύρου (αφού χτυπήθηκε από τμήμα του κινητήρα του αεροπλάνου που αποκολλήθηκε) και τις φρικιαστικές στιγμές που έζησαν οι επιβάτες είναι ότι προκαλεί υποψίες. Ιδιαίτερα μετά το «χαστούκι» της φημισμένης NTSB, η οποία σπάνια έως ποτέ προτρέχει να κάνει οποιαδήποτε δήλωση, πολλοί αναρωτιούνται: μήπως η πολιτική εκπτώσεων σε τιμές και υπηρεσίες έχει μεταφερθεί και σε εκπτώσεις στην ασφάλεια;

Μέχρι να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα η NTSB, η ιρλανδική εταιρεία βρίσκεται στο στόχαστρο πολλών επιβατών, αλλά και κρατικών φορέων που την κατηγορούν για κρυφές χρεώσεις. Σε μια παραλλαγή του ρητού «η φτήνια τρώει τον παρά», πολλοί επιβάτες της -οι οποίοι μάλιστα έχουν κατακλύσει τις σελίδες της αεροπορικής με κριτικές- γκρινιάζουν για τέτοιες κρυφές χρεώσεις.

Από τη μία θα πρέπει κανείς να γνωρίζει με ποιον ταξιδεύει και να μην εκπλήσσεται που ακόμα κι ένα μπουκαλάκι νερό εν πτήσει δεν προσφέρεται, αλλά μπορεί να αγοραστεί, όπως συμβαίνει σε πάρα πολλές αεροπορικές πλέον. Ή ότι αν δεν έχει τη δυνατότητα να κάνει ηλεκτρονικό check in με τον τρόπο που περιγράφει λεπτομερώς η εταιρεία, θα χάσει την πτήση ή θα πληρώσει έξτρα χρέωση. Είναι χαμηλού κόστους αεροπορική εταιρεία, κάτι που συνεπάγεται και λιγότερες υπηρεσίες.

Αυτό που δεν περιμένουν πολλοί επιβάτες, ωστόσο, είναι ότι θα χρεωθούν για να... κάθονται μαζί με τα παιδιά τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Αρχή Ανταγωνισμού και Αγορών (CMA) έχει θέσει υπό έρευνα την ιρλανδική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους, δηλώνοντας ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις της απαιτούν τουλάχιστον ένας γονέας να κάθεται με τα παιδιά του, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με αναπηρία, όμως τους χρεώνει περίπου 8 λίρες ανά πτήση για να το κάνουν αυτό.

Η αεροπορική εταιρεία χαρακτήρισε «αβάσιμη την έρευνα», προσθέτοντας ότι προσβλέπει να «αντικρούσει τους ψευδείς ισχυρισμούς της CMA», ενώ υποστήριξε πως δεν επιβάλλει καμία χρέωση για να κάθονται τα παιδιά δίπλα στον γονέα τους ή στον ενήλικα που τα συνοδεύει. Ωστόσο η CMA έχει διαπιστώσει ότι οι γονείς παιδιών ηλικίας 2-11 ετών πρέπει να τα συνοδεύουν στην πτήση μέσω μιας «υποχρεωτικής οικογενειακής θέσης». Η κράτηση μίας από αυτές τις θέσεις κοστίζει μεταξύ 4,50 ευρώ και 13,50 ευρώ.

Για ένα εκατοστό

Για κρυφές χρεώσεις κατηγορούν την εταιρεία και πολλοί επιβάτες. Για παράδειγμα, πολλοί είναι αυτοί που λένε ότι οι χειραποσκευές τοποθετούνται από τους υπαλλήλους στο ειδικό μηχάνημα με πρόθεση να βρεθεί έστω και ένα εκατοστό ή ένα γραμμάριο (!) να υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο μεταφοράς στην καμπίνα. Σε αυτή την περίπτωση επιβάλλεται έξτρα χρέωση ύψους 60 ευρώ (συνήθως).

Στα 60 ευρώ είναι το κόστος που επιβάλλεται για κάθε σακούλα από τα duty free που οι επιβάτες δεν μπορούν να χωρέσουν στη χειραποσκευή τους. Προσέξτε: επιτρέπεται να ψωνίσετε από τα καταστήματα του αεροδρομίου, όμως δεν επιτρέπεται να τα πάρετε μαζί σας στην πτήση της Ryanair, εκτός αν αφαιρέσετε κάτι από τη χειραποσκευή σας ώστε να μην προεξέχει η σακούλα! Αλλιώς, θα πληρώσετε - και θα πληρώσετε ακριβά...

Μεγάλη προσοχή χρειάζεται και για τον τύπο του εισιτηρίου που κλείνει κανείς - και αυτό δεν αφορά μόνο τη Ryanair, αλλά εκείνη θα είναι αυστηρή στην τήρηση των όρων του light εισιτηρίου. Πολλοί κλείνουν το φτηνότερο εισιτήριο που βρίσκουν στο Διαδίκτυο χωρίς να ελέγχουν προσεκτικά τι αφορά.

Οταν φτάνουν στο αεροδρόμιο με τις βαλίτσες τους, διαπιστώνουν με έκπληξη ότι το εισιτήριο περιλαμβάνει μόνο μια χειραποσκευή και αυτή συγκεκριμένων διαστάσεων και βάρους. Οι υπόλοιπες αποσκευές πληρώνονται και πληρώνονται ακριβά, συχνά περίπου στα 10 ευρώ ανά κιλό...

Η Ryanair είναι από τις αεροπορικές που χρεώνουν ένα υψηλό ποσό εάν κάποιος θέλει να κάνει check-in στο αεροδρόμιο ή θέλει να εκτυπώσει την κάρτα επιβίβασης στο αεροδρόμιο με τον...
πατροπαράδοτο τρόπο. Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική χρέωση μπορεί να φτάσει τα 60 ευρώ.

Αλλοι πάλι δεν ελέγχουν τα στοιχεία της πτήσης (ημερομηνία/προορισμός) και το όνομα του επιβάτη όταν κλείνουν τα εισιτήρια, θεωρώντας ότι μια αλλαγή που θα χρειαστεί δεν θα πληρωθεί ακριβά. Οι χρεώσεις ποικίλλουν ανάλογα με το είδος του ναύλου. Με βάση το φθηνότερο εισιτήριο, η αλλαγή πτήσης μπορεί να χρεωθεί από 30 έως και 90 ευρώ επιπλέον της διαφοράς τιμής του ναύλου. Για παράδειγμα, αν έχει γραφτεί λάθος ένα γράμμα στο όνομα του επιβάτη, η αλλαγή κοστίζει περισσότερα από 160 ευρώ στο αεροδρόμιο!

Επιπλέον, πολλοί αναφέρονται στον περίφημο «κανόνα των 40 λεπτών» της Ryanair για τις προθεσμίες check-in και παράδοσης αποσκευών στα αεροδρόμια. Σε αντίθεση με παλαιότερα, που μπορούσε κανείς να παραδώσει τις αποσκευές του ή να κάνει το check-in της τελευταίας στιγμής έως και 40 λεπτά πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, η Ryanair το έχει αλλάξει αυτό. Κι αυτό γιατί έχει τη δική της προθεσμία παράδοσης αποσκευών στα 60 λεπτά πριν από την αναχώρηση σε όλα τα αεροδρόμια.

Το όριο των 40 λεπτών παραμένει κρίσιμο για ορισμένους συγκεκριμένους λόγους:

το χρονικό περιθώριο «χαμένης πτήσης»: Εάν χάσει την πτήση του ο επιβάτης, μπορεί να καταβάλει ένα τέλος χαμένης πτήσης στο γκισέ έκδοσης εισιτηρίων (κόστος περίπου 100 ευρώ) για να μεταφερθεί στην επόμενη διαθέσιμη πτήση, αλλά μόνο εάν φτάσει στο γκισέ έκδοσης εισιτηρίων εντός μιας ώρας από την αρχικά προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης.

Κλείσιμο της πύλης επιβίβασης: Οι πύλες επιβίβασης κλείνουν συνήθως 20 λεπτά πριν από την αναχώρηση, καθιστώντας το χρονικό διάστημα από τα 40 έως τα 20 λεπτά το απόλυτο όριο για τους επιβάτες που έχουν ήδη κάνει check-in να φτάσουν στην πύλη.

Τσιγκουνιές

Πάντως, ανεξάρτητα από όλα τα άλλα, ο CEO της Ryanair, ο οποίος μάλιστα είναι από αυτούς που έχουν τη μεγαλύτερη χρονικά θητεία σε εταιρεία διεθνούς βεληνεκούς και θα παραμείνει στη θέση έως το 2034, ο Ιρλανδός Μάικλ Ο’Λίρι, συχνά πρωταγωνιστεί στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς Τύπου όχι μόνο με το φλεγματικό χιούμορ του, αλλά περισσότερο με τις απίθανες ιδέες του σχετικά με την εξοικονόμηση κόστους στις πτήσεις.

Κάποιες από αυτές είναι τόσο ακραίες που τον έχουν χρίσει... Αρχοντα της Τσιγκουνιάς, αφού εάν εφαρμοστούν (που θα εφαρμοστούν) θα κατεβάσουν το επίπεδο μιας πτήσης με τη low budget εταιρεία σε αυτό των... ΚΤΕΛ των παρελθουσών δεκαετιών.

Για παράδειγμα, ο Ο’Λίρι έχει προτείνει, με κάθε σοβαρότητα, να επιβληθεί χρέωση στους επιβάτες της Ryanair για χρήση της τουαλέτας εν πτήσει! Ο Ιρλανδός το πρωτοείπε πριν από περίπου 20 χρόνια και όλοι νόμισαν ότι ήταν μία από τις συνήθεις πλάκες του. Ομως αργότερα ο ίδιος αποσαφήνισε ότι τα έλεγε σοβαρά και ότι το σχέδιο παραμένει ακόμα: θέλει η Ryanair να χρεώνει τους επιβάτες ποσό περίπου 1,5 ευρώ για τη χρήση της τουαλέτας στις πτήσεις διάρκειας μίας ώρας ή λιγότερο.

Υπέρβαροι επιβάτες

Εκεί που ο Ο’Λίρι προκάλεσε θύελλα, όμως, ήταν όταν πρότεινε η Ryanair να χρεώνει έξτρα τους υπέρβαρους επιβάτες! Με τη «λογική» ότι την ιδέα στήριζε το 1/3 των συμμετεχόντων επιβατών της εταιρείας σε σχετικό ερωτηματολόγιο, ο CEO της αποκάλυψε ότι σχεδίαζε να επιβάλλει τον λεγόμενο «fat tax».

Η ιδέα ήταν (αφού εγκαταλείφθηκε προς το παρόν λόγω σύγκρουσης με τον νόμο περί διακρίσεων της Μ. Βρετανίας) να πληρώνουν ένα ποσό έξτρα ανά «επιπλέον» κιλό όσοι άντρες ζυγίζουν άνω των 130 κιλών και όσες γυναίκες ζυγίζουν άνω των 100 ή ένα φιξ ποσό όλοι οι επιβάτες των οποίων η μέση αγγίζει και τις δύο διπλανές θέσεις ταυτόχρονα.

Αυτό που διέψευσε πάντως η ιρλανδική low cost αεροπορική είναι οι πληροφορίες ότι συνεργαζόταν με την ιταλική εταιρεία Aviointeriors ώστε να προσφέρει στο προσεχές μέλλον έναν «υπερ-οικονομικό» τύπο θέσης όπου οι επιβάτες δεν κάθονται, αλλά... στηρίζονται σε μια στενή, κάθετα τοποθετημένη θέση, που προσομοιάζει με σέλα ποδηλάτου, σε ημι-όρθια στάση.

Οπως δηλαδή περίπου οι όρθιοι στα αστικά λεωφορεία. Αυτό ήταν κάτι στο οποίο είχε αναφερθεί νωρίτερα ο Ο’Λίρι, αλλά στην πραγματικότητα είτε έκανε πλάκα είτε PR stunt για να τραβήξει επάνω του (και στην εταιρεία) την προσοχή των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.