Μιχάλης Στούκας

Μεγάλη χαμένη από τους Βαλκανικούς Πολέμους ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία ή, αν προτιμάτε, η Τουρκία. Λιγότερο ή περισσότερο κερδισμένες ήταν οι υπόλοιπες Βαλκανικές χώρες, ενώ δημιουργήθηκε κι ένα νέο κράτος, η Αλβανία, μετά από την επιμονή και τις μεθοδεύσεις Ιταλίας και Αυστροουγγαρίας, ουσιαστικά δηλαδή της Αυστρίας.

Ακολούθησαν δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι και άλλες ενδοβαλκανικές συγκρούσεις, με τελευταία τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την απόσχιση του Κοσόβου από τη Σερβία. Για την Ελλάδα, μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την αμαχητί παράδοση της Ανατολικής Θράκης και του Τριγώνου του Καραγάτς, εδαφική προσθήκη ήταν η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στη χώρα μας (1947), κάτι ελάχιστο συγκριτικά με τις θυσίες του ελληνικού λαού στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και τις τεράστιες ζημιές που υπέστη η Ελλάδα.

Με την απόλυτη κυριαρχία του διαδικτύου και τη γέννηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τα παραδοσιακά ΜΜΕ (εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνο, τηλεόραση) έδωσαν σταδιακά, σε μεγάλο βαθμό, τη θέση τους στα διάφορα σάιτ, ειδησεογραφικά και μη, και στα σόσιαλ μίντια. Τα σχόλια τόσο στα σάιτ, όσο και στα σόσιαλ μίντια προκαλούν πολλές συζητήσεις. Έχω δει, ακούσει και μάθει απαράδεκτα από κάθε πλευρά σχόλια ακόμα και σε αθλητικά σάιτ, με κατάρες σε αθλητικογράφους και τις οικογένειές τους, με χυδαίες λέξεις και εκφράσεις υπονόμου, ούτε καν πεζοδρομίου.

Εκείνο που παρατηρώ σε δικά μου άρθρα, που μου κάνει την τιμή να φιλοξενεί το protothema.gr, ακόμα κι όταν δεν άπτονται εθνικών θεμάτων είναι η εμφάνιση κάποιων σχολιαστών, που πέρα από τις προσβολές για μένα αρχίζουν μια ανελέητη επίθεση σε βάρος της Ελλάδας. Όταν δε, τα άρθρα αφορούν ακόμα και μια μάχη του 1821, όπως αυτό για τη μάχη της Άμπλιανης, την προηγούμενη Κυριακή εκεί γίνεται πραγματικό πανηγύρι. Αν δει κάποιος μόνο τα σχόλια και όχι το κείμενο, θα νομίσει ότι το άρθρο αναφέρεται στην καταγωγή των Ελλήνων, στο ποιοι είναι οι Αρβανίτες κ.λπ. Από τα 210 σχόλια, μόνο περίπου τα 20 έκαναν κάποια αναφορά στη μάχη... Κάποιοι ελληνόφωνοι, Αλβανοί κυρίως, με ένα παρελκυστικό σχόλιο οδηγούν αλλού τις συζητήσεις με αποτέλεσμα τη στρέβλωσή τους. Η μόνιμη και αδιάλειπτη παρουσία τους στα σχόλια άρθρων μου, προβληματίζει Συχνά-πυκνά αβαντάρονται στα σχόλιά τους από κάποιους Έλληνες, με αποτέλεσμα να επικρατεί τελικά το απόλυτο χάος.

Αν αυτό ήταν κάτι που εμφανιζόταν μόνο στα δικά μου άρθρα, δεν θα έδινα καμία απολύτως σημασία και θα ήταν ανάξιο αναφοράς. Βλέποντας όμως αναρτήσεις στο facebook για καθαρά ιστορικά θέματα διαπιστώνω άνευ προηγουμένου επιθέσεις από αλλοδαπούς εναντίον της Ελλάδας και την υπερπροβολή των δικών τους ανιστόρητων και αβάσιμων θέσεων. Μία από τις βασικές αφορμές για τη συγγραφή του σημερινού άρθρου είναι η ανακοίνωση ενός από τα πλέον έγκυρα σάιτ ότι δέχεται καταιγισμό υβριστικών σχολίων από την Τουρκία και παρά τις προσπάθειες αυτά να "κόβονται", μερικά να δημοσιεύονται και ενός άλλου, που ασχολείται με θέματα κυρίως της Ηπείρου, ότι δέχεται απειλές από Αλβανούς. Την ίδια ώρα, φιγουράρουν στο ελληνικό fb σάιτ από την Αλβανία και τη, λεγόμενη, "Βόρεια Μακεδονία", που είτε επιτίθενται ανενδοίαστα στην Ελλάδα είτε παρουσιάζουν τις γνωστές, γελοίες θέσεις τους, για Ιλλυριούς στρατηγούς του Μεγάλου Αλεξάνδρου, για "μεγάλη Αλβανία", για διχοτομημένη Μακεδονία που πρέπει να ενωθεί κ.λπ.

Το ερώτημα είναι το εξής: υπάρχουν κάποιοι από ελληνικής πλευράς που να ασχολούνται με όλα αυτά; Γνωρίζει η ελληνική Πολιτεία ποιοι κρύβονται πίσω από όλη αυτή την ανωνυμία; Και αν ναι, φροντίζει να προστατεύσει τα συμφέροντα της χώρας; Καθώς όλα όσα ανέφερα προκαλούν αντιδράσεις πολλών Ελλήνων και Ελληνίδων, διεξάγεται αυτή την περίοδο ένας "ακήρυχτος πόλεμος" μέσα από το διαδίκτυο. Τούρκοι, Αλβανοί και κάτοικοι της Βόρειας Μακεδονίας, εναντίον της Ελλάδας. Αναρωτιέμαι, αν ένας Έλληνας που ζει στην Τουρκία έγραφε ένα μειωτικό σχόλιο για τη γειτονική χώρα σε τουρκικό σάιτ, ποια τύχη θα είχε; Η κατάσταση στα Βαλκάνια είναι ρευστή. Μετά από πολλές δεκαετίες, κάποιοι προσπαθούν, με ορμητήριο την Κορυτσά, όπου από τον 11ο αιώνα υπήρχε οικισμός με το όνομα Επισκοπή, ενώ το 1390 ανεγέρθηκε ναός από τον επίσκοπο Νήφωνα, να δημιουργήσουν πάλι βλάχικο ζήτημα με αφετηρία αυτή τη φορά τη γλώσσα. Οι σχέσεις Σερβίας-Κοσόβου είναι (και θα είναι μάλλον...) τεταμένες. Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Κροατία στηρίζει ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια για τους ομοεθνείς της κ.λπ. Δεν θέλω να γίνω μάντης κακών εξελίξεων. Πάντως πρέπει να επαγρυπνούμε και να μην ξεχνάμε το οδυνηρό παρελθόν της περιοχής μας...

Θα κλείσω το σημερινό άρθρο με κάτι σχετικό με όλα όσα γίνονται τελευταία με το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων ("Ο Γιάννης ο Φονιάς", η ανάρτηση του Γιάννη Παπαμιχαήλ για την αξέχαστη μητέρα του Αλίκη Βουγιουκλάκη). Και αυτό, γιατί κάπου εμπλέκομαι και εγώ ως αρθρογράφος (και ως δημιουργός σταυρολέξων, αυτό είναι μια άλλη, πονεμένη ιστορία...). Τα άρθρα μου αναδημοσιεύονται, κατά κόρον στο διαδίκτυο. Κάποια μάλιστα έχουν μεταφερθεί σχεδόν αυτούσια και στο You Tube (!), με την προβολή εικόνων σχετικών με αυτά και σχεδόν ακριβή ανάγνωσή τους από κάποιους άγνωστους σε μένα...

Άποψή μου είναι ότι η γνώση δεν πρέπει να μένει κτήμα ενός ή λίγων, αλλά να μεταλαμπαδεύεται. Δεν έχει κινηθεί νομικά το protothema.gr ούτε εγώ βέβαια εναντίον κάποιου αντιγραφέα. Άλλωστε, οι περισσότεροι από αυτούς θεωρούν, ότι είναι αναφαίρετο δικαίωμά τους να παίρνουν έτοιμη την πνευματική εργασία κάποιου άλλου και να την αναδημοσιεύουν. Νομίζω ότι όποιος δημοσιεύει οτιδήποτε ή γράφει τραγούδια που κυκλοφορούν σε κάποια μορφή, το κάνει, πέρα από βιοποριστικούς λόγους και για να γίνει το έργο του γνωστό στο ευρύ κοινό. Όποιος δεν θέλει κάτι τέτοιο γράφει π.χ. ένα τραγούδι και το ακούει μόνος του ή με 2-3 φίλους και φίλες. Αν κάποιος δεν θέλει να δημοσιεύονται τα άρθρα του ή τα ποιήματά του, τα κρατά κλειδωμένα στα συρτάρια του.

Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στους κληρονόμους του δημιουργού για 70 χρόνια από τον θάνατό του. Ανεξάρτητα από το αν ο Μάνος Χατζιδάκις έγραψε ένα τραγούδι το 1960 ή το 1975, τα δικαιώματά του ανήκουν στους κληρονόμους του ως το 2064, 70 χρόνια από τον θάνατό του (1994). Ο κανόνας είναι, η διάρκεια ζωής του δημιουργού + 70 χρόνια, από τον θάνατό του εννοείται. Μπορεί ο Χατζιδάκις και ο Γκάτσος να είχαν άλλη άποψη αν ζούσαν για το ζήτημα που προέκυψε τις τελευταίες μέρες. Ο κληρονόμος του πρώτου όμως αποφασίζει. Πάντως, αν αρχίσουν σωρηδόν οι απαγορεύσεις κληρονόμων και άλλων, σχετικών και άσχετων και στη μουσική, ας μην διαμαρτυρόμαστε για τα μουσικά ακούσματα της νεολαίας. Τράπερ και λοιποί, θα γεμίζουν συναυλιακούς χώρους, ενώ κληρονόμοι και ερμηνευτές-ερμηνεύτριες, θα τσακώνονται για το τι και πού επιτρέπεται ή απαγορεύεται...