Εμβόλιο κατά του Έμπολα έτοιμο για δοκιμές μέσα σε λίγους μήνες

Βρετανοί επιστήμονες αναπτύσσουν εμβόλιο κατά του Έμπολα που θα μπορούσε να είναι έτοιμο για δοκιμές μέσα στους επόμενους μήνες.

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης αναπτύσσουν νέο εμβόλιο, το οποίο θα μπορούσε να περάσει σε κλινικές δοκιμές μέσα σε δύο έως τρεις μήνες, με στόχο την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης λόγω Έμπολα, όπως αναφέρει το BBC.

Η επιδημία, με επίκεντρο τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έχει προκαλέσει 750 ύποπτα κρούσματα και 177 θανάτους.

Το σπάνιο στέλεχος του ιού, γνωστό ως Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχει αποδεδειγμένο εμβόλιο, σκοτώνει περίπου το ένα τρίτο των μολυσμένων ασθενών.

Scientists at Oxford University are developing a new vaccine that could be ready for clinical trials within two to three months to help tackle the Ebola emergency.https://t.co/srEh5wooo1

— TheStarKenya (@TheStarKenya) May 22, 2026

Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι το εμβόλιο θα αποδειχθεί αποτελεσματικό και θα χρειαστούν δοκιμές σε ζώα και ανθρώπους για να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητά του.

Ωστόσο, οι επιστήμονες δηλώνουν ότι εργάζονται επειγόντως σε περίπτωση που η επιδημία επιδεινωθεί και χρειαστεί το πειραματικό εμβόλιο.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναβάθμισε τον κίνδυνο από την τρέχουσα επιδημία Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό από «υψηλό» σε «πολύ υψηλό».

Στην ευρύτερη περιοχή, ο κίνδυνος θεωρείται επίσης υψηλός, ενώ σε διεθνές επίπεδο παραμένει χαμηλός, πρόσθεσε ο Οργανισμός.

Αυτό συνέβη μετά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος από τον ΠΟΥ την Κυριακή, υπογραμμίζοντας πάντως ότι η επιδημία δεν αποτελεί πανδημία.

Παράλληλα, αναπτύσσεται και ένα άλλο πειραματικό εμβόλιο για το στέλεχος Bundibugyo, όμως αναμένεται να χρειαστούν έξι έως εννέα μήνες μέχρι να είναι έτοιμη κάποια δόση για δοκιμές.

Το εμβόλιο που αναπτύσσουν οι Βρετανοί επιστήμονες βασίζεται στην ίδια τεχνολογία που χρησιμοποίησε η ομάδα κατά την πανδημία Covid-19.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ευέλικτη τεχνολογία, γνωστή ως ChAdOx1, η οποία μπορεί να προσαρμόζεται γρήγορα ώστε να δρα απέναντι σε διαφορετικές λοιμώξεις.

Κατά την πανδημία, η τεχνολογία αυτή είχε «φορτωθεί» με γενετικό κώδικα του ιού Covid. Αυτή τη φορά χρησιμοποιεί γενετικό κώδικα από το στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα.

Το εμβόλιο χρησιμοποιεί έναν ιό κοινού κρυολογήματος που προσβάλλει συνήθως χιμπαντζήδες, αλλά έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ασφαλής για τους ανθρώπους.

Οι ερευνητές χρησιμοποιούν αυτόν τον τροποποιημένο ιό για να μεταφέρουν γενετικό υλικό του ιού Έμπολα στα κύτταρα, εκπαιδεύοντας έτσι το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να καταπολεμά τη νόσο.

Το εμβόλιο δεν προκαλεί λοίμωξη ή συμπτώματα Έμπολα, αλλά προετοιμάζει τον οργανισμό ώστε να αποκτήσει προστασία.

Ο ΠΟΥ ανέφερε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα από ζώα που να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου εμβολίου.

«Είναι πιθανό να υπάρχουν δόσεις διαθέσιμες για κλινικές δοκιμές μέσα σε δύο έως τρεις μήνες, αλλά υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα», δήλωσε εκπρόσωπος, εξηγώντας ότι τα αποτελέσματα των δοκιμών σε ζώα θα καθορίσουν αν μπορεί να θεωρηθεί «υποσχόμενο ερευνητικό εμβόλιο» για το Bundibugyo.

Το BBC αναφέρει ότι οι δοκιμές σε ζώα έχουν ήδη ξεκινήσει στην Οξφόρδη.

Το Serum Institute of India αναμένεται να αναλάβει τη μαζική παραγωγή του εμβολίου μόλις το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης μπορέσει να παρέχει υλικό ιατρικής ποιότητας.

Ο καθηγητής Λάμπε, επικεφαλής Ανοσολογίας Εμβολίων της Oxford Vaccine Group, δήλωσε στο BBC: «Μόλις τους δώσουμε το αρχικό υλικό, μπορούν να κινηθούν γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα».

Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το εμβόλιο μπορεί να είναι διαθέσιμο για χρήση σε κλινικές δοκιμές μέσα σε δύο έως τρεις μήνες.

Ο Λάμπε τόνισε ότι η ταχύτητα αποτελεί προτεραιότητα: «Οι άνθρωποι ανησυχούν για αυτή την επιδημία. Προετοιμάζεσαι πάντα για το χειρότερο σενάριο — ελπίζουμε ότι η ιχνηλάτηση επαφών και η καραντίνα θα είναι αρκετές, αλλά δεν μπορούμε να χαλαρώσουμε».

Η συγκεκριμένη επιδημία θεωρείται δύσκολη επειδή προκαλείται από ένα σπάνιο στέλεχος του ιού.

Υπάρχουν έξι στελέχη του ιού Έμπολα, όμως μόνο τρία προκαλούν μεγάλες επιδημίες στους ανθρώπους.

Το Bundibugyo έχει προκαλέσει μόνο δύο προηγούμενες επιδημίες — στην Ουγκάντα το 2007 και στη ΛΔ Κονγκό το 2012 — και δεν είχε εμφανιστεί για περισσότερο από μία δεκαετία.

Υπάρχει εμβόλιο για το πιο συνηθισμένο στέλεχος Zaire του Έμπολα, αλλά όχι για το Bundibugyo.

Τα εμβόλια κατά του Έμπολα δεν χρησιμοποιούνται μαζικά όπως συνέβη με την Covid-19.

Αντίθετα, εφαρμόζεται η λεγόμενη «δακτυλιοειδής ανοσοποίηση» (ring vaccination), όπου εμβολιάζονται μόνο τα άτομα με τον υψηλότερο κίνδυνο μόλυνσης, όπως οι στενές επαφές επιβεβαιωμένων κρουσμάτων και οι υγειονομικοί που φροντίζουν ασθενείς.

Η ερευνητική ομάδα της Οξφόρδης εργαζόταν ήδη πάνω σε παρόμοια εμβόλια για το στέλεχος Sudan του Έμπολα και για τον ιό Μάρμπουργκ.