Στις πρώτες δημοσκοπήσεις μετά την ιδρυτική εκδήλωση του κόμματος της
Μαρίας Καρυστιανού στις 21 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη, η
Ελπίδα για τη Δημοκρατία καταγραφόταν στην 4η θέση, μια ανάσα πίσω από το ΠΑΣΟΚ.
Μέσα στις 129 ημέρες που ακολούθησαν, το κόμμα έκανε
δημοσκοπική βουτιά. Είναι πλέον στην 8η θέση, μπαίνει μεν, αλλά οριακά στη Βουλή, ενώ η πρόεδρός του έχει χάσει την αναμφισβήτητη πρωτιά στη δημοτικότητα μεταξύ των πολιτικών αρχηγών, που κατείχε στις αρχές του καλοκαιριού.
Εν τω μεταξύ, η κυρία Καρυστιανού προχώρησε σε αντιφατικές δηλώσεις μέσα σε λίγες ημέρες: από τη μια έθετε ανεδαφικούς πολιτικούς στόχους, φτάνοντας μέχρι και στην αναφορά σε επίτευξη αυτοδυναμίας, ενώ λίγες ημέρες αργότερα προανήγγειλε ότι θα εγκαταλείψει την Ελλάδα αν το κόμμα της δεν καταφέρει να πάρει το εισιτήριο για τη Βουλή.
Η στενή της συνεργάτις Μαρία Γρατσία επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις. «Νομίζω ότι το είπε χαριτολογώντας», ανέφερε, εκτιμώντας ότι η κυρία Καρυστιανού είναι τόσο επίμονη και προσηλωμένη στον στόχο της ώστε «αποκλείεται να φύγει από τη χώρα».
Κατά την ερμηνεία της κυρίας Γρατσία, η αναφορά είχε περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα και αποσκοπούσε στο να περιγράψει την απογοήτευση απέναντι στις παθογένειες του πολιτικού συστήματος.
Η διαφορετική ανάγνωση της ίδιας δήλωσης από δύο κορυφαία πρόσωπα του κόμματος ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία η εκλογική επίδοση έχει αποκτήσει κεντρική σημασία για την Ελπίδα, αφού η δημοσκοπική πορεία της τους τελευταίους τέσσερις μήνες καταγράφει συνεχή υποχώρηση της αρχικής δυναμικής.
Στα τέλη Μαΐου, όταν η κυρία Καρυστιανού παρουσίασε το νέο κόμμα στη συμπρωτεύουσα, οι πρώτες μετρήσεις το τοποθετούσαν περίπου στο 10%, ενώ ορισμένες εταιρείες το εμφάνιζαν ακόμη υψηλότερα.
Η Metron Analysis, για παράδειγμα, κατέγραφε στις αρχές του καλοκαιριού 10,4% στην εκτίμηση ψήφου, ποσοστό που μειώθηκε στο 7,5% τον Ιούλιο και πλέον στην τελευταία μέτρηση της 24ης Σεπτεμβρίου βρίσκεται στο 4,4%. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις υπόλοιπες εταιρείες.
Η GPO αυτό τον μήνα κατέγραψε την Ελπίδα στο 3% στην πρόθεση ψήφου και στο 3,6% στην εκτίμηση, ενώ η Alco τη μέτρησε στο 3,1% στην πρόθεση, έναντι 7,8% στην προηγούμενη έρευνά της.
Η Opinion Poll την τοποθέτησε στο 4% στην πρόθεση και στο 4,8% στην εκτίμηση, ενώ η Palmos Analysis έδωσε 5,2%. Συνολικά, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις τοποθετούν πλέον το κόμμα στη ζώνη μεταξύ 3%-5%, δηλαδή σε σαφώς μικρότερη απόσταση από το κοινοβουλευτικό όριο σε σχέση με την εκκίνησή του.
Το ερώτημα αν τελικά θα ξεπεράσει το 3% δεν μπορεί, με βάση τα σημερινά δεδομένα, να απαντηθεί με ασφάλεια, αν και έμπειροι πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πτωτική τάση δεν αναστρέφεται. Οι ίδιες πηγές θεωρούν ότι οι μετρήσεις του επόμενου διμήνου θα τοποθετούν την Ελπίδα κάτω από το όριο εισόδου στη Βουλή και θα θέσουν στην ηγεσία ισχυρά διλήμματα για την περαιτέρω λειτουργία της.
Πάντως, η δημοσκοπική κατακρήμνιση δεν προέκυψε εν κενώ: παρεμβλήθηκαν δημόσιες τοποθετήσεις που θόλωσαν το ιδεολογικό στίγμα και δυσαρέστησαν συγκεκριμένα ακροατήρια, με αρχή τη δημοσιοποίηση των απόψεων της προέδρου του κόμματος για τις αμβλώσεις, που ξένισαν τους ψηφοφόρους της Κεντροαριστεράς και τις Αριστεράς και οδήγησαν πολλούς να τη συσχετίζουν πολιτικά με τη Νίκη του Δημήτρη Νατσιού, με το οποίο ήταν υποψήφια η κυρία Γρατσία.
Ακολούθησαν ηχηρές παραιτήσεις με βαρύτατες καταγγελίες που φωτογράφιζαν την κυρία Γρατσία, η οποία στο μεταξύ κατάφερε να αναδειχθεί σε νούμερο 2 του κόμματος, συνοδεύοντας παντού, ακόμα και στο δικαστήριο για την τραγωδία των Τεμπών στη Λάρισα, την κυρία Καρυστιανού.
Η συνέχεια ήταν μάλλον αναμενόμενη. Στα τέλη Ιουλίου αποχώρησε ο Θανάσης Αυγερινός από το επικοινωνιακό επιτελείο καταγγέλλοντας ότι λειτουργούσε «παράλληλο γραφείο Τύπου», τη σύνθεση του οποίου δεν γνώριζε, και κάνοντας λόγο για συμβούλους που κινούνταν έξω από τις επίσημες δομές του κόμματος.
Είχαν ήδη προηγηθεί άλλες αποχωρήσεις, ενώ λίγες ημέρες αργότερα ακολούθησε και η Κατερίνα Μουτσάτσου - οι δύο παρουσιαστές της ιδρυτικής εκδήλωσης του κόμματος στο «Ολύμπιον» της Θεσσαλονίκης ήταν πλέον εκτός.
«Συγκεντρωτικό μοντέλο»
Η κρίση πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ο κ. Αυγερινός, η κυρία Μουτσάτσου και συνολικά 22 πρώην στελέχη εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση καταγγέλλοντας «συγκεντρωτικό μοντέλο» λήψης αποφάσεων από περιορισμένο αριθμό προσώπων, έλλειψη διαφάνειας και απουσία επαρκών συλλογικών και δημοκρατικών διαδικασιών.
Η κυρία Καρυστιανού απέρριψε την εικόνα που περιέγραψαν οι αποχωρήσαντες υποστηρίζοντας ότι το κόμμα δεν διαθέτει την κλασική ιεραρχία στελεχών και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται από το Πολιτικό Συμβούλιο.
Παράλληλα, προειδοποίησε ακόμη και για νομικές συνέπειες, εφόσον, όπως είπε, δεν τεκμηριωθούν οι καταγγελίες που διατυπώθηκαν. Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα που εκπέμπεται δεν έχει καμία σχέση με την εντυπωσιακή εκκίνηση - μάλλον παραπέμπει σε ένα σχήμα με ημερομηνία λήξης.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: EUROKINISSI