Νανά Παπαδογεωργάκη

Χιλιάδες δανειολήπτες προσέφυγαν στις διατάξεις του προκειμένου να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και να διασώσουν την κύρια κατοικία τους μέσω δικαστικών αποφάσεων που καθόριζαν συγκεκριμένες μηνιαίες καταβολές.

Παρά τη μακρόχρονη εφαρμογή του νόμου, ένα κρίσιμο ζήτημα παρέμενε αντικείμενο έντονης νομικής αντιπαράθεσης: ο τρόπος υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις διάσωσης της κύριας κατοικίας του άρθρου 9 παρ. 2 Ν. 3869/2010. Η διαφωνία αφορούσε στο εάν οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται επί του συνολικού ποσού που όρισε το δικαστήριο για τη διάσωση της κατοικίας ή επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης που καταβάλλει ο οφειλέτης.

Στο ζήτημα αυτό έδωσε οριστική απάντηση η υπ’ αριθ. 6/2026 απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία αποτελεί αναμφίβολα μία από τις σημαντικότερες νομολογιακές εξελίξεις των τελευταίων ετών στον χώρο της προστασίας των δανειοληπτών. Η Ολομέλεια έκρινε ότι, κατά την τελολογική ερμηνεία του άρθρου 9 παρ. 2 Ν. 3869/2010, ο υπολογισμός του επιτοκίου πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συζήτηση που αναπτύχθηκε σχετικά με την υποτιθέμενη «αναδρομικότητα» της απόφασης. Ωστόσο, η Ολομέλεια δεν θέσπισε νέο κανόνα δικαίου ούτε τροποποίησε το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Αντιθέτως, προέβη σε ερμηνεία του ήδη ισχύοντος νόμου, αποσαφηνίζοντας ποια ήταν εξαρχής η ορθή εφαρμογή του. Υπό την έννοια αυτή, η απόφαση της Ολομέλειας δεν παράγει νέο δίκαιο αλλά δέχεται ότι οι δικαστικές αποφάσεις έχουν ήδη καθορίσει το ύψος της μηνιαίας καταβολής και ότι η επιβάρυνση του οφειλέτη δεν μπορεί να υπερβαίνει τα όρια που έθεσε το δικαστήριο.

Η σημασία της ΟλΑΠ 6/2026 δεν εξαντλείται στην ερμηνευτική της αξία. Ως απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, διαθέτει αυξημένο κύρος, εκτελεστότητα και δεσμευτικότητα για την ενιαία εφαρμογή του δικαίου. Η συμμόρφωση προς το περιεχόμενό της δεν αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας των πιστωτικών ιδρυμάτων ή των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (οι γνωστοί servicers).Η απόφαση είναι υποχρεωτική ως προς την εφαρμογή της ορθής ερμηνείας του νόμου και παράγει άμεσα αποτελέσματα στις υποθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της.

Κάθε πρακτική που συνεχίζει να υπολογίζει τόκους κατά τρόπο αντίθετο προς τα όσα έκρινε η Ολομέλεια δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και ασφάλειας δικαίου.
Αυτό στην πράξη σημαίνει άμεσα επαναπροσδιορισμός των ρυθμίσεων που έχουν υπολογιστεί με εσφαλμένο τρόπο, διόρθωση των δόσεων, αντιλογισμό των αχρεωστήτως καταβληθέντων τόκων και χρεώσεων και πλήρη εφαρμογή της νομολογιακής κρίσης σε όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις.
Το κράτος δικαίου δεν επιτρέπει η εφαρμογή μιας απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου να επαφίεται στην καλή θέληση των πιστωτών ούτε να εξαρτάται από νέες δικαστικές διεκδικήσεις των ήδη επιβαρυμένων δανειοληπτών.

Η δικαστική κρίση έχει οριστικά διατυπωθεί και η συμμόρφωση προς αυτήν αποτελεί πλέον ζήτημα νομιμότητας, ισότητας και σεβασμού της ασφάλειας δικαίου.

*Νανά Παπαδογεωργάκη, Δικηγόρος Αθηνών, LLM , Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια & Διαπραγματεύτρια ,Εκπαιδεύτρια Διαμεσολαβητών