Δημήτρης Παγαδάκης

Τη διατύπωσε με σαφήνεια, τεκμηρίωση και απολύτως κατανοητό τρόπο ο Έλληνας πρωθυπουργός στην ομιλία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Τι πιο ξεκάθαρο; Η γεωγραφία αποτελεί τη σκληρή υλικότητα της Ιστορίας. Περιγράφει τις χωρικές διαστάσεις, αδιάφορη απέναντι στις φιλοδοξίες των ανθρώπων. Εντοπίζει τα σημεία όπου κάθε αυτοκρατορική φαντασίωση προσκρούει σε φυσικούς χάρτες, ανάγλυφα και οικοσυστήματα.

Τα βουνά, άλλωστε, δεν υποχωρούν επειδή το απαιτεί ένας ονειροπαρμένος ηγεμόνας. Τα ποτάμια δεν μετακινούνται με μονομερείς αξιώσεις και μεροληπτικές διπλωματικές διακοινώσεις. Οι θάλασσες δεν αλλάζουν θέση επειδή έτσι αποφάσισε ένας νεοσουλτάνος και κάποιοι κατσαπλιάδες πολέμαρχοι.

Η γεωγραφία δεν ξαναγράφεται. Εκείνο που επιδιώκεται να ξαναγραφτεί είναι η πολιτική ερμηνεία της. Τόσο σε επίπεδο διεθνών σχέσεων, όσο και στον εγχώριο δημόσιο διάλογο. Η προς διεθνή ενημέρωση πρωτοβουλία του πρωθυπουργού να αποσαφηνίσει τα ζητήματα που προκύπτουν από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν εξαιρετική.

Μόνο εντός των συνόρων κρίθηκαν οι χειρισμοί του ανεπαρκείς. Οι αυτόκλητοι θεματοφύλακες του εθνικού συμφέροντος ξιφούλκησαν. Οι ζηλωτές του υπερπατριωτισμού ξεθηκάρωσαν το γιαταγάνι για εκστρατεία ως τη «κόκκινη μηλιά». Το χειρότερο, ένα μείζον εθνικό θέμα αντιμετωπίστηκε από την εγχώρια αντιπολίτευση με ρηχό επαρχιωτισμό και παρωχημένα σύνδρομα απομονωτισμού.

Τη στιγμή που η Ελλάδα κορυφώνει τη διεθνοποίηση των προβλημάτων που προκαλεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο στην ασφάλεια των θαλασσίων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, η ντόπια αντιπολίτευση ανακάλυψε πρόσφορο έδαφος για τη καλλιέργεια αντικυβερνητικής ρητορικής.

Προφανώς για ψηφοθηρικούς λογούς αρνείται να βάλει πλάτη συμπαράστασης στις διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησης. Δείχνει να κρίνει συμφεροντολογικά ότι πρέπει να επωμιστεί μόνη της τα ζόρια, τις όποιες ολιγωρίες, παραλείψεις ή αστοχίες της.

Το κόμμα της Χαρ. Τρικούπη επέκρινε τη κυβέρνηση για σημαντική διπλωματική ήττα και οραματίζεται ένα «νέο Ελσίνκι». Πιθανότατα δεν πήρε χαμπάρι την εύλογη τοποθέτηση του πρώην ηγέτη του Ευάγγελου Βενιζέλου για το ίδιο θέμα. Το νεοσύστατο ΙΧ κόμμα της Λεωφ. Αμαλίας την κατέκρινε αφοριστικά ότι δήθεν «μετράει συνεχόμενες εθνικές ήττες». Παραμερίζοντας την αλλοτινή περήφανη πατριωτική νίκη του αρχηγού του στις Πρέσπες.

Από τη μεριά του το κόμμα του Περισσού επανέφερε την αραχνιασμένη αφηγηματική του μανιέρα περί παζαριών και ανταγωνισμών των αστικών τάξεων των εμπλεκόμενων χωρών που υλοποιούν τα ιμπεριαλιστικά σχεδία του ΝΑΤΟ και της ΕΕ. Ενδεχομένως ονειρεύεται τη χώρα ως μια αδάμαστη, πλην λιμοκτονούσα, Κούβα της Μεσόγειου.

Τα λοιπά κόμματα της Βουλής δεν έχουν μάλλον το ειδικό πολιτικό βάρος για να αξιολογήσουν τις γεωπολιτικές συνθήκες. Μερικά από αυτά κινούνται στα όρια του αφελούς πασιφισμού ή του ακραίου εθνικού μαξιμαλισμού. Το σίγουρο είναι ότι σύσσωμα προβαίνουν σε αιχμηρές διαπιστώσεις από την εκ των υστέρων άνεση τους.

Το κυρίαρχο είναι ότι η πλειονότητα της αντιπολίτευσης συμπεριφέρεται σαν να θεωρεί τις προκλητικές αξιώσεις της Τουρκίας ως νόμιμη οριοθέτηση. Εκτιμά τις παράλογες διεκδικήσεις της με σύμμαχο τη Λιβύη ως τετελεσμένο νομικό αποτέλεσμα του Διεθνούς Δικαίου. Πράγμα που δεν ισχύει.

Παρότι ολοφύρεται για την άκυρη και ανυπόστατη επικύρωση της συμφωνίας των δυο χωρών για τις θαλάσσιες ζώνες, αφήνει στη άκρη την ομόφωνη καταδίκη της από την ΕΕ. Προσπερνά την αναβαθμισμένη ρητή καταδίκη από την πλευρά του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, του Ισραήλ, του ΓΓ του ΟΗΕ. Παραβλέπει τις αντιδράσεις κομβικών Αραβικών χωρών, όπως η Αίγυπτος, τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν.

Σε παρόμοιο ρεύμα πλέουν και δυο πρώην πρωθυπουργοί. Ο ένας άφησε σαφείς αιχμές για τη στάση των συμμάχων της Ελλάδας. Ίσως θεωρεί ότι μια κουμπαριά με του Ρώσους , όπως η δική του με τον Ερντογάν, να πρόσφερε στη χώρα διεθνή στηρίγματα. Ο άλλος, που παρά τη μεγαλορρημοσύνη του άφησε τα ελληνοτουρκικά να βαλτώσουν, ξύπνησε αιφνιδίως και κατήγγειλε τη κυβέρνηση για γεωπολιτικό εφησυχασμό.

Σύμφωνοι, η κυβέρνηση έχει υποχρέωση, καθήκον και αποστολή την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Και για αυτήν ελέγχεται από την αντιπολίτευση. Η υπεράσπιση, όμως, των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας δεν αποτελεί μόνο κυβερνητική δέσμευση. Συνιστά θεμελιώδες χρέος όλων των Ελλήνων πολιτών, συμπεριλαμβανομένων του συνόλου του πολιτικού συστήματος.

Ασφαλώς και υπάρχουν επιμέρους διαφωνίες, διαφορετική οπτική, ξεχωριστά ιδεολογικά πρόσημα μεταξύ των κόμματων του εγχώριου πολίτικου σκηνικού. Δεν αναιρούν, όμως, την σύμπνοια, τη σύγκλιση, την αναγκαία συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων, που συσπειρώνουν με ομοψυχία το λαό, γύρω από κρίσιμα εθνικά θέματα.

Ωστόσο η επιπόλαιη και απερίσκεπτη συλλογιστική περί ακαταλόγιστου στο μερίδιο της εθνικής ευθύνης δεν κάνει κανένα ήρωα. Τον καθιστά τζάμπα μάγκα. Αναπόδραστα οι εκ του ασφαλούς παλικαριές συνήθως δεν εξασφαλίζουν ωφέλεια στις εθνικές κάλπες. Απλώς αυτές αναμένεται να επιβεβαιώνουν τα δημοσκοπικά τους κολλήματα.