«Σαφάρι» στην Ουγγαρία για το δημόσιο χρήμα της εποχής Όρμπαν: Στο στόχαστρο συμβάσεις δισεκατομμυρίων

Μικρές πλαστικές μοτοσικλέτες για παιδιά που αγοράστηκαν τρεις φορές πάνω από την κανονική τους τιμή, μια αμφιλεγόμενη σιδηροδρομική συμφωνία με την Αίγυπτο ή ακόμα και δημόσιες συμβάσεις που θεωρήθηκαν αμφίβολες: η νέα ουγγρική κυβέρνηση βάζει στο στόχαστρο ύποπτες δαπάνες που έγιναν κατά τη διάρκεια των 16 ετών της διακυβέρνησης του εθνικιστή Βίκτορ Όρμπαν.

Αλλά η διαδικασία διαφαίνεται μακρά και η δικαστική της έκβαση παραμένει αβέβαιη, προειδοποίησε η Άννα Ούνγκερ, η διευθύντρια της νεοσυσταθείσας υπηρεσίας κατά της διαφθοράς στη χώρα, της NVVH, προκαλώντας οργή σε ένα μέρος της κοινής γνώμης.

«Δεκαέξι χρόνια ορμπανισμού έχουν απογοητεύσει τόσο πολύ τους εκλογείς που αναμένουν άμεσα αποτελέσματα», κάποιες φορές αγνοώντας τους περιορισμούς του κράτους δικαίου, εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο πολιτικός σύμβουλος Γκέργκο Παπ. Ειδικά αφού οι προσδοκίες είναι υψηλές.

Νικητής στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου, ο συντηρητικός και φιλοευρωπαίος πρωθυπουργός Πίτερ Μαγιάρ υποσχέθηκε να ανακτήσει το δημόσιο χρήμα που «εκλάπη» και να οδηγήσει στη δικαιοσύνη τους διεφθαρμένους πολιτικούς.

Η Ουγγαρία είναι, μαζί με τη Βουλγαρία, η χώρα με τη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στον δείκτη αντίληψης της διαφθοράς της μκο Διεθνής Διαφάνεια. Ανάμεσα στην επιστροφή στην εξουσία του Βίκτορ Όρμπαν το 2010 και το 2025, πέρασε από την 50η στην 84η θέση.

Στη διάρκεια των τεσσάρων θητειών του, οι συνεργάτες του ηγέτη απέκτησαν σημαντικές περιουσίες, συχνά χάρη σε επιχειρήσεις που λάμβαναν δημόσιες συμβάσεις, παρόλο που ο ίδιος ο Βίκτορ Όρμπαν αρνείται κάθε παρατυπία.

Από την έλευσή της στην εξουσία στις αρχές Μαΐου, η κυβέρνηση Μαγιάρ ξεκίνησε οικονομικούς ελέγχους στα υπουργεία και τις δημόσιες επιχειρήσεις, κάτι που οδήγησε σε ποινικές διώξεις.

Κυβερνητικός ιστότοπος αναφέρει πως έως σήμερα 22 φάκελοι έχουν παραπεμφθεί στους ερευνητές, οι οποίοι αφορούν σύμφωνα με εκτιμήσεις ποσό ύψους 5,8 δισεκ. ευρώ.

Η αστυνομία ερευνά μεταξύ άλλων την αγορά 12.000 μοτοσικλετών από πλαστικό, που αποκτήθηκαν έναντι 40 ευρώ η καθεμία, δηλαδή περίπου τρεις φορές την υποτιθέμενη τιμή τους, στο πλαίσιο καμπάνιας ενημέρωσης.

Ερευνά επίσης δάνειο ύψους 1,5 δισεκ. ευρώ που χορηγήθηκε στους αιγυπτιακούς σιδηροδρόμους για τη χρηματοδότηση συρμών στο πλαίσιο ουγγρορωσικής σύμπραξης.

Άλλες έρευνες επικεντρώνονται στην καταγγελλόμενη υπεξαίρεση κεφαλαίων στο Εθνικό Ταμείο για τον Πολιτισμό (NKA).

«Πριν από τις εκλογές, όλα αυτά ήταν αδιανόητα. Η εισαγγελία μπορούσε να θάψει όλες τις έρευνες που θα μπορούσαν πιθανόν να φέρουν σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση», δήλωσε η δικηγόρος Αντριέν Λάζο. Σε κάθε περίπτωση, ο ενθουσιασμός της είναι μετριασμένος: «Τα πράγματα αλλάζουν, αλλά κανείς υψηλόβαθμος πολιτικός αξιωματούχος δεν έχει ακόμα ανακριθεί ως ύποπτος».

Ανυπομονησία της κοινής γνώμης

Ο Πίτερ Μαγιάρ έχει επίσης προχωρήσει σε διάφορες θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Η Ουγγαρία εντάχθηκε και πάλι στην ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), ενίσχυσε τις υποχρεώσεις διαφάνειας των αιρετών αξιωματούχων και αύξησε τις εξουσίες του κοινοβουλίου για διενέργεια ερευνών.

Δημιούργησε επίσης το NVVH, βασικό κομμάτι της στρατηγικής του πρωθυπουργού για την εξάρθρωση της ‘μαφίας του Ορμπαν’ όπως τη χαρακτηρίζει.

Η υπηρεσία αυτή, τη δημιουργία της οποίας χαιρέτισαν αρκετές μκο, μπορεί να ανοίξει έρευνες, να θέσει επιχειρήσεις υπό επιτήρηση με στόχο να προστατευθούν κρατικά περιουσιακά στοιχεία και να εκκινήσει διαδικασίες δίωξης.

«Οι παραδοσιακοί θεσμοί έχουν χάσει την εμπιστοσύνη του κοινού διότι απέτυχαν να διαχειριστούν τις υποθέσεις διαφθοράς στις οποίες εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι…», δήλωσε ο Σάντορ Λέντερερ, διευθυντής της μκο K-Monitor.

Το κόμμα Fidesz του Βικτορ Όρμπαν συγκρίνει ωστόσο τη NVVH με την AVH, τη διαβόητη μυστική αστυνομία της κομμουνιστικής εποχής.

Ο διορισμός της προέδρου της, της Άννα Ούνγκερ, πολιτικής επιστήμονος ειδικής στη διάβρωση της δημοκρατίας υπό τον Όρμπαν, έχει επίσης προκαλέσει αίσθηση.

Κατά την κοινοβουλευτική της ακρόαση, δήλωσε ότι είναι «μη ρεαλιστικό» να αναμένει κανείς οριστικές ετυμηγορίες στις πιο μεγάλες υποθέσεις διαφθοράς πριν περάσουν έξι χρόνια, όσο είναι η διάρκεια της θητείας της.

Απέναντι στην κριτική, ο Πίτερ Μαγιάρ υποσχέθηκε να υιοθετήσει μεταρρυθμίσεις για να επιταχύνει τις ποινικές διαδικασίες.

Μετά τον διορισμό της, η Ούνγκερ έχει αφήσει να εννοηθεί κατ’ επανάληψη ότι δεν σκοπεύει να απέχει από τον έλεγχο των ενεργειών της σημερινής κυβέρνησης.

«Θα επικεντρωθώ σε ένα πράγμα: να διασφαλίσω ότι οι ευθύνες θα αποδοθούν γρήγορα και αποτελεσματικά, με βάση τον νόμο, και ότι στο μεταξύ θα διαφυλαχθεί το μέγιστο μέρος του πλούτου που έχει μεταφερθεί από αυτή τη χώρα σε ιδιωτικά συμφέροντα», δήλωσε η ίδια στον ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό RTL.