Αναστασοπούλου: Δεν είμαι όσα φοβήθηκα, είμαι ένας ελεύθερος άνθρωπος, η Τέχνη οφείλει να γεννά κινήματα αντίστασης

Χείμαρρος, αυθεντική και χωρίς να φοβάται να πει τα πράγματα με το όνομά τους, η Πηνελόπη Αναστασοπούλου είναι από τις γυναίκες που δεν συμβιβάζονται με τη σιωπή. Η δυναμική της προσωπικότητα και η βαθιά της ενσυναίσθηση αποτυπώνονται σε κάθε της λέξη, πάνω αλλά και κάτω από την σκηνή του θεάτρου.

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η ηθοποιός πρωταγωνιστεί στην παράσταση Vagina Hood, η οποία μετατρέπεται σε ένα ζωντανό κύτταρο κοινωνικού προβληματισμού. Αυτή τη φορά, ολόκληρος ο χώρος του Shamone Club γίνεται η σκηνή όπου πέντε γυναίκες σπάνε τα στερεότυπα, παραμερίζουν τον φόβο και διεκδικούν το αυτονόητο: να υπάρχουν επί ίσοις όροις.

Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στο protothema.gr, η Πηνελόπη Αναστασοπούλου μιλά με το γνώριμο πάθος της για τον ρόλο της «Λίνας», τις κακοποιητικές συμπεριφορές, αλλά και για την επικίνδυνη ψηφιακή αποξένωση της εποχής μας, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα σε όσους αναρωτιούνται ακόμα «τι άλλο θέλουν οι γυναίκες».

Το Vagina Hood συνεχίζει για δεύτερη χρονιά τη πορεία του. Τι θα έλεγες σε αυτούς που δεν έχουν καθίσει ακόμα στην πλατεία του θεάτρου για να σας δουν;
Θα απευθυνόμουν και σε αυτούς που δεν την έχουν δει αλλά και σε αυτούς που την έχουν δει, γιατί είναι διαφορετική από πέρυσι σε διάφορα σημεία. Αρχικά, είναι τελείως διαφορετικός ο χώρος. Η παράσταση απλώνεται μέσα σε ολόκληρο το χώρο του Shamone Club και είναι σα να διαδραματίζεται κανονικά μέσα σε ένα μπαρ όλη η ιστορία, όχι πάνω σε μία σκηνή. Οπότε ο κόσμος συμμετέχει με ένα πιο οργανικό τρόπο σε όλο αυτό, όπως ακριβώς χρειάζεται να συμμετέχει και στα ζητήματα τα οποία θέτει η παράσταση. Ερωτήματα τα οποία δεν είναι άλλα από όλα αυτά τα θέματα για τα οποία μιλάμε οι γυναίκες μεταξύ μας και τα γνωρίζει ο κόσμος. Είναι καιρός να πάρουν όλοι θέση για να αλλάξουν τα πράγματα και να ζούμε σε μία κοινωνία που είναι δίκαιη.

Η παράσταση αφορά μόνο τους γυναίκες;
Όχι βέβαια. Αφορά όλο τον κόσμο και όλες τις ομάδες, είτε είναι άνθρωποι που έχουν υπάρξει θύματα μίας κακοποιητικής συμπεριφοράς είτε είναι άνθρωποι που έχουν διαπράξει τέτοιες πράξεις. Είναι μία παράσταση η οποία μιλάει και θέτει όλα αυτά τα θέματα προς συζήτηση και λύση.

Ποιο λιθαράκι πιστεύεις ότι βάζει το Vagina Hood στη σημερινή κοινωνία;
Δεν είναι λιθαράκι. Θεωρώ ότι αυτά τα ζητήματα είναι πολύ σοβαρά και βαριά σαν βουνά όχι ελαφριά σαν πετρούλες. Οπότε το γεγονός ότι έχουμε ενωθεί αυτές οι γυναίκες και έχουμε αποφασίσει να παραμερίσουμε τον φόβο για να μιλήσουμε ανοιχτά για θέματα που μας καίνε όλους, είναι ένα πολύ τολμηρό βήμα. Ένα βήμα που οφείλουμε όλοι ως άνθρωποι να κάνουμε. Η ζωή μας έχει σημασία μόνο όταν αντιστεκόμαστε σε όσα μας καταπιέζουν και μπορούμε να υπάρχουμε ως πραγματικά ελεύθεροι άνθρωποι.

Είστε πέντε γυναίκες που, ακόμα και εκτός σκηνής ή μακριά από τις κάμερες, στηρίζετε και ενδυναμώνετε έμπρακτα τις γυναίκες. Αυτή η παράσταση ήταν ουσιαστικά μια τέτοια κίνηση;
Φυσικά. Και δεν αφορά μόνο τις γυναίκες αλλά όλους τους ανθρώπους που βάλλονται. Οι γυναίκες και τα γυναικεία θέματα είναι μια αφορμή για να μιλήσουμε γενικότερα για αυτές τις κακοποιητικές συμπεριφορές που οφείλουμε όλοι να τις καταδικάζουμε. Κάποια στιγμή θα πρέπει να υπάρχουν και αντίστοιχοι νόμοι οι οποίοι να έχουν και μια διάρκεια όταν τίθενται σε εφαρμογή. Βλέπουμε γύρω μας ότι συμβαίνουν πράγματα, καταδικάζονται άνθρωποι και παρόλα αυτά συνεχίζουν να υπάρχουν ελεύθεροι μέσα στο κοινωνικό σύνολο σαν να μην έχει γίνει τίποτα.

Είσαι αισιόδοξη ότι θα αυστηροποιηθεί το νομικό πλαίσιο;
Είμαι από φύση αισιόδοξη όμως το θέμα του νομικού πλαισίου δεν εξαρτάται από τη δική μου αισιοδοξία. Αυτό έχει να κάνει με τις αποφάσεις που παίρνει ο κόσμος όταν του δίνεται ο λόγος να αποφασίσει ποιοι θα είναι οι άνθρωποι που θα ορίσουν τους νόμους και το μέλλον του. Εμείς οφείλουμε να καταδεικνύουμε τα γεγονότα με απτά επιχειρήματα και από εκεί και πέρα τα θέτουμε στο κοινό για να μπορέσουν να καταλάβουν, να συνειδητοποιήσουν και να παίρνουν θέση σε πράγματα που τους αφορούν —αν όχι άμεσα, σίγουρα έμμεσα. Γιατί μια κακοποιητική συμπεριφορά που συμβαίνει δίπλα μας σήμερα, πολύ σύντομα μπορεί να χτυπήσει και τη δική μας πόρτα.

View this post on Instagram

A post shared by Vaginahood (@vagina_hood)

Η παράσταση αναδεικνύει τους ρόλους που μας κληροδότησε η πατριαρχία —ρόλους που συχνά εγκλωβίζουν όχι μόνο τις γυναίκες, αλλά και τους άνδρες, αναγκάζοντάς τους να φορούν ένα «πρόσωπο» προς τα έξω. Είμαστε κοντά στο να καταφέρουμε, ως κοινωνία, να αποτάξουμε από πάνω μας αυτούς τους ρόλους;

Αν αυτή την ερώτηση μου την έκανες πριν από αρκετά χρόνια, που δεν είχαν μπει στη ζωή μας τα τεχνολογικά μέσα με τόσο βίαιο τρόπο, θα σου έλεγα: «Ναι, ενδεχομένως είμαστε κοντά». Τώρα όμως έχουμε αποξενωθεί τόσο πολύ, κλεισμένοι ο καθένας στον μικρόκοσμο που του φτιάχνει ο αλγόριθμός του, που δεν ξέρω κατά πόσο είμαστε κοντά. Απομακρυνόμαστε καθημερινά κι αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα. Βλέπουμε ότι είναι και η πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας που η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται. Κάποτε, σε περιόδους σοβαρών κοινωνικών κρίσεων, μέσα από την Τέχνη βρίσκαμε τρόπο να επικοινωνήσουμε, να δώσουμε λύσεις και να δημιουργήσουμε κινήματα αντίστασης και επανάστασης. Σήμερα δεν το βλέπω να συμβαίνει αυτό κι είναι το μόνο πράγμα που με ανησυχεί.

Αν έχεις ενσυναίσθηση και ψάχνεις τα ουσιαστικά ζητήματα, ο αλγόριθμος θα σου τροφοδοτεί ανάλογο περιεχόμενο, εντείνοντας τους προβληματισμούς σου. Αν όμως ανήκεις στην κατηγορία που καταναλώνει περιεχόμενο προς τέρψη και μόνο για εφήμερη διασκέδαση, είσαι πολύ μακριά από όλο αυτό.

Ποιο μήνυμα από όσα περνάει η παράσταση θεωρείς πιο σημαντικό;
Δεν μπορώ να ξεχωρίσω. Ειπώνονται πάρα πολύ σοβαρά θέματα. Ενδεχομένως στο τέλος της παράστασης όπου κάνουμε η κάθε μία από εμάς από μία δήλωση, εκεί μπορεί να συμπεριληφθούν όλα. Η κάθε μία από εμάς λέει από μία ατάκα του τύπου: «Δεν είμαι όλα αυτά που μου είπαν πως είμαι, δεν είμαι όσα φοβήθηκα, είμαι ένας ελεύθερος άνθρωπος που θέλω να υπάρχω επί ίσοις όροις σε ένα κοινωνικό σύνολο».

Σε αντιπροσωπεύει αυτή η φράση;
Με αντιπροσωπεύει αυτή η παράσταση 100%!

Θα μου μιλήσεις για τη Λίνα που υποδύεσαι στην παράσταση;
Η Λίνα είναι κάτι σαν κομπέρ στη συγκεκριμένη παράσταση. Ο κομπέρ είναι ένας ρόλος που εξυπηρετεί την αφήγηση και αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις ιστορίες· είναι κάτι σαν αφηγητής. Η Λίνα κάνει ακριβώς αυτό. Είναι λίγο σαν να ανήκει στα ιδρυτικά μέλη του συγκεκριμένου χώρου. Παρακινεί, αγκαλιάζει και προτρέπει τους ανθρώπους που βρίσκονται εκεί να μιλήσουν, να διώξουν τον φόβο και να βγάλουν από μέσα τους όλα τα τραύματά τους. Λειτουργεί σαν ένα συγκολλητικό υλικό που προσπαθεί να ενώσει όσους βρίσκονται εκεί καθημερινά. Η Λίνα είναι ηθοποιός που δεν δουλεύει πια στο θέατρο, αλλά εργάζεται στο Vagina Hood ως σερβιτόρα. Συγκρίνει τα δύο επαγγέλματα κάποια στιγμή στην πορεία της παράστασης και συμπεραίνει ότι έχουν πάρα πολλά κοινά σημεία, καταλήγοντας σε έναν κοινό παρανομαστή: ότι ένα από τα πιο παράξενα πράγματα που μπορεί να σου ζητήσει κανείς και στα δύο αυτά επαγγέλματα, είναι η απόλυτη διαθεσιμότητά σου.

Αυτό ισχύει και στην πραγματικότητα;
Βέβαια! Τίποτα από όσα λέμε στην παράσταση δεν είναι φανταστικό. Όλα έχουν συμβεί στην πραγματικότητα. Μπορεί να μην έχει συμβεί στη Λίνα ένα συγκεκριμένο γεγονός, αλλά μπορεί να έχει συμβεί κάτι άλλο που εξιστορεί μια άλλη γυναίκα. Για παράδειγμα, η ιστορία που αφηγείται ο ρόλος της Ζέτας Δούκα είναι μια ιστορία με την οποία νομίζω ότι κάθε εργαζόμενη μητέρα θα ταυτιστεί απόλυτα.

Είχατε αρνητικές αντιδράσεις στον πρώτο χρόνο της παράστασης;
Θα με ευχαριστούσε πάρα πολύ αν υπήρχαν έντονες αντιδράσεις, οι οποίες θα μου δίνανε την ευκαιρία να απαντήσω! Έχω ακούσει από ανθρώπους που έχουν βρεθεί στην παράσταση ότι μία-δύο φορές υπήρξαν θεατές που έκριναν αρνητικά αυτό που έβλεπαν, αλλά δεν μου δόθηκε η ευκαιρία να συζητήσω μαζί τους. Θα το ήθελα πάρα πολύ, γιατί για μένα —όπως πρεσβεύω την ελευθερία όλων των ανθρώπων— έτσι αναγνωρίζω και θέλω η Τέχνη να σου δίνει το δικαίωμα να εκφράζεσαι μέσα από αυτό που βλέπεις ή ακούς, και να το επιλέγεις ή όχι. Είναι θεμιτό, το θέλουμε. Αλλά μέχρι στιγμής, οι πιο συχνές αντιδράσεις έχουν να κάνουν με συναισθηματικά ξεσπάσματα, κυρίως γυναικών και γενικότερα ανθρώπων που έχουν υπάρξει θύματα.

View this post on Instagram

A post shared by Vaginahood (@vagina_hood)

Τι θα απαντούσες σε αυτούς που λένε «αμάν πια, τι άλλο θέλουν οι γυναίκες; Όλα τους τα έχουμε δώσει!».
Θα τους απαντούσα ότι έχουν προέλθει από μία γυναίκα όπως όλοι οι άνθρωποι σε αυτό το πλανήτη και ότι τους εύχομαι πραγματικά από την καρδιά μου να μην χρειαστεί ποτέ να βρεθούν σε καμία από τις θέσεις που έχουμε βρεθεί μέσα στα χρόνια οι γυναίκες διεκδικώντας το αυτονόητο: τη θέση μας στην κοινωνία ως ισότιμα πλάσματα.



Το VaginaHood επιστρέφει από τις 16 Οκτωβρίου στο Shamone Club με τις Πηνελόπη Αναστασοπούλου, Τζένη Διαγούπη, Ζέτα Δούκα, Άννα Κουρουπού και Δώρα Χρυσικού.