Νίκος Φελέκης

Ο Ιησούς λέγεται ότι έκανε θαύματα από μικρός. Μια μέρα που βοηθούσε τον πατέρα του στο ξυλουργείο κατάφερε να μεγαλώσει ένα μικρό ξύλο ώστε ο Ιωσήφ να ολοκληρώσει μια ξυλουργική εργασία για έναν πλούσιο πελάτη. Επίσης, δεν πολλαπλασίασε μόνο πέντε ψωμιά και δύο ψάρια προκειμένου να φάνε τα 5.000 άτομα, τα οποία, μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Ιωάννη του Προδρόμου, τον είχαν ακολουθήσει στην έρημο για ν’ ακούσουν τη διδασκαλία του. Αν πιστέψουμε τον Θωμά, όταν ήταν μικρός πολλαπλασίασε ένα σπυρί σταριού και τη «σοδειά» του τη διένειμε στους φτωχούς, στις χήρες και τα ορφανά. Ούτε ήταν το θαύμα της Κανά -που μετέτρεψε το νερό σε κρασί- το πρώτο θαύμα του Κυρίου. Είχε προηγηθεί, σε νεαρή ηλικία, ένα άλλο. Οταν το δοχείο νερού που πήγαινε στη μητέρα του έπεσε και έσπασε, ο Ιησούς γέμισε τον μανδύα του με νερό και το επέστρεψε στη μητέρα του.

Σας αναφέρω τα πρώιμα θαύματα του Χριστού γιατί νομίζω πως ταιριάζουν γάντι στα «θαύματα» που κάνουν ή έστω υπόσχονται ότι θα κάνουν οι αρχηγοί των κομμάτων στη Θεσσαλονίκη.
Την αρχή την έκανε ο Αλέξης Τσίπρας. Με τον φόρο 1% στον μεγάλο πλούτο και την «πατριωτική εισφορά» που θα πολλαπλασιάσει τα δημόσια έσοδα σε τέτοιο βαθμό που θα χορτάσουν οι φτωχοί, θα χτιστούν σχολεία, νοσοκομεία, θα δοθούν επιδόματα στους φοιτητές, θα αυξηθούν οι μισθοί των δασκάλων και των γιατρών και δεν θα επιβαρυνθούν ούτε δεκάρα τα μεσαία στρώματα.

Στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο

Και επειδή κυβέρνηση, αξιωματική αντιπολίτευση, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά αμφισβήτησαν τη θαυματουργό δράση της Αμαλίας, ο Τσίπρας έδωσε εντολή στους «μαθητές» του να στείλουν, αύριο κιόλας, το πρόγραμμα της ΕΛΑΣ στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο για να αποφανθούν η Αναστασία Μιαούλη και οι συνεργάτες της αν είναι 7,5 δισ. οι εξαγγελίες του ή 13,5 δισ. και μάλιστα κατ’ έτος, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση. Αλλο 7,5 δισ. την τετραετία κι άλλο 54 δισ. Τέτοιο θαύμα ούτε ο Ιησούς σε ώριμη ηλικία δεν θα μπορούσε να το καταφέρει. Βεβαίως, το Δημοσιονομικό Συμβούλιο θα αργήσει να μας διαφωτίσει, αφού θα αρχίσει να δέχεται αιτήματα από κόμματα μετά την 1η Νοεμβρίου. Και η όποια γνωμάτευσή του θα γίνει γνωστή κάποια στιγμή το νέο έτος. Μέχρι τότε, ως είναι φυσικό, θα έχει αλλάξει η ατζέντα.

Εξάλλου, μετά τον Τσίπρα ακολούθησε ο Μητσοτάκης και έπεται ο Ανδρουλάκης, που επίσης μπορούν να ταΐσουν τα 10 εκατομμύρια Ελληνες με πέντε καρβέλια (νέα επιδόματα, ο πρώτος) και δύο ψάρια (13η σύνταξη και 13ος μισθός, ο δεύτερος), αρκεί να προτιμήσουν να ψηφίσουν αυτούς και όχι τον «ψευδοπροφήτη» Τσίπρα, που, όπως ομολόγησε ένας εκ των «αποστόλων» του (ο Παππάς, όχι ο Νίκος ή ο Πέτρος, αλλά ο Πατρών Γεώργιος, προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ και καλός φίλος του δεξιού προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Κωνσταντίνου Κόλλια), θα τους ανοίξει τις θυρίδες και θα τους πάρει κοσμήματα, λίρες, ομολογίες, πλάκες χρυσού, δεσμίδες με μοβ ευρώ, χρυσόβουλα, σπάνια χειρόγραφα. Και τι δεν θα απολαύσουν οι ψηφοφόροι! Πριν, βεβαίως-βεβαίως, στηθούν οι κάλπες. Δουλειές για όλους. Λεφτά για όλους. Επενδύσεις.

Ανάπτυξη. Ασφάλεια. Για όλους και σε όλους. Μισθοί και συντάξεις αξιοπρεπείς και ικανοποιητικοί. Ολα τα σφάζουν, όλα τα μαχαιρώνουν στο... πανηγύρι της ΔΕΘ. Μέχρι τον επόμενο Σεπτέμβριο όπου πάλι στη ΔΕΘ θα εξηγήσουν οι κυβερνώντες γιατί δεν ήταν και τόσο συνεπείς στις υποσχέσεις τους. Κι ας πέρασαν επτά και πλέον χρόνια. Συνήθως είναι η «κακούργα» η διεθνής συγκυρία που δεν τους επέτρεψε να κάνουν τα θαύματα που υποσχέθηκαν. Αλλά δεν πειράζει. Μέχρι να στηθούν οι επόμενες κάλπες, θα τα κάνουν. Και όπως θα πουν, δεν είναι αυτοί οι παπατζήδες, αλλά οι άλλοι που μόνο ψέματα ξέρουν να λένε.

Η διαφορά της φετινής ΔΕΘ με την προηγούμενη και την επόμενη είναι ότι σε μερικούς μήνες θα έχουμε εκλογές. Και εφόσον δεν καταφέρουν οι αρχηγοί με τις εμφανίσεις τους και τις υποσχέσεις τους να αλλάξουν το αρνητικό, για τα κόμματά τους, κλίμα στους ψηφοφόρους, τότε η κάλπη ενδέχεται να κρύβει πολλές εκπλήξεις. Εάν η κρίση εμπιστοσύνης συνεχιστεί, η αποχή θα μεγαλώσει. Και αυτό ευνοεί μόνο τον Μητσοτάκη, το κόμμα του οποίου, σύμφωνα και με τις δημοσκοπήσεις, έχει τη μεγαλύτερη και πλέον συμπαγή εκλογική βάση. Την αντιπολίτευση την ευνοεί η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή. Αν μάλιστα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς που κάνουν τα κομματικά επιτελεία, η συμμετοχή ξεπεράσει το 60%, τότε μπορεί να έχουμε ανατροπές. Σημειώνουμε ότι στις τελευταίες εκλογές η συμμετοχή ήταν 54%. Αυτό αντιστοιχεί σε 5.273.699 ψηφοφόρους. Οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους είναι 9.813.595. Στις ευρωεκλογές έπεσε στο 41%, που σημαίνει ότι ψήφισαν μόνο 4.062.095.

Τα εκλογικά σενάρια

Οι περί τα εκλογικά ειδήμονες υποστηρίζουν πως είναι λάθος να λέγεται ότι αν η Ν.Δ. λάβει το ποσοστό των ευρωεκλογών είναι καλά και δεν θα έχει πρόβλημα. Το 28,31% των ευρωεκλογών αντιστοιχεί σε 1.125.510 ψήφους. Για να πιάσει το ποσοστό των ευρωεκλογών, εφόσον η συμμετοχή είναι 60%, θα πρέπει να την ψηφίσουν 1.670.000. Πρέπει δηλαδή να πάρει 550.000 περισσότερες ψήφους. Αν η συμμετοχή είναι στο 53,74%, όπως στις εκλογές του Ιουνίου 2023, τότε θα πρέπει να την ψηφίσουν 370.000 περισσότεροι από τις ευρωεκλογές για να πιάσει το 28,31%. Αν η συμμετοχή είναι μικρή, κάτω και από το 53,74% των τελευταίων εθνικών εκλογών, η Ν.Δ. μπορεί να ελπίζει ότι θα βρεθεί κοντά στο ποσοστό των ευρωεκλογών. Εξαρτάται βεβαίως από το ποιοι θα ψηφίσουν. Οσοι περισσότεροι είναι άνω των 55 ετών, ευνοημένη θα είναι η Ν.Δ. Αντίθετα, αν αυξηθεί το ποσοστό αυτών που είναι κάτω από 55, τότε ευνοείται η αντιπολίτευση. Και βέβαια καθοριστικό ρόλο θα παίξουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες που, όπως παραδέχονται και κυβερνητικοί παράγοντες, «είναι ζορισμένοι».

Το ίδιο ισχύει για τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο ενιαίος ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Ιουνίου 2023 είχε λάβει 930.013 ψήφους (17,83%), ενώ στις ευρωεκλογές περιορίστηκε στο 14,92% ή 593.167 ψήφους. Σημειώνουμε πως τον Σεπτέμβριο του 2015 είχε λάβει 1.926.526 ψήφους (35,46%) και το 2019 το 31,53% αντιστοιχούσε σε 1.781.057 ψήφους. Αν η συμμετοχή πάει στο 60%, για να μπορέσει ο Τσίπρας να φτάσει το ποσοστό του Ιουνίου 2023 πρέπει να λάβει 1.050.000 ψήφους, δηλαδή 100.000 περισσότερες από αυτές που είχε το 2023. Από τις 593.000 των ευρωεκλογών να πετάξει στις 1.050.000 είναι μάλλον απίθανο. Το ΠΑΣΟΚ στις ευρωεκλογές πήρε 508.431 ψήφους (12,79%), ενώ στις εκλογές του 2023 έλαβε 617.487 ψήφους (11,84%). Για να πάει σε υψηλότερο ποσοστό, ας πούμε στο 15%, θα πρέπει, εφόσον η συμμετοχή είναι 60%, να πάρει περίπου 900.000 ψήφους, κάτι που είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμβεί. Μετά το 2009, όταν επί Γιώργου Παπανδρέου είχε πάρει 3.012.542 ψήφους, οι περισσότερες που έχει λάβει τα τελευταία 17 χρόνια το ΠΑΣΟΚ ήταν 833.452 τον Μάιο του 2012. Με βάση τα δημοσκοπικά ευρήματα, το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να αυξήσει κατά τουλάχιστον 250.000 ψηφοφόρους τη δύναμή του για να διεκδικήσει από τον Τσίπρα τη δεύτερη θέση.

Απογοητευμένοι ψηφοφόροι

Κατά συνέπεια, θα πρέπει να αυξηθεί η συμμετοχή για να μπορούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ελπίζουν σε καλύτερα ποσοστά. Το γεγονός ότι στις εκλογές θα συμμετέχουν τρία νέα κόμματα (Καρυστιανού, Τσίπρα, Σαμαρά) συνηγορεί υπέρ της αυξημένης -και οπωσδήποτε αντικυβερνητικής- συμμετοχής. Βέβαια, αυτά τα κόμματα θα πρέπει να καταφέρουν να σηκώσουν από τον καναπέ απογοητευμένους ψηφοφόρους είτε της Δεξιάς είτε της Αριστεράς. Προσώρας, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται. Ο Σαμαράς δείχνει ότι μπορεί να πάρει ένα ποσοστό από δεξιούς ψηφοφόρους που είχαν πάει στην αποχή.

Ο Τσίπρας φαίνεται να περιορίζεται στη δεξαμενή των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ του 2023. Μόνο που από αυτήν έχει αφαιρεθεί τουλάχιστον 3%, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά ακόμη και ο Κασσελάκης συνεχίζουν, έστω και με γλίσχρα ποσοστά, να υφίστανται πολιτικά, ενώ Ζωή Κωνσταντοπούλου, Γιάνης Βαρουφάκης, αλλά και το ΚΚΕ φαίνεται να περιορίζουν τη διείσδυση του πρώην πρωθυπουργού στον αντισυστημικό χώρο και τη λαϊκο-ριζοσπαστική Αριστερά. Την οποία, όπως όλα δείχνουν, μάλλον έχει εγκαταλείψει.

Μόνο που η μετακίνησή του στη νουνεχή σοσιαλδημοκρατία δεν έχει μεγάλο εκλογικό ακροατήριο. Οι αριστεροί και οι κεντροαριστεροί που «κουράστηκαν και γύρισαν στο σπίτι» είναι πρωτίστως οι ιδεολογικά ηττημένοι και πολιτικά αφοπλισμένοι από τους ρεαλιστές της εξουσίας.

Με τη συστημική συμπεριφορά, την αντιλαϊκιστική ρητορική δεν τους ξαναγυρίζεις στην πολιτική, ούτε στις κάλπες. Αυτή που θα μπορούσε να αυξήσει τη συμμετοχή και να στείλει (κομματικά ανένταχτους ή και πολιτικά ακατέργαστους) ψηφοφόρους στην κάλπη ήταν σίγουρα η «μάνα των Τεμπών». Η Μαρία Καρυστιανού φρόντισε όμως να τους διαψεύσει. Και μάλιστα γρήγορα.

Η αποτυχία της να εξελιχθεί από χαροκαμένη μάνα σε μια σοβαρή και υπολογίσιμη πολιτικός αναμένεται να έχει σημαντική επίπτωση και στο εκλογικό σώμα. Η απογοήτευση από την ελπίδα για κάτι διαφορετικό και καινούριο εκ των πραγμάτων ευνοεί την αποχή και κατ’ επέκταση τον Μητσοτάκη. Καλά λοιπόν τα προγράμματα, αλλά είναι λάθος να πιστεύουν στην Κεντροαριστερά ότι θα κερδίσουν τον Μητσοτάκη με δημοσιονομική ευταξία και κοστολογημένες προτάσεις. Μόνον αν καταθέσουν διαφορετικά εθνικά, κοινωνικά και θεσμικά αφηγήματα με οικονομικές προτεραιότητες που στον πυρήνα τους θα είναι η άμεση βελτίωση της ζωής της λαϊκής οικογένειας και όσων ο μισθός και η σύνταξη τελειώνουν στις τρεις πρώτες εβδομάδες του μήνα. Οι εξαγγελίες που θυμίζουν επιστημονικές διατριβές ή κόπιες από την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ηχούν ευχάριστα στα αυτιά όσων θέλουν απλώς να αντικαταστήσουν τον Μητσοτάκη στο σύστημα εξουσίας, δεν αποδίδουν όμως εκλογικά.

Οι πρώην σύντροφοι

Ο Αλέξης μπορεί να αισθάνεται άνετα στο καλοραμμένο σοσιαλδημοκρατικό του κοστούμι και στο νέο κοινωνικό και πολιτικό του περιβάλλον. Ομως το αποτέλεσμα της κάλπης ενδέχεται να τον εκπλήξει. Το σχέδιό του να αποστρατεύσει κομματικά και πολιτικά δύο γενιές πρώην συντρόφων του ίσως αποδειχτεί ότι δεν είναι εκλογικά τόσο αποτελεσματικό. Τα πάντα βέβαια θα κριθούν εκ του αποτελέσματος. Στη συνέντευξη Τύπου θα εξειδικεύσει το σχέδιό του. Ισως του δώσει και μια παλ απόχρωση ριζοσπαστισμού. Κυρίως όμως θα πρέπει να πείσει ότι το σχέδιό του δεν είναι να κερδίσει τώρα τον Ανδρουλάκη και το 2030 τον Μητσοτάκη. Και για να διαψεύσει αυτή την εντύπωση ίσως θα πρέπει να εκμεταλλευτεί το λάθος του Ανδρουλάκη, που υποστηρίζει ότι τα λεγόμενα του Τσίπρα είναι αντιγραφή του προγράμματος του ΠΑΣΟΚ. Και μάλιστα σε ποσοστό 80%.

Αν είναι έτσι, «έλα να ενώσουμε δυνάμεις, να διώξουμε τον Μητσοτάκη και τη Δεξιά και να κάνουμε πράξη αυτό το 80% στο οποίο συμπίπτουμε», θα μπορούσε να του πει ο πρώην πρωθυπουργός. Βεβαίως, το μεγαλύτερο πρόβλημα από αυτού του είδους την κριτική του ΠΑΣΟΚ στο πρόγραμμα της ΕΛΑΣ το έχει ο Ανδρουλάκης, αφού εκ των πραγμάτων δικαιώνει τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, ο οποίος τάσσεται υπέρ της συνεργασίας των δύο κομμάτων. Αν τα δύο κόμματα συμπίπτουν σε τόσο μεγάλο βαθμό προγραμματικά (80%), πώς μπορούν να πουν όχι στη συνεργασία και μάλιστα με κοινό ψηφοδέλτιο στις δεύτερες εκλογές εφόσον δεν σχηματιστεί, όπερ και το πιθανότερο, κυβέρνηση.

Ο γρίφος με τα ψηφοδέλτια

Νωρίτερα θα δούμε και πώς βλέπει το θέμα ο Τσίπρας: Αν το ΠΑΣΟΚ είναι ή δεν είναι όμορο κόμμα με την ΕΛΑΣ. Και φυσικά να δούμε αφενός τις εξειδικεύσεις που θα κάνει στα εθνικά και πολιτικά θέματα και αφετέρου πώς θα υπάρξει αξιόμαχη οργανωτική συγκρότηση καθ’ άπασαν την επικράτεια, πότε και πώς θα συγκροτηθούν τα ψηφοδέλτια και πόσοι από τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, που είτε παραιτήθηκαν από την έδρα τους είτε ανεξαρτητοποιήθηκαν, θα περιληφθούν σε αυτά και σε ποιες περιφέρειες. Δεν αρκεί να δηλώνεις ευχαριστημένος επειδή ένα κόμμα κατάφερε δημοσκοπικά να βρεθεί αμέσως στη δεύτερη θέση και να «σηκώνεται τόση σκόνη από τους αντιπάλους» με την ανακοίνωση του οικονομικού του προγράμματος.

«Ο στόχος να μη γίνουν λάθη και το πρόγραμμα να είναι συγκεκριμένο και συγκροτημένο επετεύχθη», μας λέει συνεργάτης του πρώην πρωθυπουργού. Και προσθέτει: «Δεν χάσαμε. Στόχος δεν ήταν να κερδίσουμε, αλλά να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στα μεσαία στρώματα. Και, νομίζω, τα καταφέραμε. Τα υπόλοιπα έχουμε καιρό να τα δούμε και να κάνουμε το καλύτερο δυνατό. Ο Αλέξης άλλαξε κι αυτό φάνηκε».

Προφανώς και φάνηκε. Στον Τούμπουρο, στον Μαραντζίδη, στον Τεμπονέρα, στον Καλογήρου, στην Κουφονικολάκου και στους οπαδούς του Τσίπρα. Μένει να δούμε αν και πόσο φάνηκε και στους ψηφοφόρους. Το ψάρεμα πάντως στην αριστερή δεξαμενή δεν φτάνει. Για να πετάξουν σε μεγαλύτερα ποσοστά ο Τσίπρας και το κόμμα του, θα πρέπει να πάρουν ψηφοφόρους και από την Κεντροδεξιά.

Προσώρας κάτι τέτοιο δεν φαίνεται. Ούτε στον αντισυστημικό χώρο έχει μεγάλο φαν κλαμπ. Η Αριστερά δεν φτάνει. Στο Κέντρο το ΠΑΣΟΚ και ο Μητσοτάκης τού αφήνουν μικρό χώρο. Ενώ η έλευση του Σαμαρά αναμένεται να τον δυσκολέψει και στη διείσδυσή του στο λεγόμενο «πατριωτικό ΠΑΣΟΚ». Σε κάθε περίπτωση, το παιχνίδι τώρα ξεκίνησε. Και οι δημοσκοπήσεις πιθανώς θα δείξουν κάποια μικρή κόπωση της ΕΛΑΣ. Ομως έτσι γίνεται με τους πολιτικούς ηχογράφους. Σήμερα οι παλμοί είναι υψηλοί, αύριο χαμηλότεροι. Η διάγνωση θα γίνει στην κάλπη. Από τους ψηφοφόρους. Οχι από τους αναλογιστές...