Πόσο αλλάζει τις ισορροπίες η σαρωτική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ: Το πλήγμα στον Μερτς, οι ομοιότητες με το MAGA, το συμφέρον της Ρωσίας και το καμπανάκι για την Ευρώπη

Την επόμενη ημέρα και τις αναταράξεις που προκαλεί στο παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό η σαρωτική νίκη του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD) στο κρατίδιο Σαξονία-Άνχαλτ, επιχειρεί να σκιαγραφήσει το BBC.

H ανάλυση που αφορά τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ξεκινά από του χαρακτηρισμούς «σεισμικό γεγονός», «κοινωνικοπολιτικός σεισμός», «σημείο καμπής για τη Γερμανία» που χρησιμοποίησαν πολιτικοί αναλυτές για να περιγράψουν το αποτέλεσμα της κάλπης σε ένα από τα μικρότερα γερμανικά κρατίδια.

Μπορεί η Σαξονία-Άνχαλτ να διαθέτει μόλις 1,7 εκατομμύρια ψηφοφόρους από τα συνολικά 59 εκατομμύρια που έχουν δικαίωμα ψήφου σε εθνικό επίπεδο στη Γερμανία αλλά, όπως τονίζει το BBC, οι πολιτικές τάσεις που εκφράζονται εκεί έχουν «πολύ σημαντικές επιπτώσεις, ειδικά αφού το AfD δεν κατάφερε να εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία».

«Πρώτα απ’ όλα για την ίδια τη Γερμανία. Η εκλογική αναμέτρηση ήταν περιφερειακή, όμως οι συνέπειές της φτάνουν μέχρι το εθνικό επίπεδο. Η σαρωτική νίκη του AfD αυξάνει ακόμη περισσότερο την πίεση προς την ήδη δοκιμαζόμενη κεντρώα κυβερνητική συμμαχία στο Βερολίνο. Μπορεί μάλιστα να αποδειχθεί το τελειωτικό πλήγμα για τον εξαιρετικά αντιδημοφιλή συντηρητικό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος είχε υποσχεθεί ότι θα περιόριζε την απήχηση του AfD» συνεχίζει η ανάλυση του βρετανικού μέσου.

Όπως σημειώνεται «οι πολιτικές αυτές δυσκολίες αναμένεται να αποδυναμώσουν περαιτέρω και να αποσπάσουν την προσοχή της Γερμανίας, του ισχυρότερου παίκτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές κρίσεις: την προσπάθεια ανάσχεσης της ρωσικής επιθετικότητας, τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ και την οικονομική πρόκληση που θέτει η Κίνα».

Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ προκαλεί επίσης βαθύ προβληματισμό σε ολόκληρη τη Γερμανία, όπου το ναζιστικό παρελθόν εξακολουθεί να βαραίνει τη συλλογική μνήμη. Πρόκειται για την πρώτη τόσο εντυπωσιακή εκλογική νίκη ενός εθνικιστικού κόμματος της σκληρής δεξιάς, με πραγματική πλέον προοπτική άσκησης εξουσίας – έστω και σε περιφερειακό επίπεδο – από την πτώση του Τρίτου Ράιχ το 1945.

Ειδικά για το AfD σημειώνεται πως «είναι γνωστό ότι διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρή βάση στην ανατολική Γερμανία, όμως πλέον εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις ως το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα σε εθνικό επίπεδο» με την παρατήρηση ότι «φαίνεται πως το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα της Γερμανίας απέτυχε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες πολλών ψηφοφόρων.

Εκτός Γερμανίας

Η μικρή Σαξονία-Άνχαλτ προκαλεί όμως αναταράξεις και εκτός Γερμανίας, συνεχίζει η ανάλυση του BBC, επισημαίνοντας την ανάρτηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τα αποτελέσματα των exit polls.

«Το αντιμεταναστευτικό και αντι-woke μήνυμα του AfD, με σύνθημα "η Γερμανία στους Γερμανούς", παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με το πολιτικό αφήγημα του κινήματος MAGA του Ντόναλντ Τραμπ. Όπως και άλλα εθνικιστικά κόμματα στην Ευρώπη, το AfD υιοθετεί στοιχεία της στρατηγικής Τραμπ, αμφισβητώντας τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, τη δικαστική ουδετερότητα και υποσχόμενο να "κάνει τη Γερμανία μεγάλη ξανά"» παρατηρεί η συντάκτης της ανάλυσης, η οποία, πάντως, σημειώνει, επίσης, ότι «το όνομα του Αμερικανού προέδρου σπάνια χρησιμοποιείται στις ευρωπαϊκές προεκλογικές εκστρατείες, καθώς οι πολιτικοί γνωρίζουν πόσο αντιδημοφιλής παραμένει μεταξύ πολλών Ευρωπαίων ψηφοφόρων».

Την ίδια ώρα τις πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία παρακολουθεί με ενδιαφέρον και η Μόσχα καθώς το Βερολίνο αποτελεί τον μεγαλύτερο μεμονωμένο δωρητή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Αντίθετα, το AfD υποστηρίζει τη διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο, την άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και την επανέναρξη των εισαγωγών φθηνής ρωσικής ενέργειας.

Ο ρόλος της Ανατολικής Γερμανίας

Η πιο ήπια στάση του AfD απέναντι στη Ρωσία βρίσκει απήχηση και στην ανατολική Γερμανία, η οποία εξακολουθεί να είναι οικονομικά ασθενέστερη από τη δυτική, παρά τα τεράστια ποσά που δαπανήθηκαν μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 για την ενοποίηση της χώρας, αναφέρει το βρετανικό μέσο.

Όπως σημειώνεται, μάλιστα, «η Σαξονία-Άνχαλτ παραμένει η φτωχότερη περιοχή της Γερμανίας και εκεί συναντά κανείς συχνά το φαινόμενο της λεγόμενης Ostalgie — μιας νοσταλγίας για την καθημερινή σταθερότητα που, κατά την άποψη ορισμένων κατοίκων, χαρακτήριζε την εποχή της Ανατολικής Γερμανίας».

Η Ευρώπη

Τις εξελίξεις παρακολουθεί στενά και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι επόμενοι δώδεκα μήνες θεωρούνται περίοδος έντονων εκλογικών αναμετρήσεων, με κρίσιμες κάλπες σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία.

Στις Βρυξέλλες επικρατεί ανησυχία ότι περισσότερα κόμματα που θεωρούνται πολιτικά ακραία, κυρίως από τη δεξιά πλευρά του πολιτικού φάσματος, ενδέχεται να ενισχυθούν.

Ενδεικτικό το σχόλιο του ηγέτη του ισπανικού εθνικιστικού κόμματος Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, που χαρακτήρισε τη νίκη του AfD «μεγάλη ελπίδα για τη Γερμανία και την Ευρώπη». Αντίθετα, ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, Μπενζαμέν Αντάντ, προειδοποίησε ότι «πρόκειται για μια σοβαρή στιγμή για την Ευρώπη, όταν βλέπουμε την άκρα δεξιά να κερδίζει περιφερειακές εκλογές στη Γερμανία».

Το AfD, όπως και άλλα κόμματα που χαρακτηρίζονται ως «σκληρή» ή «ακραία» δεξιά, απορρίπτουν αυτούς τους χαρακτηρισμούς. Παρότι διαφέρουν μεταξύ τους σε πολλά ζητήματα, μοιράζονται συνήθως δύο βασικά στοιχεία: την αυστηρή στάση απέναντι στη μετανάστευση και τον έντονο εθνικιστικό λόγο. Η άνοδος τέτοιων κομμάτων προκαλεί ανησυχία στην ΕΕ, καθώς εκφράζονται φόβοι ότι μπορεί να δυσκολέψει την ευρωπαϊκή συνοχή σε μια περίοδο διεθνών προκλήσεων. Την ίδια στιγμή, πολλοί Ευρωπαίοι ψηφοφόροι ανησυχούν για τον αντίκτυπο των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, για την επιδείνωση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας, για την οικονομική ανασφάλεια, αλλά και για τη μετανάστευση και την ασφάλεια στους δρόμους.

«Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η σημασία της ψήφου στη Σαξονία-Άνχαλτ: αποτελεί ένα ηχηρό προειδοποιητικό μήνυμα προς τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα αλλά και προς τους θεσμούς. Πολλοί ψηφοφόροι αισθάνονται ότι έχουν εγκαταλειφθεί από τα κόμματα που στήριζαν επί δεκαετίες. Το γεγονός ότι αναζητούν πλέον εναλλακτικές λύσεις, είτε δεξιά είτε αριστερά, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν υιοθετήσει ακραίες ιδεολογίες. Το προεκλογικό σύνθημα του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ ήταν το αισιόδοξο «Όλα είναι δυνατά!», συνοδευόμενο από την υπόσχεση να κάνει τους Γερμανούς να αισθανθούν ξανά περήφανοι για τη χώρα τους. Και φαίνεται πως ολοένα περισσότεροι ψηφοφόροι είναι διατεθειμένοι να του δώσουν την ευκαιρία να το αποδείξει στην πράξη» καταλήγει στην ανάλυσή του το BBC.