Χρήστος Δρογκάρης

Αν οι αγορές είναι βαρόμετρο του τι έφεραν οι πολιτικές εξελίξεις σε μια χώρα, πόσο μάλλον στην μοναδική υπερδύναμη του πλανήτη, ή κυρίως τι προεξοφλούν για το μέλλον, τότε το χθεσινό αποτέλεσμα των ενδιάμεσων αμερικανικών εκλογών είναι σχετικά καθησυχαστικό. Μεγάλες τράπεζες και εταιρείες καθαρής ενέργειας είδαν τις μετοχές τους να ενισχύονται, σε αντίθεση με εκείνες των πολεμικών βιομηχανιών.

Από την άλλη, αρκετές ώρες μετά τη συντριβή του Τραμπ, πέραν των πανηγυρισμών στο Ιράν, δεν υπάρχουν παρά ελάχιστοι σχολιασμοί από πολιτικές ηγεσίες ανά τον κόσμο, κι αυτές στα αυστηρά όριά του τυπικού, παρότι σε πολλές, ειδικά ευρωπαϊκές, πρωτεύουσες, η ανακούφιση δεν κρύβεται. Μόνο ο Γερμανός υπουργός Άμυνας «ξέφυγε» από τον κανόνα, μιλώντας για ιστορική νίκη των Δημοκρατικών.

Και είναι πολύ λογικό. Υπάρχει η ανησυχία για το πώς θα ενεργήσει στο εξής στα μεγάλα διεθνή θέματα ο «απρόβλεπτος» πλανητάρχης. Έχει αποδείξει, ότι αγνοεί παντελώς το Κογκρέσο ακόμα κι όταν έχει την πλειοψηφία. Όπως όταν προχώρησε σε δυο διαδοχικές χρονικές φάσεις σε στρατιωτικά χτυπήματα (πόλεμο) κατά του Ιράν είτε παρακάμπτοντας πλην των νομοθετών και το Ανώτατο Δικαστήριο, εφαρμόζοντας τους έκτακτους εμπορικούς δασμούς που επέβαλε τον περασμένο Φεβρουάριο και εκείνο τους απέρριψε. Πόσο μάλλον τώρα, με «εχθρικό» Κογκρέσο, οπότε θα λειτουργήσει αυθαίρετα κατά το δοκούν.

Είναι κυρίως το ότι σχεδόν όλοι σημερινοί κυβερνώντες ιδίως στις μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης, διαπιστώνουν ότι τα αίτια του Βατερλό του Τραμπ αφορούν άμεσα και τους ίδιους. Ανάγονται σε θέματα που ούτε οι ίδιοι έχουν καταφέρει να αντιμετωπίσουν επαρκώς και έχουν δυσαρεστήσει έως εξοργίσει τους πολίτες παντού. Ο Τραμπ πλήρωσε την ανεξέλεγκτη ακρίβεια, την εκτεταμένη διαφθορά, την αύξηση της φτώχειας, τον πόλεμο που κήρυξε και αυτόν που δεν σταμάτησε και ακόμα τη θεσμική αφασία στην οποία οδήγησε τη χώρα του. Αυτό έδειξαν οι έρευνες για την εκλογική συμπεριφορά των Αμερικανών. Προσθέτοντας στην αποτυχία, την ακατάσχετη υποσχεσιολογία, τα συνεχή προεκλογικά το 2024 και μετεκλογικά ψέματα, με τα οποία προσπαθούσε να εξαπατήσει τους Αμερικανούς, «κάνοντας το άσπρο μαύρο» με τρόπο ιταμό μάλιστα και που φυσικά διαψεύστηκαν από την πραγματικότητα, όπως προστάζει η μοίρα όλων των λαϊκιστών ανά τον κόσμο.

Αυτά όμως, αφορούν και τις «συστημικές» ηγεσίες δυτικών χωρών, που χρεώνονται ακριβώς την αποτυχία να σταθούν δίπλα στους πολίτες και να τους προσφέρουν μια καλύτερη και ασφαλέστερη προοπτική. Πώς λοιπόν, να «θριαμβολογήσουν» -έστω και στα όρια της ευπρέπειας- για την ήττα του Τραμπ, όταν οι ίδιες αιτίες τους έχουν ταρακουνήσει και τους οδηγούν μετά βεβαιότητας σε βαρύτατες εκλογικές ήττες στις χώρες τους;

Στην ίδια παγίδα μάλιστα, ενδεχομένως να πέσουν όλοι. Η ταπεινωτική συντριβή του Τραμπ έρχεται ως συνέχεια μιας σειράς από ήττες για τους λαϊκιστές απανταχού της Γης. Αρχής γενομένης από την Ουγγαρία και την αποκαθήλωση του Όρμπαν, ομοίως στη Σερβία του Τάντιτς, αλλά και στη Βραζιλία με την αποτυχία του υιού Μπολσονάρου. Και διάφορες «προοδευτικές» πολιτικές φωνές αισιοδοξούν, ότι το κλίμα αλλάζει διεθνώς κατά των ακραίων της δεξιάς και είναι ζήτημα χρόνου το «μπλε κύμα» (προοδευτικό, κεντροαριστερό κ.α.) που σάρωσε τις ΗΠΑ να περάσει και στην άλλη ακτή του Ατλαντικού, αναχαιτίζοντας τη Λεπέν, το γερμανικό AfD, τους Ισπανούς του Vox κ.ο.κ. Όμως, δύσκολα θα επηρεαστούν οι πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη υπέρ των συστημικών κομμάτων, από την ήττα Τραμπ, όσο τα αίτια της αμφισβήτησης των κυβερνήσεων από τους πολίτες παραμένουν ανέγγιχτα.

Εντούτοις, όσο παγιδευμένοι μπορεί να νοιώθουν οι «συστημικοί» κυβερνήτες (Μακρόν, Μερτς, Σάντσες κ.α.), το ίδιο εγκλωβισμένοι και «παγωμένοι» αισθάνονται και οι επίδοξοι ακροδεξιοί διάδοχοί τους. Στον απίθανο θρίαμβο του 2024, αλλά και την εκλογική τραγωδία του 2026 του Τραμπ, «βλέπουν» και αυτοί και τη δική τους μοίρα, καθώς επενδύουν στο ίδιο ανατριχιαστικό, -επειδή είναι ψευδέστατο-, όραμα.

Μπορεί κανείς να μιλήσει για «μετά Χριστόν προφήτες», αλλά η βαριά ήττα του Ταμπ ήταν κάπου προεξοφλημένη. Είναι ιστορική νομοτέλεια του λαϊκισμού, ακροδεξιού και ακροαριστερού, να ηττάται κατά κράτος όταν συγκρούεται με την πραγματικότητα. Μόνο που συχνά τα μεγάλα θύματα παραμένουν οι πολίτες. Στην περίπτωση του Τραμπ, όσοι πίστεψαν ότι το «M.A.G.A.» θα έπαιρνε σάρκα και οστά βελτιώνοντας και τη δική τους ζωή και όχι μόνο των εταιρειών του Τραμπ και των δισεκατομμυριούχων υποστηρικτών του. Σε άλλες, ευρωπαϊκές, περιπτώσεις όσοι εμπιστεύθηκαν ότι οι αγορές θα χόρευαν στους ρυθμούς των πολιτικών «νταουλιέρηδων».
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Αθήνα μάλλον έχει λόγους περισσότερους λόγους να χαίρεται παρά να στεναχωριέται από το χθεσινό αποτέλεσμα. Το ευχάριστο είναι βεβαίως, είναι η ενίσχυση, ποιοτική, της εκπροσώπησης της Ομογένειας στο Κογκρέσο, με την αναβάθμιση του Κρις Πάππας από βουλευτή σε γερουσιαστή. Ενώ και οι υπόλοιποι Έλληνες υποψήφιοι σε ομοσπονδιακό ή και πολιτειακό επίπεδο επιβραβεύτηκαν.

Το κυριότερο όμως αφορά ένα σπουδαίο ελληνικό επίτευγμα, της τελευταίας επταετίας: ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο ιστορικό ζενίθ τους, χωρίς αυτό να έχει επηρεαστεί από την τεράστια πολιτική αλλαγή στις ΗΠΑ πριν ακριβώς δυο χρόνια. Τουναντίον και επί Τραμπ ενισχύθηκαν σε όλα τα πεδία της διμερούς στρατηγικής συνεργασίας. Με το σεβασμό απέναντι στην υπερδύναμη, αλλά και την αυτοπεποίθηση που δίνει η πολυδιάστατη εθνική στρατηγική στα εθνικά θέματα, την άμυνα και ασφάλεια, την οικονομία-ανάπτυξη, η χώρα κατάφερε να σταθεί όρθια σε τρεις επάλληλες παγκόσμιες κρίσεις (πανδημική, ενεργειακή, πληθωριστική) και να αποτελεί μια αξιόπιστη δύναμη ειρήνης, σταθερότητας, ασφάλειας και συνεργασίας, πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής, στην Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Γι’ αυτό και παραμένουν ανεπηρέαστες, όπως θα έμεναν και αν θριάμβευε χθες ο Τραμπ.