LIVE

Κορωνοϊός

argiriadis1

Η νέα ευκαιρία πραγματικής διαγραφής χρεών οφειλετών

Αργύρης Αργυριάδης

Από 1 Ιανουαρίου 2021 τίθεται σε ισχύ ένα πλέγμα διατάξεων που επαναρρυθμίζουν το δίκαιο αφερεγγυότητας. Από τις πολλές νέες διατάξεις που εισάγει ο νέος Κώδικας Αφερεγγυότητας (Ν. 4738/2020) είναι η ουσιαστική, πλέον, παροχή δυνατότητας στους οφειλέτες να επιτύχουν την εν συνόλω διαγραφή των οφειλών τους και να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα.

Το ζήτημα της ολικής απαλλαγής ενός οφειλέτη από τα χρέη του δεν αποτελεί καινοφανή εξέλιξη. Αντίστοιχες νομοθετικές πρωτοβουλίες υπήρξαν από την εποχή των Βαβυλωνίων, ενώ στην Αρχαία Ελλάδα συναντάμε τον όρο «σεισάχθεια», δηλαδή τη νομοθετική πρωτοβουλία του Σόλωνα, δυνάμει της οποίας φτωχοί πολίτες της Αθήνας απαλλάχθηκαν από τα χρέη τους, με παράλληλη κατάργηση της ποινής στέρησης της προσωπικής τους ελευθερία. Εδώ και πολλές δεκαετίες απαντάται στα περισσότερα σύγχρονα κράτη. Μια πρώτη ενσωμάτωση στο Ελληνικό Δίκαιο υπήρξε πρόσφατα υπό τον προγενέστερο Πτωχευτικό Κώδικα, μετά την τροποποίηση που επέφερε ο Ν. 4446/2016, αλλά τα ελληνικά δικαστήρια υπήρξαν ιδιαίτερα φειδωλά στην εφαρμογή του.

Ο νομοθέτης για να υπερκεράσει την ανωτέρω εφεκτικότητα των δικαστών αλλά και για να αποφορτίσει τα δικαστήρια προβλέπει την αυτοδίκαιη (δηλαδή άνευ δικαστικής απόφασης ή άλλων διατυπώσεων) απαλλαγή του οφειλέτη μετά την πάροδο τριών από την κήρυξη της πτώχευσής του. Επιπροσθέτως, το ανωτέρω προνόμιο (της διαγραφής των χρεών) δεν απολαμβάνουν πλέον μόνον οι έμποροι, αλλά κάθε οφειλέτης φυσικό πρόσωπο. Ακόμη και οι νόμιμοι εκπρόσωποι εταιριών για τα χρέη που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο λειτουργίας των επιχειρήσεών τους.

Η προσωπική ευθύνη των εκπροσώπων νομικών προσώπων – η οποία δεν συναντάται στα περισσότερα σύγχρονα κράτη – αποδείχθηκε στην πράξη ότι λειτουργεί ανασχετικά για την επιχειρηματικότητα, ενώ αποτρέπει ικανούς διαχειριστές από την ανάληψη της διαχείρισης επιχειρήσεων που βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση. Στην περίπτωση αυτή, όμως, το εύρος διαγραφής των χρεών περιορίζεται χρονικά καθόσον το απώτατο χρονικό διάστημα δημιουργίας των υπό διαγραφή οφειλών μπορεί να φθάσει – υπό προϋποθέσεις - μέχρι τα πέντε έτη πριν την κήρυξη της πτώχευσης.

Από το πρώτο σχέδιο του νέου Κώδικα μέχρι την τελική μορφή του υπήρξαν αρκετές αλλαγές, ώστε να διευρυνθεί κυρίως το χρονικό πλαίσιο των υπό διαγραφή οφειλών στην περίπτωση των νομίμων εκπροσώπων, αλλά και ταυτόχρονα να περιοριστούν οι εξαιρέσεις εκείνες που θα καθιστούσαν τη διαγραφή «δώρον – άδωρον». Έτσι, για πρώτη φορά στην περίμετρο των υπό διαγραφή οφειλών εντάσσονται οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ, όπως επίσης και οφειλές από ακάλυπτες επιταγές.

Προφανώς εντάσσονται πάσης φύσεως δάνεια (τοκοχρεωλυτικά, αλληλόχρεοι λογαριασμοί, leasing κλπ). Ευλόγως εξαιρούνται οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την υποβολή της αίτησης πτώχευσης, όπως και οφειλές που απορρέουν από δόλο ή βαρεία αμέλεια που προκάλεσε θάνατο ή σωματική βλάβη προσώπου, οφειλές από αξίωση διατροφής και οφειλές από αδικήματα που τυποποιούνται στις διατάξεις της νομοθεσίας «περί νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες».
Βασική προϋπόθεση για να επιτευχθεί η ανωτέρω αυτοδίκαιη απαλλαγή είναι να μην αμφισβητηθεί δικαστικώς εντός της προβλεπόμενης τριετίας από κάποιον πιστωτή η δυνατότητα απαλλαγής.

Για το βάσιμο ή μη της ανωτέρω αμφισβήτησης θα αποφασίσει το πτωχευτικό δικαστήριο, ενώ οι λόγοι άρσης της δυνατότητας απαλλαγής περιορίζονται στη διαπίστωση δόλιας περιέλευσης του πιστωτή σε κατάσταση αδυναμίας εκπλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεών του, στην επίδειξη κακής πίστης μετά την πτώχευση και τη μη συνεργασία του με τα όργανα της πτώχευσης, τη δόλια απόκρυψη εισοδημάτων και περιουσίας ή τη διάπραξη ποινικώς κολάσιμων πράξεων ιδιαίτερης απαξίας (όπως κακουργηματική κλοπή, απάτη, υπεξαίρεση, καταδολίευση δανειστών) και ειδικών ποινικών πτωχευτικών αδικημάτων (χρεοκοπία, ευνοϊκή μεταχείριση πιστωτή).

Η απαλλαγή του οφειλέτη δεν σημαίνει ότι του χαρίζεται περιουσία. Αντιθέτως, η τελευταία θα ρευστοποιηθεί για να ικανοποιηθούν οι πιστωτές του. Η απαλλαγή του οφειλέτη έχει σκοπό να του δώσει δεύτερη ευκαιρία (fresh start) να αποκτήσει νέα περιουσιακά στοιχεία στο μέλλον, δίχως εσαεί να είναι δέσμιος των πιστωτών του. Η παροχή δεύτερης ευκαιρίας σε ατυχήσαντες οφειλέτες πέραν της επιείκειας της έννομης τάξης προς αυτούς, εξυπηρετεί και την εθνική οικονομία, αφενός επειδή διευκολύνει την ανάληψη επιχειρηματικών κινδύνων και αφετέρου επειδή επιτρέπει στα υπερχρεωμένα πρόσωπα να έχουν κίνητρα να εργαστούν και να δημιουργήσουν νέα περιουσία. Όταν δεν υπάρχει δυνατότητα των υπερχρεωμένων προσώπων να απαλλαγούν από τα χρέη τους, αυτά οδηγούνται στην παραοικονομία προς βλάβη του κοινωνικού συνόλου, ενώ υπονομεύεται οποιαδήποτε κουλτούρα πληρωμών («ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται»).

Λαμβάνοντας υπόψη ότι μετά την πανδημική κρίση του κορωνοιού, το ιδιωτικό χρέος (δηλαδή οι οφειλές επιχειρήσεων και νοικοκυριών) σε Δημόσιο, ΕΦΚΑ και χρηματοδοτικούς οργανισμούς αναμένεται να υπερβεί τα 250 δις ευρώ, καθίσταται σαφές ότι αποτελεί αδήριτη ανάγκη η ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος, ώστε ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού να επανέλθει εμφανώς στην παραγωγική διαδικασία για να συμβάλει στη νέα αναπτυξιακή πορεία που έχει ανάγκη η χώρα.

Του Αργύρη Αργυριάδη
Δικηγόρου Παρ’ Αρείω Πάγω – Διαπιστευμένου Διαμεσολαβητή
& Διαχειριστή Αφερεγγυότητας
www.alf.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

Ρoή Ειδήσεων

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα

ΣΧΟΛΙΑ (13)

Τζώρτζης

Έχει δίκιο ο κ. Αργυριάδης. Πρέπει να μας δώσετε δεύτερη ευκαιρία διαγράφοντας τα χρέη μας. Επιδή ο άλλος είναι μαζοχιστής και κάνει το σκατό του παξιμάδι για να πληρώνει το δάνειο, πρέπει να γίνουμε και εμείς μαζοχιστές; Μήπως πρέπι να πάμε να μείνουμε σε τριάρι στην Πλατεία Βικτωρίας ή στον Άγιο Παντελεήμονα και να νοικιάσουμε το σπίτι μας ώστε να πληρώνουμε με τα νοίκια το δάνειο στους τραπεζίτες;

agg

Όποιος πήρε δάνειο πρέπει να πληρώσει και για την πρώτη κατοικία. Δηλαδή όλοι έχουν δικαίωμα δωρεάν πρώτης κατοικίας? Αυτοί που μένουν στο νοίκι για να μην χρεωθούν είναι βλάκες? Είναι δίκαιο να πληρώσουν όλοι μέσω φόρων τα δάνεια των άλλων. Αυτό σημαίνει αναρχία και επιβράβευση των μπαταχζηδων. Για αυτό η Ελλάδα δεν θα πάει ποτέ μπροστά. Είναι η τελευταία κουμουνιστικη χώρα τής Ευρώπης.

Αρης

Χαζός είσαι ή το χαζό κανείς; Εγώ δεν εχω δανειο πριν πεις καμία π@π@ρια, αλλά δεν καταλαβαίνεις την έννοια "διεθνής κρίση"; Το ίδιο το δημόσιο έγινε Μπέιλ άουτ από τους δανειστές με διαγραφή πάνω από το 50% των χρεών. Γιατί δεν πρέπει να βοηθηθούν οι ιδιωτικοί δανειολήπτες που έχασαν εισοδήματα λόγω κρίσης;

λεω εγω

ΔΗΛΑΔΗ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΝΕ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΝΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΜΠΕΡΔΕΜΑ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΜΑΚΑΚΑΣ.........ΜΠΡΑΒΟ ΣΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΕ

Αργυριάδη

Ευκαιρία υπήρχε όταν είχαμε ΔΗΜΟΣΙΑ χρεοκοπία, να πάνε κάποιοι φυλακή και όχι να την πληρώσει όλος ο ιδιωτικός τομέας.

Αντινοος

Μπράβο είναι σημαντική η δεύτερη ευκαιρία. Τώρα, Νοέμβριο 2020 πολλοί Έλληνες που πτωχευσαν στο παρελθόν ελπίζουν σε ένα νέο επιχειρηματικό ξεκίνημα στη Ελλάδα του Κορονοιου. Η ανάπτυξη που θα έρθει στο Ελλαντα θα κάνει τα μάτια των Κινέζων σαν τα μάτια των πιλότων όταν τρώνε 7 G.

Μακεδόνας

Ευχαριστη έκπληξη η συχητηση ενός τόσο σοβαρού ζητήματος. Σε οποιαδήποτε δανειακή συναλλαγή αν ο δανειζόμενος δεν πληρώσει θα χάσει ο δανειστής. Διαγραφή του χρέους για τον ένα σημαίνει οικονομική καταστροφή για τον άλλο. Στην περίπτωση οφειλών προς το κράτος διαγραφή ατομικού χρέους σημαίνει επιπλέον φορολογία για τους υπολοίπους. Στην περίπτωση οφειλών σε τράπεζες διαγραφή ατομικού χρέους σημαίνει σημαίνει ζημιά των μετόχων και όπου δεν φτάνει το μετοχικό κεφάλαιο κούρεμα καταθέσεων η κρατική ενίσχυση άρα και πάλι αυξημένη φορολογία για τους υπολοίπους. Όλες τα σύγχρονα κράτη προσπαθούν να βοηθήσουν άτομα που για αντικειμενικούς λόγους αδυνατούν να ξεπληρώσουν τα δάνεια τους και να αποθαρρύνουν άλλους να εκμεταλλεύονται το σύστημα. Η κάθε περίπτωση δυστυχώς πρέπει να εξετάζεται ιδιαίτερα.

Εν Δυνάμει

Όταν /για να υπαχθεί φυσικό πρόσωπο στο πτωχευτικό δίκαιο, ρευστοποιείται η περιουσία του. Ωραία. Αν δεν έχει περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, αυτοκίνητο) για να ρευστοποιήσει, τότε τι γίνεται; Απορώ γιατί δεν το διευκρινίζει ποτέ και κανείς αυτό, τη στιγμή που πολλοί οφειλέτες παλαιών καταναλωτικών δανείων κυρίως, δεν έχουν ακίνητη περιουσία (καθότι ουσιαστικά για αυτό μιλάμε). Τώρα το να ρευστοποιήσεις τα ρούχα σου ας πούμε ή τις ηλεκτρικές συσκευές (με τι πραγματικό όφελος;), δεν αντιλαμβάνομαι αν είναι ρεαλιστικά αποτελεσματικό σε οικονομικό επίπεδο.

Κοπι πάστε

διαμεσολαβητής να σου πετύχει! Αντιδιαμεσολαβητής υπαρχει?

καλα τα λες αλλα

για όσους δεν χρωστάνε, και άρα δεν επιβαρύνουν το σύνολο, δεν είπες τίποτα. Αυτοί είναι απλά κορόιδα? Γιατί αυτός που δεν χρωστάει να συνεχίσει να πληρώνει? Γιατί να μην χρησιμοποιήσει και αυτός τα εργαλεία της παραοικονομίας? Προτείνεις έναν φαύλο κύκλο.

Ιωάννης Αποστολίδης

Η νέα ρύθμιση θα ήταν πράγματι δικαιότατη και ιδανική αν εξαιρούσε από την πτωχευτική ρευστοποίηση την πρώτη κατοικία Και ναι μεν δίνει βέβαια δεύτερη ευκαιρία, αλλά εκείνοι στους οποίους αφορά, οι υπερχρεωμένοι, συν΄'ηθως έχουν εξαντλήσει τον ενεργό οικονομικό βίο τους, οπότε η δεύτερη ευκαιρία είναι δώρον άδωρον Καταλαβαίνω ότι αυτός ο περιορισμός της ρευστοποίησης (πρώτη κατοικία) βλάπτει τις Τράπεζες σε σημείο που να διατηρείται η πληγή των κόκκινων δανείων, και επομπένως τι νόημα θα είχε η νέα ρύθμιση, πάντως όμως θα μπορούσε να γίνει κάτι ώστε και το τραπεζικό σ΄πυστημα να κρατηθεί όρθιο και το κοινωικό πρόβλημα να λυθεί Τι θα μπορούσε να γίνει; Δεν ξέρω, ας το εύρισκαν οι σοφοί περί τα τραπεζικά

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία