Η Μαρία γέλασε. Όχι στην παραλία, αγναντεύοντας άλλους λουόμενους με την παρέα της απολαμβάνοντας κοκτέιλ ή φρέντο, φορώντας μπικίνι και τραβώντας selfies. Γέλασε εν μέσω πυρκαγιάς και καπνών, δίπλα σε άλλους ρεπόρτερ, σε εθελοντές και πυροσβέστες, σε κατοίκους που πάσχιζαν να σώσουν το βιος τους από την πύρινη λαίλαπα.
Η Μαρία γέλασε. Με το μικρόφωνο στο χέρι, απέναντι από την κάμερα και απέναντι από τα βλέμματα των χρηστών των κοινωνικών δικτύων. Το γέλιο της ενεργοποίησε το μίσος. Αρκεί ένα σχόλιο για να πυροδοτήσει γενική επίθεση. Όπως και έγινε.
Η Μαρία γέλασε; Τόλμησε να γελάσει ενώ δίπλα της καίγονταν σπίτια, περιουσίες, δάση, κινδύνευαν ανθρώπινες ζωές. Οι ενάρετοι θεατές και χρήστες μιας συνθήκης, που σου επιτρέπει να μην δίνεις λογαριασμό να διατηρείς λογαριασμό και να κάνεις ό,τι θέλεις με την ζωή και την αξιοπρέπεια του άλλου, με την εικόνα του και με την δουλειά του, με το ήθος του και τον χαρακτήρα του, ανέλαβαν δράση.
Έτσι κι έγινε με τη Μαρία. Δίχως κανείς να αναρωτηθεί και να αναζητήσει την αιτία που προκάλεσε ένα νευρικό γέλιο στις οθόνες την κρίσιμη ώρα, η Μαρία «σταυρώθηκε». Τίτλοι που «φωτογράφιζαν» την αμαρτωλή δημοσιογράφο, αυτοαποκαλούμενοι εισαγγελείς του διαδικτύου και του πληκτρολογίου που σε κάθε πλήκτρο προσπαθούν να κερδίσουν ένα ίχνος μιας ζωής που δεν έζησαν, απαίτησαν την απόλυση της δημοσιογράφου. Εδώ και τώρα. Για να επιβεβαιωθεί η δική τους αμόλυντη ηθική και να τιμωρηθεί η αμαρτωλή δημοσιογράφος. Αν υπήρχαν πλατείες τιμωρίας, η Μαρία ενδεχομένως θα είχε διαπομπευτεί στην καλύτερη περίπτωση όπως η Μόνικα Μπελούτσι στην «Μαλένα» με κούρεμα και στην χειρότερη όπως οι γυναίκες στο Αφγανιστάν δια λιθοβολισμού ή μαστιγώματος προς παραδειγματισμό.
Λίγο πριν οι διαδικτυακοί «εισαγγελείς» πέσουν για ύπνο, έχοντας εισπράξει ικανοποίηση για τη δημόσια κατηγορία που έφερνε ισορροπία στην ηθική τάξη τους, ο διευθυντής ειδήσεων του Open, Χρήστος Παναγιωτόπουλος αποφασίζει να αναρτήσει ένα μικρό κείμενο. Σε αυτό, ο προϊστάμενος της δημοσιογράφου, σαστισμένος από όλα όσα συνέβησαν σημειώνει τα εξής: «Μπορεί η καταπόνηση, η αϋπνία, η αγωνία, το άγχος να οδηγήσουν σε αντιδράσεις που μοιάζουν αλλόκοτες; Σε κινήσεις ξένες με την σοβαρότητα και το βάρος των περιστάσεων; Δυστυχώς, ναι. Και λογικά ο κόσμος εκπλήσσεται, κρίνει και επικρίνει. Ας κρατήσουμε, όμως, ένα κλαδάκι κατανόησης, δυο λέξεις συγχώρεσης, για ένα νέο, σεμνό, ικανό, εργατικό κορίτσι, που βρέθηκε σε συνθήκες οριακές για το ρεπορτάζ του Open».
Κλείσιμο
Ο Παναγιωτόπουλος επιχειρεί με ηρεμία και βαθιά κατανόηση, δίχως να εξαπολύσει επίθεση στο κοινό, να θωρακίσει την συνεργάτιδά του και να εξηγήσει το αυτονόητο: η δημοσιογραφία στο μέτωπο δεν είναι απλή. Δεν είναι πάνελ, στο οποίο οι καλοπληρωμένοι και φωτισμένοι συνεργάτες του παρουσιαστή αραδιάζουν απόψεις για το τι είπε ο απέναντι. Η Μαρία Σιαμπάνου ανήκει στο κομμάτι της δημοσιογραφίας που κινδυνεύει να απολέσει η τηλεόραση. Στο κομμάτι εκείνο που ακόμη πιστεύει στην μετάδοση της πρωτογενούς πληροφορίας μέσω ρεπορτάζ. Και το ρεπορτάζ δεν γίνεται από το διαδίκτυο, γκουγκλάροντας…
Ακολούθησε η συγκινητική ανάρτηση του Πανελλήνιου Σωματείου Πυροσβεστών και Δασοκομάντο, η οποία δεν προστάτευσε απλά την Μαρία απέναντι στην επίθεση, αλλά την αγκάλιασε και την σήκωσε ψηλά. «Τις τελευταίες ώρες παρακολουθούμε μια ακραία και άδικη στοχοποίηση της δημοσιογράφου Μαρίας Σιαμπάνου. Εμείς, όμως, τη γνωρίζουμε διαφορετικά. Τη γνωρίζουμε μέσα στα πύρινα μέτωπα. Εκεί όπου έχουμε βρεθεί πολλές φορές μαζί, μέσα στον καπνό, στις φλόγες και στην αγωνία. Εκεί όπου, με σεβασμό στους πυροσβέστες και στις επιχειρήσεις προσπαθεί να μεταφέρει με αξιοπιστία την πραγματική εικόνα και να αναδείξει τον αγώνα που δίνεται.
Όσοι επιλέγουν να καταδικάσουν έναν άνθρωπο από λίγα δευτερόλεπτα ενός βίντεο, ας αναλογιστούν πρώτα τι σημαίνει να εργάζεσαι επί ώρες σε ένα πύρινο μέτωπο. Το άγχος, η εξάντληση, η πίεση της ζωντανής μετάδοσης και η ένταση της στιγμής μπορούν να προκαλέσουν μία ακούσια ανθρώπινη αντίδραση. Αυτό δεν χαρακτηρίζει ούτε τον άνθρωπο ούτε την επαγγελματική του πορεία. Οι άνθρωποι του πληκτρολογίου και του καναπέ ας δείξουν λίγη αυτοσυγκράτηση. Είναι πολύ εύκολο να κρίνεις από την ασφάλεια της οθόνης σου. Πολύ πιο δύσκολο είναι να βρίσκεσαι εκεί όπου η φωτιά απειλεί ζωές και περιουσίες, προσπαθώντας ταυτόχρονα να ενημερώσεις με ψυχραιμία και υπευθυνότητα. Μαρία, σε ευχαριστούμε για όλα αυτά τα χρόνια που βρίσκεσαι στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης. Για τον επαγγελματισμό, τον σεβασμό και την προσπάθεια που καταβάλλεις, κάτω από συνθήκες που λίγοι πραγματικά μπορούν να κατανοήσουν».
Τις δημόσιες τοποθετήσεις του Χρήστου Παναγιωτόπουλου και των Πυροσβεστών ακολούθησαν εκατοντάδες αναρτήσεις δημοσιογράφων – συναδέλφων που μίλησαν για την Μαρία. Την υπερασπίστηκαν απέναντι στο κύμα μίσους. Έστω και με μικρή καθυστέρηση και αφού το κορίτσι είχε ήδη γίνει η «πέτρα του σκανδάλου».
Το κλίμα άλλαξε άρδην, οι εχθροί λούφαξαν, τα hashtag υπεράσπισης γέμισαν οθόνες. Αυτόπτης μάρτυρας, ο μετεωρολόγος Ιωάννης Σταματάκης λίγο αργότερα εξήγησε τον λόγο που προκάλεσε νευρικό γέλιο στην δημοσιογράφο και αφορούσε ένα άγαρμπο παραπάτημα μιας συνεργάτιδάς του.
Η Μαρία Σιαμπάνου απέφυγε να τοποθετηθεί για όλα όσα συνέβησαν. Δεν έχει μιλήσει ακόμη. Ούτε γραπτώς ούτε σε συνέντευξη. Ίσως κάποια στιγμή θελήσει, όχι φυσικά να υπερασπιστεί τον εαυτό της, αλλά να μιλήσει για όσα ένιωσε από την ακραία επίθεση του πλήθους. Ίσως και να επιλέξει να μην ασχοληθεί και να συνεχίσει να κάνει καλά αυτό που εδώ και χρόνια κάνει. Ρεπορτάζ και όχι «διάλογο με ακόλουθους». Η Μαρία είναι ρεπόρτερ, όχι influencer για να έχει ανάγκη την επίπλαστη διαδικτυακή αποδοχή.