Γιάννης Παππάς

Και υπάρχουν πολιτικές που διαμορφώνουν την πορεία μιας χώρας για τις επόμενες γενιές. Η νησιωτικότητα ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Δεν αφορά μόνο τις τοπικές κοινωνίες των νησιών. Αφορά το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, τη γεωπολιτική της ισχύ, την κοινωνική συνοχή και, τελικά, το ίδιο το όραμά μας για την Ελλάδα του αύριο.

Η κοινή πρωτοβουλία των τεσσάρων νησιωτικών Περιφερειών, παρουσία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, επιβεβαίωσε ότι η συζήτηση για τη νησιωτικότητα εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Μια εποχή όπου δεν αρκεί να διαχειριζόμαστε τις προκλήσεις του νησιωτικού χώρου, αλλά καλούμαστε να διαμορφώσουμε ένα ολοκληρωμένο εθνικό όραμα για τον ρόλο που θα διαδραματίσουν τα ελληνικά νησιά στην Ελλάδα και την Ευρώπη των επόμενων δεκαετιών.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πώς θα περιορίσουμε τα μειονεκτήματα της νησιωτικότητας. Είναι πώς θα αξιοποιήσουμε τα μοναδικά πλεονεκτήματα που αυτή προσφέρει. Πώς θα μετατρέψουμε τη γεωγραφία μας σε στρατηγική υπεραξία, τη θάλασσά μας σε κινητήριο δύναμη ανάπτυξης και τα νησιά μας σε πυλώνες καινοτομίας, εξωστρέφειας και εθνικής ισχύος.

Η Ελλάδα, περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα. Η ιστορία της, η οικονομία της, ο πολιτισμός της και η διεθνής της παρουσία οικοδομήθηκαν πάνω στη νησιωτική της ταυτότητα. Για τον λόγο αυτό, η ανάπτυξη των νησιών δεν μπορεί να αποτελεί μια επιμέρους περιφερειακή πολιτική. Είναι εθνική επιλογή, συνδεδεμένη με την ανθεκτικότητα της χώρας, τη δημογραφική της προοπτική, την ενεργειακή μετάβαση, την ασφάλεια και τη γεωστρατηγική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έθεσε από την πρώτη στιγμή τη νησιωτικότητα στον πυρήνα του σχεδιασμού της. Το ζητούμενο, όμως, είναι πλέον να περάσουμε από τις επιμέρους παρεμβάσεις σε μια συνεκτική στρατηγική με ορίζοντα το αύριο. Μια στρατηγική που θα συνδέει τις υποδομές με την ανάπτυξη, την ψηφιακή μετάβαση με την ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες, την καινοτομία με τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, την πράσινη και γαλάζια οικονομία με ένα νέο παραγωγικό μοντέλο για τον νησιωτικό χώρο.

Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και η πρότασή μου για την περαιτέρω θεσμική ενίσχυση της αρχής της νησιωτικότητας στο Σύνταγμα. Όχι ως μια απομονωμένη θεσμική πρωτοβουλία, αλλά ως φυσική συνέχεια μιας βαθύτερης πολιτικής πεποίθησης: ότι η νησιωτικότητα πρέπει να αποτελεί σταθερή παράμετρο κάθε δημόσιας πολιτικής και όχι μια εξαίρεση που ενεργοποιείται μόνο όταν ανακύπτουν προβλήματα.

Η μεγάλη πρόκληση της εποχής μας δεν είναι να προσαρμόσουμε τα νησιά στις πολιτικές του κέντρου. Είναι να σχεδιάσουμε την Ελλάδα του αύριο έχοντας ως αφετηρία τις δυνατότητες των νησιών της. Να επενδύσουμε στους ανθρώπους τους, να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε οι νέες γενιές να μπορούν να οραματίζονται το μέλλον τους στον τόπο τους.

Με το βλέμμα στραμμένο στο αύριο, οφείλουμε να διαμορφώσουμε ένα νέο εθνικό συμβόλαιο για τη νησιωτική Ελλάδα. Ένα σχέδιο που θα ενισχύει την κοινωνική συνοχή, θα απελευθερώνει τις παραγωγικές δυνάμεις κάθε νησιού και θα μετατρέπει τη γεωγραφία της πατρίδας μας σε δύναμη ανάπτυξης, ασφάλειας και προόδου.

Γιατί τα νησιά μας δεν βρίσκονται στην άκρη της Ελλάδας.
Είναι το σημείο από όπου ξεκινά το μέλλον της.