Δαρβίνος: Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών - Δαρβινιστές και αντιδαρβινιστές στην Ελλάδα

dar__3_

Οι πρόδρομοι του Δαρβίνου - Τι πρεσβεύει η θεωρία της εξέλιξης - Οπαδοί και αντίπαλοι του Δαρβίνου στην Ελλάδα - Εκκλησία και δαρβινισμός - Πόσο καλά γνωρίζουμε τη θεωρία της εξέλιξης στην Ελλάδα;

Ένα αμιγώς επιστημονικό θέμα θα μας απασχολήσει στο σημερινό μας άρθρο. Πρόκειται για τη θεωρία της εξέλιξης που διατυπώθηκε από τον Δαρβίνο και την απήχησή της στη χώρα μας.
Σε πολλά σχόλια αναγνωστών στα άρθρα μας ,και όχι μόνο στα δικά μας, διαβάζουμε σχόλια για τη θεωρία του Δαρβίνου (π.χ. ότι κάποιοι την επιβεβαιώνουν, άλλοι την αγνοούν κλπ). Όπως θα δούμε όμως στο τέλος του άρθρου αυτοί που γνωρίζουν τη θεωρία του Δαρβίνου δεν είναι πάρα πολλοί.

Τα στοιχεία του σημερινού μας άρθρου προέρχονται από το εξαιρετικό βιβλίο του διαπρεπούς γενετιστή και ακαδημαϊκού Κώστα Β. Κριμπά ‘’Ο δαρβινισμός στην Ελλάδα’’ έκδοση του ΕΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ, Αθήνα 2017.

Λαμάρκ: Ο πρόδρομος του Δαρβίνου
Πριν τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών του Δαρβίνου υπήρξε η αναφορά της κλίμακας των ειδών (scala naturae)που προήλθε από τη Γαλλία και συγκεκριμένα τον φυσιοδίφη Ζαν Μπατίστ Λαμάρκ (1744-1829). Σύμφωνα μ’ αυτή, μια εσωτερική τάση ωθεί τους οργανισμούς κατά την πάροδο των γενεών να διέρχονται μια προοδευτική κλίμακα στην οποία ανεβαίνουν από τα πιο στοιχειώδη στα πλέον σύνθετα τα πιο εξελιγμένα. Έτσι παρουσιάζεται για πρώτη φορά η φυλογενετική συγγένεια μεταξύ των διαφόρων ειδών.
Το 1917 ο Στέφανος Δημητριάδης στα ‘’Απανθίσματα εκ τινός βιβλίου ετερογλώσσου συλλεχθέντα και προσαρμοσθέντα εις την ημετέραν απλήν διάλεκτον’’ μιλά για την κλίμακα ή άλυσσον των όντων.

Άλλη μια αναφορά στην κλίμακα των ειδών με την πρόσθεση μιας διακλάδωσης εμφανίζεται στο βιβλίο ‘’Κοσμοσοφία ή το Καθολικόν αλληλέγγυον’’ μετάφραση εκ του γαλλικού βιβλίου ασήμου δημοσιογράφου (του Lecouturier). Οι μεταφραστές (Γ. Π. Ι. Πηλιορίτης και Π. Κ. Φερτεκλής) απέδωσαν τον γαλλικό τίτλο ‘’Socialisme Universel’’ ως ‘’καθολικόν αλληλέγγυον’’. Ο Κ. Β. Κριμπάς θεωρεί ότι μεταφραστές ήταν Δήμος (Παπ.) Αθανασίου, αναρχικός δημοσιογράφος από την Πορταριά Πηλίου και ο Κεφαλλονίτης Φραγκίσκος Πυλαρινός. Το βιβλίο επειδή έχει αναρχικό περιεχόμενο εμφανίζεται ότι τυπώθηκε στις Βρυξέλλες το 1856 κάτι που μάλλον δεν ισχύει.

Κάρολος Δαρβίνος: Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών
Ο Κάρολος Δαρβίνος (CharlesDarwin)(1809-1882) ήταν Άγγλος φυσιοδίφης από τις μεγαλύτερες μορφές των φυσικών επιστημών. Η επαναστατική θεωρία του για την εξέλιξη των έμβιων όντων μέσα από τη φυσική επιλογή σε συνδυασμό με την πειραματική εργασία πάνω στην κληρονομικότητα του σύγχρονού του Βοημού μοναχού Γιόχαν Γκρέγκορ Μέντελ θεμελίωσαν την επιστήμη της Βιολογίας. Δεν θα αναφερθούμε στις λεπτομέρειες της ζωής του Δαρβίνου. Θα αρκεστούμε στις θεμελιώδεις αρχές της θεωρίας της εξέλιξης του Δαρβίνου που είναι γνωστή ως δαρβινισμός. Αυτές είναι οι εξής:

α) Λόγω του μεγάλου αριθμού των απογόνων που δημιουργούνται από κάθε είδος έμβιων όντων σε ένα δεδομένο περιβάλλον, προκαλείται αγώνας για επιβίωση ανάμεσα στα διάφορα είδη με αποτέλεσμα να διατηρούνται σχετικά σταθερές οι αναλογίες τους.

β) Στον αγώνα για επιβίωση των ατόμων κάθε είδους επικρατούν τα καταλληλότερα άτομα, εκείνα δηλαδή που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στο δεδομένο περιβάλλον που ζουν. Λόγω της μεγαλύτερης προσαρμοστικότητάς τους έχουν και μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης και δημιουργίας απογόνων. Κατά συνέπεια τα κληρονομικά χαρακτηριστικά των ατόμων που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα μεταβιβάζονται σε μεγαλύτερο αριθμό απογόνων από εκείνα στα οποία μεταβιβάζονται τα χαρακτηριστικά των ατόμων που διαθέτουν μικρότερη προσαρμοστικότητα. Η διαφοροποίηση αυτή οδηγεί σ’ ένα δυναμικό πρότυπο κληρονομικότητας που με τη βαθμιαία συγκέντρωση νέων κληρονομικών ιδιοτήτων καταλήγει τελικά στη δημιουργία νέων ειδών καλύτερα προσαρμοσμένων στο περιβάλλον καθώς διαθέτουν λόγω της διαδικασίας της επιλογής κληρονομικές ιδιότητες των πιο ευπροσάρμοστων ατόμων. Γι’ αυτό και η θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου είναι γνωστή και ως θεωρία της φυσικής εξέλιξης των ειδών (ΠΗΓΗ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ,τ. 3).
Ή πιο απλά, η εξέλιξη των βιολογικών ειδών, προκύπτει από τη φυσική επιλογή των κληρονομικών παραλλαγών που ευνοούν την επιβίωση των ατόμων στον αγώνα τους για εξασφάλιση τροφής και αναπαραγωγή.

dar__1_
dar__2_
dar__3_
dar__4_
dar__5_


Τη μελέτη αυτή με τίτλο ‘’On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life’’, τη δημοσίευσε ο Δαρβίνος το 1859. Το 1858 ο βιολόγος Άλφρεντ Ράσελ Ουάλας έστειλε μια μελέτη στον Δαρβίνο με παρόμοιες απόψεις με τις δικές του μετά από μελέτες στα νησιά της Μαλαισίας. Έτσι αναγκάστηκε ο Δαρβίνος να επιταχύνει τη σύνταξη της μελέτης του και το 1858 ύστερα από μεσολάβηση κοινών φίλων ο Ουάλας δέχτηκε να υποβάλουν μαζί τις εργασίες του στο Τσαρλς Λάιεν που ανακοίνωσε συγχρόνως και τις δύο στη Λιναία Εταιρεία του Λονδίνου.

Η δημοσίευση της Προέλευσης των Ειδών του Δαρβίνου προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον αλλά και έντονες αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο, κυρίως από την πλευρά της Εκκλησίας και των θρησκευόμενων επιστημόνων. Ο ίδιος ο Δαρβίνος απέφυγε να συγκρουστεί με την Εκκλησία ενώ αργότερα αρνήθηκε την προσφορά του Μαρξ να του αφιερώσει το Κεφάλαιο, καθώς το θεωρούσε εχθρικό ως προς τη θρησκεία.

Οι αναφορές για τον Δαρβίνο στην Ελλάδα
Η πρώτη αναφορά στην έννοια της εξέλιξης στη χώρα μας έγινε από τον Αλέξανδρο Θεοτόκη (1822-1904), θείο του γνωστού λογοτέχνη Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Ο Α. Θεοτόκης σπούδασε στο Museum στο Παρίσι και όταν επέστρεψε στην Κέρκυρα το 1848 εξέδωσε το έργο ‘’Γενικοί Ζωολογικοί Πίνακες ή Πρόδρομος της ελληνικής ζωολογίας’’, στο οποίο αναφέρεται η αλλαγή των ειδών και διατυπώνονται τρεις εναλλακτικές απόψεις: η αμεταβλητότητα των ειδών, η μικρή και εντός είδους αλλαγή που δεν υπερβαίνει τα όρια του είδους όπως αυτό αρχικά δημιουργήθηκε και τέλος η άποψη ότι τα είδη αλλάζουν δημιουργώντας νέα είδη. Ο Θεοτόκης υποστήριζε τη δεύτερη άποψη. Το σημαντικό αυτό βιβλίο του Θεοτόκη δεν είχε καμία απήχηση και μάλιστα δεν έγινε γνωστό ούτε καν στους απογόνους του!
Οι ανασκαφές στο Πικέρμι της Αττικής που αποκάλυψαν τα απολιθώματα ειδών που είχαν εξαφανιστεί αναφέρονται σε ανυπόγραφο σημείωμα με τίτλο ‘’Τα εν Πικέρμι λείψανα’’ στο Αττικόν Ημερολόγιον που εξέδιδε ο Ειρηναίος Ασώπιος. Το σημείωμα αναφέρει ότι φαίνεται τα ευρήματα να επιβεβαιώνουν τις θεωρίες της μεταμείψεως του Δαρβίνου καθώς τα απολιθώματα που βρέθηκαν πιστοποιούν την ύπαρξη ενδιάμεσων ειδών.

Είναι μια από τις πρώτες αναφορές στο όνομα του Δαρβίνου. Ήδη από το 1840, στο Συνέδριο του Τορίνο, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (και Φιλικός) Κυριακός Δομνάνδος (1789-1852), είχε παρουσιάσει ανακοίνωση για απολιθώματα ζώων που εξαφανίστηκαν κάποια στιγμή στο παρελθόν, στην Πεντέλη (στο Πικέρμι ή στην Παλλήνη, που ήταν γνωστή τότε ως Χαρβάτι).
Η πρώτη «εμφάνιση» του δαρβινισμού στην Ελλάδα, έγινε μέσω επιστολών που αντάλλαξαν ο Γερμανός Theodor von Heldreich (1822-1902), διευθυντής του Βοτανικού Κήπου του Πανεπιστημίου Αθηνών, με τον Δαρβίνο.
Επρόκειτο για τέσσερις επιστολές, δύο του Χελδράιχ και δύο του Δαρβίνου. Στη δεύτερη, ο Χελδράιχ, ενημερώνει τον Δαρβίνο ότι ο Σπυρίδων Μηλιαράκης μετέφρασε στα ελληνικά τη μελέτη του Δαρβίνου «Βιογραφικόν σχεδίασμα μικρού τίνος Παιδίου» και του στέλνει στο τεύχος της «Εστίας» (1877) στο οποίο είχε δημοσιευθεί. Η μετάφραση του Μηλιαράκη, είχε γίνει από τα γερμανικά.
Ο Σπυρίδων Μηλιαράκης (1852-1919), ήταν γιατρός κρητικής καταγωγής με σπουδές στη Γερμανία και ήταν φανατικός δαρβινιστής. Το 1926, μετά τον θάνατό του, εκδόθηκε το έργο του «Αι ψυχικαί ιδιότητας των ζώων», εμπνευσμένο προφανώς από το έργο του Δαρβίνου.«Η έκφραση των συγκινήσεων στον άνθρωπο και τα ζώα». Δαρβινιστής υπήρξε και ο Αιμίλιος Βαλαωρίτης, γιος του μεγάλου ποιητή μας Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, που πέθανε νεότατος από φυματίωση το 1882. Ήταν μόλις 25 ετών.
Το 1871, η έκδοση του νέου βιβλίου του Δαρβίνου για την «Καταγωγή του ανθρώπου», πυροδότησε νέα σχόλια, κυρίως ευνοϊκά.
Η θεωρία του Δαρβίνου, παρουσιάστηκε στον «Παρνασσό» το 1871 από τον Γ. Αποστολίδη και το 1873 από τον υφηγητή της Χημείας Λέανδρο Δόσιο

Σπυρίδων Σούγκρας: ο πρώτος σημαντικός «αντιδαρβινιστής»
Ο πρώτος μεγάλος πολέμιος των απόψεων του Δαρβίνου, ήταν ο υφηγητής της Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Σπυρίδων Σούγκρας (περ. 1850-1926). Το 1876, εξέδωσε ένα βιβλίο με περισσότερες από 250 σελίδες και τίτλο «Η νεωτάτη του υλισμού φάσις, ήτοι ο δαρουινισμός και το ανυπόστατον αυτού».
Ο Σούγκρας, χρησιμοποίησε πολυάριθμες γερμανικές και γαλλικές πηγές και οι απόψεις του είναι άριστα τεκμηριωμένες. Στο έργο του εμπλέκει τη θεολογία και τη φιλοσοφία στο ζήτημα της εξέλιξης των ειδών.
Χαρακτηρίζει μωρές και αποτρόπαιες τις συνέπειες της θεωρίας του Δαρβίνου «δηλ. της μετά του πιθήκου κοινής καταγωγής του ανθρώπου». Ο Σούγκρας γνωρίζει και τις θεωρίες των Ουάλας και Λαμάρκ και πιστεύει στον αταβισμό, που δεν δέχεται την ύπαρξη εξελικτικής διαδικασίας. Στη συνέχεια παραθέτει τις (αντιδαρβινικές) απόψεις ξένων επιστημόνων, ενώ στο δεύτερο τμήμα του βιβλίου του, ο Σούγκρας ασχολείται με «το εσφαλμένον τον έτι αποτροπαίου της θεωρίας ταύτης, δηλ. της κοινής μετά του πιθήκου καταγωγής του ανθρώπου».
Γράφει χαρακτηριστικά, ότι ο εγκέφαλος του ανθρώπου είναι πολύ μεγαλύτερος από εκείνον του πιθήκου, τόσο στη μορφολογία όσο και στις λειτουργικές του δυνατότητες, δημιουργώντας έτσι αγεφύρωτο χάσμα. Οι χαρακτηρισμοί του δαρβινιστή Karl Vogt, ότι οι μιρκοκέφαλοι (παθολογικά) άνθρωποι, αποτελούν αναδρομή στην αρχέγονη κατάσταση, είναι ανυπόστατοι κατά τον Σούγκρα.
Όπως γράφει στη συνέχεια ο Σούγκρας, η γλώσσα των ανθρώπων, η έναρθρη γλώσσα, είναι ιδιάζουσα. Είναι ακατανόητο να αναζητήσουμε τη γένεσή της στους ολολυγμούς και τις οιμωγές των ζώων.
Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο του έργου του, ο Σούγκρας ασχολείται με τα προβλήματα που θέτει ο δαρβινισμός και τις επιπτώσεις που έχει στη θρησκεία και την ηθική.
Κλείνει το έργο του, γράφοντας ότι κάθε απόπειρα εξηγήσεως του αινίγματος της ζωής άνευ Θεού και Θείας Πρόνοιας ναυάγησε και θα συνεχίσει να ναυαγεί. Και τελειώνει με τα λόγια του Απόστολου Παύλου που υποστηρίζει ότι το μόνο θεμέλιο είναι ο Ιησούς.

Άλλοι αντιδαρβινιστές στην Ελλάδα
Την ίδια περίπου περίοδο, εμφανίζονται και άλλοι αντιδαρβινιστές στην Ελλάδα. Ο υφηγητής της Θεολογικής Σχολής Ι. Μοσχάκης, ο επίσκοπος Κεφαλληνίας Σπυρίδων Κομποθέκρας, ο Αθανάσιος Πετρίδης και ο νομικός Ανδρέας Παπαδιαμαντόπουλος. «Ήπιος» αντιδαρβινιστής, είναι ο Ιωάννης Σούτσος, καθηγητής της Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, γόνος της γνωστής φαναριώτικης οικογένειας.
Σταδιακά, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, διαμορφώνονται δύο τάσεις. Οι καθηγητές της Ιατρικής και της Φιλοσοφικής Σχολής, είναι υπέρμαχοι του δαρβινισμού, ενώ οι θεολόγοι, είναι πολέμιοί του.
Όταν ο καθηγητής της Ιατρικής Ιωάννης Ζωχιός (1840-1912), παραδίδει μαθήματα για τη θεωρία της εξέλιξης (1880), οι αίθουσες δεν χωρούν όσους θέλουν να τα παρακολουθήσουν. Οι καθηγητές της Θεολογικής Σχολής Δαμαλάς, Καλογεράς και Ρώσσης, διαμαρτυρήθηκαν έντονα στη Σύγκλητο.
Ο Ζωχιός και ο Μηλιαράκης, βρίσκουν ένθερμο υποστηρικτή, στο πρόσωπο του καθηγητή της γεωλογίας Κωνσταντίνου Μητσόπουλου.
Ο Σταμάτιος Βάλβης, δημοσιεύει μια μετάφραση του έργου του φανατικού δαρβινιστή Έρνεστ Χέκελ, καθηγητή στην Ιένα, «Ιστορία της φυσικής δημιουργίας ή περί της θεωρίας της εξελίξεως».
«Η Καταγωγή των Ειδών», μεταφράστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά από τον μεγάλο Νίκο Καζαντζάκη, το 1915, από την αγγλική, έκτη έκδοση.
Η μετάφραση του έργου του Χέκελ, πυροδότησε επιθετικές απαντήσεις από τον Ιωάννη Σκαλτσούνη (1821-1905), νομικό με σπουδές στην Ιόνιο Ακαδημία της Κέρκυρας και την Πίζα, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Ανάπλασις». Δημιουργοί του περιοδικού, ήταν Χριστιανοί Ζηλωτές, επηρεασμένοι από τον ιδιόρρυθμο θεολόγο Απόστολο Μακράκη 1831-1905).
Στον Σκαλτσούνη, απάντησε ο γιατρός Θεόδωρος Τσικόπουλος με το έργο του «Η καταδάφισις του ελληνικού πανεπιστημίου» (Λειψία 1894).
Ο δαρβινισμός συναντούσε την αντίδραση παραδοσιακών στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας. Το 1895, ο Φιλοποίμην Στεφανίδης, στον επικήδειο φίλου του φοιτητή που αυτοκτόνησε, αποδίδει το τραγικό γεγονός στις διδασκαλίες του δαρβινισμού που του προκάλεσαν κατάθλιψη και του οδήγησαν σε ψυχολογικό αδιέξοδο. Καταφέρεται εναντίον των πανεπιστημιακών καθηγητών που διδάσκουν τις θεωρίες του Δαρβίνου και ζητά την παραδειγματική τιμωρία τους, ακόμα και την ποινή του θανάτου!
Η κύρια πηγή πληροφόρησης σχετικά με τον δαρβινισμό, ήταν για τους Έλληνες τα έργα του Χέκελ. Ανάμεσα στους φοιτητές του Χέκελ στην Ιένα, ήταν τρεις σπουδαίος, Έλληνες.
Ο Γεώργιος Παπανικολάου (που επινόησε το τεστ ΠΑΠ), ο παιδαγωγός Αλέξανδρος Δελμούζος και ο πρωτοπόρος του σοσιαλισμού Γεώργιος Σκληρός (ψευδώνυμο του Γεώργιου Κωνσταντινίδη). Έτσι, έμμεσα, ο δαρβινισμός συνδέθηκε με τον δημοτικισμό και με τον μαρξισμό.
Στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, υπέρμαχοι του δαρβινισμού ήταν επίσης οι καθηγητές: Ν. Αποστολίδης (της Ζωολογίας), Ρ. Νικολαΐδης (της Φυσιολογίας) και Γ. Σκλαβούνος (της Ανατομίας). Στα βιβλία του, ο Νικολαΐδης αναφέρεται εκτενώς στον δαρβινισμό (1906). Ωστόσο, ένας ανώνυμος λίβελος που κυκλοφόρησε με τίτλο «Τα επιστημονικά χάλια του κ. Ρήγα Νικολαΐδου» (άκρως ευρηματικός ομολογουμένως…), αποδεικνύει ότι αντέγραψε μέρος των βιβλίων του Βάισμαν, του Funke και του Bunge, παραθέτοντας αποσπάσματα των έργων αυτών και των αντίστοιχων του Νικολαΐδη.

Τέλος, γύρω στο 1924, εκδόθηκε σε μετάφραση του Στάθη Φερεντίνου, το έργο του Kurt Lambert «Η θεωρία της εξελίξεως», όπου παρουσιάζονται οι δαρβινικές απόψεις.
Στέλιος Παπαδάκης – Αβροτέλης Ελευθερόπουλος
Μια ενδιαφέρουσα προσωπικότητα, είναι ο Στέλιος Ε. Παπαδάκης, ο οποίος το 1933 παρουσίασε το έργο του «Η μετά Δάρβιν εξέλιξις της θεωρίας της εξελίξεως». Είχε δύστροπο χαρακτήρα και ζούσε έκλυτη ζωή. Ωστόσο, όσα γράφει, είναι άκρως πρωτοποριακά για την εποχή του.
Ο Αβροτέλης Ελευθερόπουλος (1867-1963), ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης. Ακροατές των παραδόσεών του ήταν ο Λένιν, ο Τρότσκι και ο Πλεχάνοφ!
Επίσης, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος και τα παιδιά του Γεώργιος Β’ και Παύλος.
Αργότερα, ήρθε στην Ελλάδα και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Στο βιβλίο του «Αι ακριβείς βάσεις της φιλοσοφίας της φύσεως» (1940), παρουσιάζει τις απόψεις του οι οποίες όμως ήταν ήδη ξεπερασμένες από το 1926. Ο Ελευθερόπουλος, δέχθηκε σφοδρές επιθέσεις από την Ιερά Σύνοδο, που τον κατηγορούσε για αθεΐα και υλισμό και επειδή δίδασκε ότι ο άνθρωπος κατάγεται από τον πίθηκο…

Από τον Μεσοπόλεμο ως τα μεταπολεμικά χρόνια
Στα χρόνια του Μεσοπολέμου, βασικοί «εκπρόσωποι» του δαρβινισμού στην Ελλάδα, ήταν ο καθηγητής της Ζωολογίας Γεώργιος Πανταζής, η διδασκαλία του οποίου για τον δαρβινισμό προκαλεί αντιδράσεις της Ιεράς Συνόδου. Ο Πανταζής έγραψε το πρώτο σχολικό βιβλίο Βιολογίας στην Ελλάδα (1933), τα «Στοιχεία Γενικής Βιολογίας». Δαρβινιστής, ήταν και ο Θρασύβουλος Βλησίδης (1886-1964), καθηγητής της Βιολογίας.
Ωστόσο, τα χρόνια εκείνα οι εκκλησιαστικοί κύκλοι αναδιοργανώνονται. Το 1907 ιδρύθηκε η οργάνωση «Ζωή». Στους κόλπους της, ιδρύθηκε η Χριστιανική Ένωσις Επιστημόνων που εξέδιδε το περιοδικό «Ακτίνες».

Η κυκλοφορία του το 1950, ήταν 40.000 τεύχη. Αλλά και στο αστεροσκοπείο «κυριαρχούν» Χριστιανοί επιστήμονες που μάχονται τις δαρβινικές απόψεις, όπως ο Σταύρος Πλακίδης (1893-1990) και ο Δημήτριος Κωτσάκης (1909-1986).
Ο Θεοδόσιος Ντομπζάνσκι
Καταλυτική για την πορεία της δαρβινικής θεωρίας στην Ελλάδα, ήταν η δεκαετία του ’60. Από το 1961, επιστρέφουν στη χώρα μας εξελικτικοί επιστήμονες, που φέρνουν, κυρίως από τις Η.Π.Α., τη συνθετική θεωρία της εξέλιξης, που αποτελεί σύνθεση της δαρβινικής επιλογής και της γενετικής σχολής του Μόργκαν.
Πρωτεργάτης της, ήταν ο Θεοδόσιος Ντομπζάνσκι (1900-1975), ρωσικής καταγωγής που όμως πολιτογραφήθηκε Αμερικανός. Δύο Έλληνες μεταδιδακτορικοί ερευνητές, ο Κώστας Κριμπάς και ο Κώστας Καστρίτσης. Ο Ντομπζάφνσκι, ήρθε 4 φορές στην Ελλάδα. Κατά την τελευταία επίσκεψή του, το 1969, ήρθε αντιμέτωπος με τις θρησκευτικές προκαταλήψεις της ελλαδικής θεολογίας. Κυρίως, με τον καθηγητή της Θεολογίας στον ΕΚΠΑ Μάρκο Σιώτη, μέλος της Ακαδημίας από το 1993.

Ελλαδική Εκκλησία και δαρβινισμός
Ο Ευθύμιος Νικολαΐδης στο έργο του «Science and Eastern Orthodoxy» γράφει ότι η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία ποτέ δεν πήρε θέση εναντίον του δαρβινισμού. Αυτό, σε μεγάλο βαθμό είναι σωστό. Υπήρξαν όμως «μεμονωμένες» φωνές που έγραψαν απαράδεκτα κείμενα σε έντυπα που κυκλοφορούσαν υπό την αιγίδα της Εκκλησίας. Χαρακτηριστικά, αναφέρουμε τον επίσκοπο Σύρου, Τήνου και Άνδρου, Αθανάσιο Λεβεντόπουλο και τον μακαριστό επίσκοπο Πειραιώς Καλλίνικο.
Ο μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος (1907-2010) ιεροκήρυκας το 1950, στο περιοδικό «Χριστιανική Σπίθα» φ. 109, έτος ΣΤ’ Ιούλιος 1950, παρουσίασε τον καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Βάσο Κριμπά, ως διάβολο με ουρά και μυτερά αφτιά, ενώ τον χαρακτήρισε αρχηγό των ελευθεροτεκτόνων στην Ελλάδα, λόγω ενός δημοσιεύματος του υπέρ του δαρβινισμού.
Τέλος, το έργο του ιεροκήρυκα Αναστάσιου Κ. Πιέριου «Η Θεωρία της εξελίξεως των όντων» αξιοθρήνητο κατά τον Κ. Κριμπά, συστήθηκε να προωθηθεί στα σχολεία ενώ έλαβε θερμά συγχαρητήρια από τον τότε Οικουμενικό Πατριάρχη, Αθηναγόρα.

Πόσο καλά γνωρίζουμε τη θεωρία του Δαρβίνου;
Το περιοδικό Science το 2005 μια έρευνα της κοινής γνώμης σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα βρίσκεται στην 28η θέση στη σειρά αποδοχής της θεωρίας της εξέλιξης σε σχέση με άλλα ευρωπαϊκά και προηγμένα κράτη. Το 54% των ερωτηθέντων, την αποδέχονται, το 14% δεν είναι βέβαιοι για την ορθότητά της, ενώ το 32% δεν τη δέχεται. Η Κύπρος, βρίσκεται χαμηλότερα στην κατάταξη. Και ακόμα πιο χαμηλά, οι Η.Π.Α. (!) και η Τουρκία!
Σε δημοσκόπηση του περιοδικού «Έψιλον» της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» (?????????/3/2007), μόνο το 47% των Ελλήνων είχε ακούσει για τη θεωρία του Δαρβίνου. Το 50% από αυτούς τη θεωρούσαν εν μέρει αληθή και το 13% απολύτως αληθή.

Ιάκωβος Πιτζιπίος: Μια ξεχωριστή περίπτωση
Υπάρχει βέβαια και κάποιος, ο οποίος αντέστρεψε την κατεύθυνση στην κλίμακα των ειδών. Αυτός, ήταν ο Φαναριώτης Ιάκωβος Πιτζιπίος (1802-1869), ο οποίος στο μυθιστόρημά του «Ο πίθηκος Ξουθ» (1848), λοιδορεί τον Πρώσο διπλωμάτη Jacob Solomon Bartholdy που περιηγήθηκε την Ελλάδα και έγραψε εναντίον των Νεοελλήνων, τον παρουσιάζει ως ουρακοτάγκο! Πάντως από πολλούς, ο «Πίθηκος Ξουθ» θεωρείται ως το πρώτο ελληνικό έργο επιστημονικής φαντασίας».

Στο You Tube, μπορείτε να βρείτε βίντεο με ομιλίες του διαπρεπή ακαδημαϊκού κ. Κριμπά («Είπε ο Δαρβίνος κάτι προσβλητικό για τους Έλληνες» κ.ά)

Ειδήσεις σήμερα:

Κορωνοϊός: 23 νέα κρούσματα στη χώρα μας - Τα οκτώ «εισαγόμενα»

Μητσοτάκης: Να μην γίνει εργαλείο κέρδους το εμβόλιο του κορωνοϊού

Αντιδήμαρχος Αθηναίων για τον «Μεγάλο Περίπατο» στον ΘΕΜΑ 104,6: Πρώτη προτεραιότητα πλέον είναι ο πεζός
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

Ρoή Ειδήσεων

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα

ΣΧΟΛΙΑ (31)

Πάνος Κοτρίδης

Κύρ Μιχάλη, γιατί κρύβεις από τους αναγνώστες σου πού μπορούν να κατεβάσουν το θρυλικό βιβλίο του Δαρβίνου, «Περί της καταγωγής των Ειδών»; Ας πάνε εδώ https://tinyurl.com/yc638r26 για να δούν πόσα τους απέκρυψες. Για παράδειγμα δεν λές ότι ο Δαρβίνος αναφέρεται συνεχώς στον Αριστοτέλη, ως τον πρώτο που συνέλαβε την Ιδέα της Εξελίξεως των Ειδών

ΑΝΤΙΣΚΑΡΙΟΣ

Εβραζε τοτε η Αποικιοκρατια, και ο ελληνοχριστιανικος πολιτισμος δια του Βυζαντιου, ειχε ανεβασει πνευματικα και ηθικα τον ανθρωπο.Εμφανιζονταν διστακτικοι οι αποικιοκρατες λαοι, να συμπεριφερονται σαν σε ζωα και ακομη χειροτερα προς αλλους ανθρωπους αποικιοκρατουμενους,αδελφους υποτιθεται κατα τις θρησκειες. Ερχεται ο Δαρβινος και τους απενοχοποιει με τη θεωρια του και με επιστημονικη επιφαση: Οτι να,μη νιωθετε ενοχες, γιατι ειναι φυσικο, και επιστημονικο, βεβαιως, ο πιο δυνατος να εκμεταλλευεται τον πιο αδυναμο και να επιβιωνει αλλα και να εξελισσεται σε α ν ω τ ε ρ ο ειδος Ε, πώς να μην υπερεκτιμηθει ο Δαρβινος, και η θεωρια του να μη γινει οιωνει θρησκεια!; Η θεωρια για οσους ξερουν, δεν ειναι επιστημη, αν δεν επαληθευεται επιστημονικα. Η εκαστοτε θεωρια μαλιστα παραμαριζεται απο αλλη, που τυχον θα απαντουσε σε περισσοτερα ερωτηματα και θα αφηνε λιγοτερα αναπαντητα απο την αλλη!Το εχουν κανει απροκαλυπτα και με αλλους επιστημονες οι Αγγλοσαξωνες, με οσους τους συμφερει τους κανουν υπερεπιστημονες ενω τους αντιτιθέμενους στα συμφεροντα τους, προσπαθουν να τους θαψουν!

dinos

Ωραίο βιβλίο "Ο πίθηκος Ξουθ", το διάβασα πρόσφατα. Κρίμα που ο συγγραφέας του δεν μπόρεσε να το τελειώσει.

Μπαρμπαγιάννης

Η θεωρία της εξέλιξης των ειδών είναι αποδεδειγμένη! Ο σκεπτικισμός μου αφορά τον άνθρωπο! Χωρίς να έχω καμία σχέση με την επιστήμη της ανθρωπολογίας και χωρίς να ασπάζομαι τα εκκλησιαστικά αξιώματα πιστεύω ακράδαντα ότι το ανθρώπινο είδος ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΚΕ! Μπολιάστηκε με ζωώδη ένστικτα για να μπορέσει να επιβιώσει όμως του δόθηκε και το χαρακτηριστικό της ελεύθερης βούλησης, της λογικής, της εκμάθησης και προσαρμογής στο περιβάλλον. Ένα γενετικό πείραμα που μάλλον απέτυχε διότι η τάση προς την αυτοκαταστροφή μας είναι ισχυρότερη από τον πολιτισμό που δημιουργήσαμε.

Το πιο σωστο σχολιο φιλε

Η πιο αληθοφανης αποψη για το μυστηριο "σκεπτομενο ζωο".

Nikos

Τι να κάνουμε ; Υπάρχουν και άνθρωποι που πιστεύουν ότι η Γη είναι επίπεδη.Καταρχάς τι δουλειά έχει η Θρησκεία στο χώρο της Επιστήμης;Η Επιστήμη ασχολείται με το φυσικό κόσμο ,ενώ η Θρησκεία με τον πνευματικό ( κάτι που δεν έχει αποδειχθεί ακόμα). Επιτέλους μην μπλέκεστε σε επιστήμες που δε γνωρίζετε!

Η ΓΗ ΕΙΝΑΙ ΜΠΑΛΑ

ΕΧΕΙΣ ΔΙΚΙΟ! ΚΑΙ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΠΟΥ ΣΟΥ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΕΙΝΑΙ ΕΤΣΙ ΑΚΡΙΒΩΣ.ΠΗΓΑΙΝΕ ΣΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΜΑ ΔΕΙΣ ΠΛΑΝΗΤΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΛΑΜΠΑΚΙΑ (CGI) ΜΑ ΜΟΥ ΤΡΥΠΗΣΕΙΣ ΤΗΝ ΜΥΤΗ! ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΑΚΟΜΑ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΕΧΕΙ ΠΑΕΙ ΣΤΗΝ ΣΕΛΗΝΗ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΔΕΨΕΙ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΟΤΙ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΙΘΗΚΟ! ΜΠΟΟΟΟΟΟΥΥΥΥΧΑΑΑΑΑ!

ΑΝΤΙΣΚΑΡΙΟΣ

Οχι,και τι δουλεια εχει η θρησκεια με την επιστημη;! Γιατι απο τη θρησκεια εχει ξεκινησει καθε Τεχνη και καθε Επιστημη Τα περισσοτερα Πανεπιστημια, τα πρωτα, αρχισαν με θεολογικες-φιλοσοφικες σχολες.Απο τη λατρεια του Υψιστου, αρχισε η θαυμαστη πορεια του Ανθρωπου προς τον υπεροχο πολιτισμο του για τον οποιο καμαρωνουμε σημερα!

Επίκουρος

Με λίγα λόγια ή είσαι υποστηρικτής του αρχαιοελληνικού πολιτισμού ή του σιχαμένου βυζαντινού 'πολιτισμού'. Ή είσαι με την καλλιέργεια της λογικής ή με το παράλογο. Δεν υπάρχει μέση λύση.

Ας μην κρυβομαστε πισω απο το δαχτυλο μας

Η ομοιοτητα ανθρωπων και πιθηκων ειναι πασιφανης.Επισης γεγονος ειναι οτι η χριστιανικη εκκλησια μεχρι προτινος υποστηριζε σαν θεοπνευστες και δεδομενες αληθειες καποιες απιθανες μπουρδες (ηλικια του κοσμου, επιπεδη γη κλπ) και αφου αποδειχτηκε οτι οι μπουρδες ειναι οντως ψεμματα και μπουρδες εκανε κυριολεκτικα το θεμα......γαργαρα. Να σημειωσουμε οτι ολες οι αλλες θρησκειες (ακομα και το Ισλαμ) εκτος του χριστιανισμου και της μαμας θρησκειας του Γιαχβε δινουν πολυ πιο αληθοφανεις απαντησεις στα ερωτηματα περι ψυχης, δημιουργιας, σκεπτομενου πλεον ζωου-ανθρωπου κλπ.

blizard

Ενα ακόμα ρατσιστικό άρθρο .... αντί να μεταδίδουμε την ισότητα του ανθρώπου , φτιαγμένο με πνευμα Θεού, με τόσες αποδείξεις , μεταδίδουμε ρατσιστικες θεωρείες ότι υπήρξαν υπάνθρωποι .... ότι θα υπάρξουν ανώτεροι ανθρωποι στο μέλλον αν συνεχιστεί η εξέλιξη (φυσική η οχι) και φυσικά οτι μπορεί να ζουνε και αναμεσά μας ανθρωποι με βαθμολογία στον βαθμό εξέλιξης , πολύ χαμηλό σαν ζώο

Βασίλης

Πραγματικά απορώ. Πως γίνεται να έχω μεγαλώσει στην ίδια χώρα, πιθανόν στην ίδια πόλη, με τον Χρίστο Π και τον Αγγελή που έχουν αντίστοιχα σχολιάσει το κείμενο. Δεν θα κάτσω καν να σχολιάσω της πίπες που λέτε, αλλά ελπίζω τα παιδιά σας να ξεφύγουν από τον σκοταδισμό που ζείτε. Ελπίζω να είστε άνω των 65 ετών, ώστε τα πιστεύω σας να θαφτούν μαζί σας όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Η τυφλή πίστη είναι ότι χειρότερο, πίανει από τον πιο αμόρφωτο άνθρωπο μέχρι τον πιο σπουδαγμένο. Ανοιξτε τα μάτια σας, και μην κρίνετε τα πάντα με βάση την θρησκευτική πίστη σας. Προφανως και θα με γράψετε στα παπάρια σας, αλλά είπα σαββατόβραδο να κάνω μια προσπάθεια..

Χαράς στο κουράγιο σου φίλε!

Συνήθως εδώ μέσα σχολιάζουν μόνο οι ψεκασμενοι και οι βαλτοι! Οι σοβαρές φωνές ασχολούνται μόνο με το άρθρο και το κρίνουν μόνοι τους! Αλλά όντως πρέπει να δείχνουμε και οι υπόλοιποι ότι υπάρχει ελπίδα! Βέβαια και εγώ με αυτά που διάβασα από αυτούς που λες άρχισα να το αμφισβητώ 🤔

trelo

Α ρε Bill παλεύεις κ εσύ να τους γράψεις κ να τους εξηγήσεις τι? τώρα θα μάθουν? δυστυχώς μόνο ο χρόνος κ οι νέες γενιές..ο άνθρωπος είναι δυνατός αλλά κ αδύναμος ε?! τέλος μην μασάς με τα σχόλια στο συγκεκριμένο site γίνεται διαλογή για εντυπώσεις..δεν είναι η πλειονότητα! άντε καλό βράδυ

blizard

Σταματα να είσαι αηδιαστικός ΡΑΤΣΙΣΤΗΣ .... μόνο και μόνο η ιδέα οτι υπήρξαν και θα υπάρξουν ισως και στο μέλλον υπάνθρωποι, πιθηκάνθρωποι, ανώτεροι και κατωτεροι σαν ζωα , θα επρεπε να σε ΤΡΟΜΑΖΕΙ και οχι να το αποδέχεσαι με τοσο ψευτοανωτερότητα ... Δήθεν επιστήμη, χωρίς απόδειξη ... έχουμε γεμίσει Χιτλερ που πιστέυουν οτι υπήρξαν πιθηκανθρωποι, θα υπαρκουν, η και είναι ακόμα αναμεσα μας

Χρειάζονται δεκαετίες ακόμα για να αλλάξουν τα μυαλά

Δεν έχει σημασία η ηλικία.Ειτε πριν 50 χρόνια είτε σήμερα, κανείς δεν μαθαίνει τίποτα για την εξέλιξη στα ελληνικα σχολεία. Όλες οι προσπάθειες σαμποταρονται από τους παπαδες. Σίγουρα θα υπάρχουν πάρα πολλοί νέοι με σκοταδιστικές απόψεις.

Έλα μωρέ τώρα

Μην απογοητεύεσαι. Οι μισοί είναι τρόλια που αυτομάτως σημαίνει βαριά ψυχολογικά. Οι άλλοι μισοί αδυνατούν να καταλάβουν διάφορες έννοιες, δεν τους βοήθησε και κανείς, και έχουν παραπλανηθεί σκόπιμα από τρίτους. Για τη θεωρία της εξέλιξης του ανθρώπου υπάρχουν πια επαρκείς αποδείξεις. Αστεία ένδειξη: Σας έχει πιάσει ποτέ λόξιγκας όταν τρώτε βιαστικά και καταπίνετε αέρα; Είναι για για να ... βγει ο αέρας απ τα ... βράγχια.

ΑΝΤΙΣΚΑΡΙΟΣ

Για πες μας βρε Βασιλη,αφου ο πιθηκας προυπηρξε του ανθρωπου και φυσικα εχει μεγαλυτερη διαρκεια εξελικτικης πορειας απο τον ανθρωπο,γιατι δεν εξελιχτηκε ουτε κατα κεραια στα φυσικα και στα πνευματικα του χαρακτηριστικα, στον πολιτισμο του (;) δηλαδη, ενω σε μερος μονο αυτης της εξελικτικης πορειας, ο ανθρωπος εκανε αναντιρρητα μεγαλες προδους, και ως τα αστρα εφτασε;!

Σχετικά καλό άρθρο αλλά χαμένη ευκαιρία

Σχετικά καλό άρθρο, αλλά πολλές λεπτομέρειες που δεν χρειάζονταν. Αντί να μπαίνουν ανουσιες λεπτομέρειες, όπως σε ποια ηλικία πέθανε ο τάδε, επρεπε να υπάρχει μεγαλύτερη κάλυψη, έστω σε 2 παραγράφους, της θεωρίας της εξέλιξης μέχρι σήμερα. Ή να εξηγηθεί τι ακριβώς σημαίνει η λέξη "θεωρία" εν προκειμένω, που δεν την καταλαβαίνουν όλοι οι αδαείς με τον ίδιο τρόπο και βρίσκουν αφορμές να αμφισβητήσουν την εξέλιξη, και γιατί η λέξη "θεωρία" δεν σημαίνει ότι η εξέλιξη είναι κάτι που αμφισβητείται από την επιστημη αλλά το ακριβως αντίθετο, σε αντίθεση με τον δημιουργισμο που αποτελεί ψευδοεπιστημη με ανυποληπτους υποστηρικτές. Ή να αναφερθεί γιατί δεν διδάσκεται ουσιαστικά στο ελληνικό σχολείο η εξέλιξη, τόσες δεκαετίες μετά την καθολική επιστημονικη της αποδοχη και πώς έγιναν οι σχετικές απόπειρες και από ποιους. Κριμα που χάθηκε η ευκαιρία.

Ακριβώς...

Ακριβώς. Πληροφορίες χωρίς ουσία και από ουσία τίποτα.

Μιχάλης Στούκας

Καλησπέρα,θα προσθέσω τις επόμενες ημέρες αυτό που ζητάτε για τα σχολικά βιβλία.Πιστεύω ως την Τετάρτη.Σκοπός μου,ήταν να αναδείξω τους επιστήμονες που υποστήριξαν τον δαρβινισμό ή ήταν αντίθετοι σε αυτόν.Ψάξτε π.χ. για τον Σ.Σούγκρα ή τον Αιμίλιο Βαλαωρίτη.Δεν θα βρείτε τίποτα.Για τον δαρβινισμό,υπάρχουν άπειρα στοιχεία στο διαδίκτυο.Σε 2.500-3.000 λέξεις,είναι αδύνατο να γράψω τα πάντα.Άλλωστε,κάποιοι αναγνώστες θεωρούν μεγάλα τα κείμενά μου και ζητούν να είμαι πιο σύντομος...Να είστε καλά,Μ.Σ.

ΑΝΤΙΣΚΑΡΙΟΣ

Κατα την εξελικτικη θεωρια λοιπον, απο τα ατελεστερα προς τα πιο τελεια εμβια οντα, τα φυτα ως ατελεστερα προυπηρξαν των ζωων, τα οποια ζωα, θεωρει στη γνωστη αλυσιδα της ως πιο τελεια. Καποια εποχη, εκατονταδες χιλιαδες, ή και εκατομμυρια χρονια πριν, η τριανταφυλλια, ας πουμε,αρχισε να σκεφτεται,αγνωστο πώς, και γιατι, αλλα το πιο θαυμαστο,αρχισε και προφητευε, οτι σε μερικα εκατομυρια χρονια, θα ερθουν εδω τριγυρω μου, φυτοφαγα ζωα τα οποια θα κατατρωγουν τα τοτε, παιδια μου, και τους τρυφερους τους βλαστους. Δεν αρχιζω, σιγα-σιγα να δημιουργω απο τωρα αγκαθια, τα οποια θα τα προστατευουν;;! Αλλα, αν ειναι ετσι, δεν απαλλαχτηκες απο την παρουσια του Θεου, απλα εδωσες στη ροδαριά θεικες ιδιοτητες, ή πιο βολικα και ευηχα ,τις φορτωσες στη Φυση!

ΧΡΙΣΤΟΣ Π.

Ο Δαρβίνος,στο τέλος της ζωής του, αναθεώρησε, είπε πώς είχε κάνει λάθος,και ομολόγησε την πίστη του, στον Δημιουργό Θεό!!!!

Και ποιός σου είπε,

ότι το ένα αναιρεί το άλλο; Η Εκκλησία δέχεται την επιστημονική Αλήθεια.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ

Ψέμα. Ουδέποτε συνέβη αυτό. Ούτε εξομολογήθηκε πρίν πεθάνει ούτε κοινώνησε. Απλά η θρησκόληπτη υπηρέτριά του είπε πώς τόν άκουσε νά μετανοεί.

me

Δεν έγινε κάτι τέτοιο, αλλά ακόμη κι αν έγινε, so what? Ο Γαλιλαίος "μετανόησε", άρα η γη είναι επίπεδη. Εξαιρετική λογική, συνέχισε έτσι.

Βλακοχριστος

Το ειπε στο προπαππου σου ε; 😄

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης