Οι κρυμμένοι ιοί, ο κατάλογος με τους πιο επικίνδυνους: Από το «μια ιωσούλα είναι» στις θανατηφόρες επιδημίες

Στο σπήλαιο Κιτούμ, στο όρος Ελγον του εθνικού πάρκου της Κένυας, ένα γκρουπ τουριστών μπαίνει προσεκτικά. «Δεν είχαμε ιδέα», λένε βγαίνοντας όταν ενημερώνονται ότι από αυτή τη σπηλιά βγήκαν δύο από τους πιο θανατηφόρους αιμορραγικούς πυρετούς της ιστορίας της ανθρωπότητας, ο Εμπολα και ο Μάρμπουργκ, με τα τελευταία κρούσματα να καταγράφονται -σε τουρίστες- το 2007.

Τόσο απλά. Με ένα βλέμμα, μια ανάσα ή μια επαφή μπορεί να ξεκινήσει μια θανατηφόρα αλυσίδα μετάδοσης ενός ιού, όπως συνέβη τόσες φορές στο σπήλαιο αυτό και σε άλλα μέρη, αλλά και όπως συνέβη τώρα στο πλοίο «Hondius» με τα κρούσματα του χανταϊού.

Στον πλανήτη μας υπολογίζεται ότι υπάρχουν 10 νονίλια (δηλαδή 10 με 30 μηδενικά) ανεξάρτητοι ιοί. Εάν ξαφνικά ή μαγικά σήμερα εξαφανίζονταν όλοι τους από προσώπου γης, το ίδιο θα έκανε και η ανθρωπότητα. Το μέσο προσδόκιμο ζωής θα έφτανε τη μιάμιση μέρα! Δεν είναι όμως όλοι «φίλοι» μας...

Αόρατοι δολοφόνοι

Πανώλη, χολέρα, λέπρα, ευλογιά, γρίπη... Γνωστοί και άγνωστοι ιοί αποδεικνύουν από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα ότι δεν κάνουν διακρίσεις. Είτε πρόκειται για έναν παντοδύναμο στρατηγό το όνομα του οποίου θα συζητείται στο πέρασμα των αιώνων, είτε πρόκειται για διάσημο αθλητικό παράγοντα του σήμερα, είτε για Χολιγουντιανό σταρ.

Προτού το θέμα του χανταϊού γίνει πρώτη είδηση σε όλο τον κόσμο -κυρίως λόγω του τρόπου μετάδοσης στα πρότυπα του COVID-19, αν και κάτι τέτοιο αποκλείεται από τους επιστήμονες- ο επικίνδυνος αερόβιος ιός, σε άλλο στέλεχός του, απασχολούσε την κοινή γνώμη. Αυτό λόγω της εξήγησης του μυστηρίου όταν ο διάσημος ηθοποιός Τζιν Χάκμαν, η σύζυγός του Μπέτσι Αρακάβα και ο σκύλος τους βρέθηκαν νεκροί στην έπαυλή τους στο Νέο Μεξικό των ΗΠΑ. Αποδείχθηκε ότι η σύζυγος του Χάκμαν είχε νοσήσει από χανταϊό που είχε κολλήσει από περιττώματα ποντικών στην έπαυλή τους και πεθάνει μία εβδομάδα πριν από τον Χολιγουντιανό ηθοποιό, ο οποίος είχε αλτσχάιμερ σε προχωρημένο στάδιο.

Στην Ελλάδα το σοκ είχε προκληθεί μερικά χρόνια νωρίτερα, όταν ο θρύλος του μπάσκετ, ο προπονητής -με μακρά θητεία και στην Ελλάδα- Ντούσαν Ιβκοβιτς, πέθανε όταν εμφάνισε ιστοπλάσμωση αφού μολύνθηκε από περιττώματα περιστεριών. Αργότερα, ο πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής και προπονητής Γιάννης Κυράστας, μετά από σειρά επεισοδίων μικροβιακής προστατίτιδας και επιδιδυμίτιδας, προβλήθηκε από γάγγραινα Φουρνιέ.

Η σχέση μας ως είδους με τους ιούς δεν ήταν πάντα χωρίς προβλήματα. Πριν από μερικές εκατοντάδες χρόνια, αυτό με το οποίο σήμερα γελάμε και λέμε «μια ιωσούλα είναι, θα περάσει» κόστιζε ζωές.

Στην Ελλάδα ξέρουμε από ιούς, επιδημίες - και δη διάσημα θύματα. Από την αρχαιότητα, όταν από «το σύνδρομο του Θουκυδίδη» ή τον λοιμό των Αθηνών (πιθανότατα τυφοειδή πυρετό από τον οποίο νόσησε και ο Θουκυδίδης) πέθανε ο σπουδαίος πολιτικός, στρατηγός, ρήτορας και ηγέτης της Αθήνας στον Χρυσό Αιώνα της, ο Περικλής. Μαζί με τον πιο διάσημο Αθηναίο πέθαναν και άλλοι 50.000 κάτοικοι της πόλης, περίπου το 1/3 του πληθυσμού της, συμπεριλαμβανομένων και των δύο γιων του Περικλή.

Από το 430 π.Χ. πάμε στον 6ο μ.Χ. αιώνα, στην Πανώλη του Ιουστινιανού. Την άνοιξη του 542 στην πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μπαίνει η πανούκλα. Ενα από τα πρώτα άτομα που προσβάλλονται είναι ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός, ο οποίος νοσεί άσχημα την ώρα που η πανώλη πλήττει αδιακρίτως τους πάντες στην ακμάζουσα αυτοκρατορία και αρχίζει να αφανίζει ολόκληρες πόλεις.

Και αν ο Ιουστινιανός αυτοϊάθηκε (από θαύμα των Αγίων Αναργύρων αναφέρουν οι πηγές της εποχής), οι περιγραφές του Προκόπιου («παραλίγο να εξαφανιστεί ολόκληρο το ανθρώπινο γένος») και του Ευάγριου Σχολαστικού μοιάζουν με κόλαση επί γης: νοσούσαν κυριολεκτικά οι πάντες. Κάποιοι έπεφταν σε κώμα, κάποιοι πέθαιναν άμεσα, είτε περπατώντας στους δρόμους, είτε στα σπίτια τους. Αλλοι παραληρούσαν, άλλοι παρουσίαζαν αιμόπτυση και άλλοι διάρροια. Μετά από τρεις μήνες αναφέρονται περισσότεροι από 10.000 θάνατοι ημερησίως (!) στην Κωνσταντινούπολη, η οποία έμοιαζε πια με πόλη-φάντασμα.

Κανείς δεν κυκλοφορούσε στους δρόμους, τα σπίτια είχαν εγκαταλειφθεί, όπως και οποιαδήποτε εμπορική δραστηριότητα. Ακόμα και ο περσικός στρατός που είχε συγκεντρώσει ο Χοσρόης για να κατακτήσει την Κωνσταντινούπολη προσβλήθηκε και αποδεκατίστηκε χωρίς μάχη. Η πανώλη υποχώρησε όταν σκότωσε 25 εκατομμύρια ανθρώπους στη Μεσόγειο και το 40% των κατοίκων της Πόλης.

Η Βασιλεύουσα, πάντως, αναφέρεται ότι ερήμωσε εντελώς το 1347, όταν έφτασε σε αυτήν η μαύρη πανούκλα. Η τρομερή ασθένεια σκότωσε περίπου 48.000.000 από τα περίπου 80.000.000 του συνολικού πληθυσμού της Ευρώπης και έσβησε ολόκληρες μεγαλουπόλεις από τον χάρτη. Κι όμως, για την εξάπλωση αυτού του φονικού ιού φταίει η απόφαση ενός Πάπα. Συγκεκριμένα, του Πάπα Γρηγορίου Θ’, ο οποίος το 1233 αποφάσισε να κηρύξει όργανα του Σατανά τις γάτες, οδηγώντας σε μαζικές θανατώσεις και σε σχεδόν εξαφάνιση του είδους. Αυτό με τη σειρά του ευνόησε την αναπαραγωγή των αρουραίων και την εμφάνιση της πανούκλας.

Ο τρόμος και οι αντιβιώσεις

Οι επιστήμονες φοβούνται ότι οι ιοί γίνονται όλο και πιο ανθεκτικοί λόγω της αλόγιστης χρήσης αντιβιώσεων και πως θα επιστρέψουμε στο «σημείο μηδέν», δηλαδή εκεί που το κοινό κρυολόγημα θα μπορεί να στοιχίσει ζωές. Μέχρι τότε, βέβαια, το σημαντικό είναι να επιβιώσουμε από μια ατέλειωτη σειρά τρομακτικών σε ό,τι αφορά την προέλευση, τη μετάδοση ή τα συμπτώματα και την κατάληξη ιών.

Είναι τρομακτικό, αλλά μπορούμε να κολλήσουμε έναν ιό που έχει ηλικία εκατομμυρίων ετών επειδή έλιωσαν οι πάγοι και «απεγκλωβίστηκε» ή επειδή μια λεοπάρδαλη μπήκε στη σπηλιά με τις νυχτερίδες και έφαγε μία, επειδή ένας τουρίστας που βλέπει εξωτικά πουλιά πάτησε περιττώματα αρουραίου ή πουλιών ή μόνο και μόνο επειδή υπάρχουμε...

Υπάρχουν ιοί που ισοδυναμούν με θανατική καταδίκη μετά βασανιστηρίων και αγωνίας. Πρωταγωνιστής αυτών, η λύσσα, η οποία έχει 100% ποσοστό θνησιμότητας. Εχει χρόνο επώασης από μερικές εβδομάδες μέχρι και χρόνια, όμως από τη στιγμή που θα εμφανιστεί το πρώτο σύμπτωμα, όπως π.χ. το τρέμουλο, ο γυρισμός είναι αδύνατος. Ο ασθενής θα βιώσει έναν πολύ επώδυνο, βασανιστικό, αγωνιώδη θάνατο μετά από δέκα ημέρες. Ο ιός, που μεταδίδεται από θηλαστικό σε θηλαστικό μέσω του σάλιου σε πληγή, προκαλεί συμπτώματα κοινά με αυτά της γρίπης, πόνο και κνησμό, μελαγχολία, πυρετό, υδροφοφοβία και φωτοφοβία. Ακολουθεί έντονη δίψα και σωματική καταπόνηση, σπασμοί, υψηλός πυρετός, σιελόρροια και παράλυση. Η λύσσα σκοτώνει 55.000 ανθρώπους κάθε χρόνο, με την Ελλάδα να έχει κηρυχθεί απαλλαγμένη από το 2014.

Οι αμέσως πιο θανατηφόροι ιοί είναι ο Εμπολα (με πάνω από 15.000 θανάτους) και ο Μάρμπουργκ (με λιγότερους από 500). Ο πρώτος έχει ποσοστά θνητότητας από 25% έως 90%, ενώ ο δεύτερος έχει σταθερά 88%. Ο Μάρμπουργκ έχει χρόνο επώασης μόλις δύο ημέρες και αρχίζει ξαφνικά με υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο και κακουχία που συνοδεύονται από αιμορραγικά επεισόδια. H αιμορραγία εμφανίζεται κυριολεκτικά παντού και χαρακτηριστικό είναι ότι εκτός από τις δερματικές εκχυμώσεις, οι ασθενείς αιμορραγούν ακόμα και από τα μάτια! Παρόμοια συμπτώματα, με αιμορραγία από τα μάτια, τους πόρους του δέρματος, εκχυμώσεις, τα ούλα, τη μύτη κ.ά. έχει και ο Εμπολα. Εδώ, ο ασθενής γεμίζει με φλύκταινες σε όλο το σώμα και το πρόσωπο, από τις οποίες αιμορραγεί επίπονα ώσπου να πεθάνει.

Αιμορραγικό πυρετό

Από τις νυχτερίδες προέρχεται ο ιός Νίπα, ο οποίος έχει θνησιμότητα ως και 75% και προσβάλλει τον εγκέφαλο (προκαλεί πρήξιμο) και τα πνευμόνια, προκαλώντας τον θάνατο. Ο ιός μπορεί να κρατήσει μέχρι και 45 ημέρες. Ακολουθεί ο ιός Η5Ν1 ή Γρίπη των Πουλερικών, με θνησιμότητα 50% και πλέον. Η Γρίπη των Πουλερικών είναι πολύ επιθετική και τα συμπτώματά της μοιάζουν με αυτά της SARS CoV-2 ή COVID-19, μεταξύ των οποίων αναπνευστικά, πυρετός, βήχας και κόπωση.

O ναϊροϊός ή CCHF, αρκτικόλεξο για τον αιμορραγικό πυρετό Κριμαίας-Κονγκό (Crimean-Congo Hemorrhagic Fever), μπορεί να έχει ποσοστό θνησιμότητας 10%-40%, όμως έχει έως και 2.000 θανάτους κατ’ έτος. Αποτελεί τον πιο διαδεδομένο γεωγραφικό πυρετό του κόσμου (Ευρασία και Αφρική) καθώς μεταδίδεται κυρίως από τα τσιμπούρια. Ο ιός αποκαλείται και «ασιατικός Εμπολα» επειδή μοιράζονται κοινούς μηχανισμούς.

O MERS, ή Αναπνευστικό Σύνδρομο της Μέσης Ανατολής ή Νόσος της Καμήλας, έχει 36% ποσοστό θνησιμότητας. Πρόκειται για ιογενή αναπνευστική λοίμωξη την οποία προκαλεί ο κορωνοϊός του αναπνευστικού συνδρόμου της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV) και μεταδίδεται στον άνθρωπο -άγνωστο πώς- από τις καμήλες.

Από τα κοτόπουλα προέρχεται η εξαιρετικά μεταδοτική και συχνά θανατηφόρα ιογενής νόσος του Νιουκάστλ (Newcastle Disease - ND), η οποία προκαλεί, μεταξύ άλλων, παράλυση. Από τους πιο παλιούς αναγνωρισμένους (εδώ και περίπου 200 χρόνια) είναι ο ιός Borna που μεταδίδεται από θηλαστικά, όπως άλογα, γάτες κ.λπ., αλλά και πουλιά, προσβάλλει τον εγκέφαλο και θεωρείται πηγή της κατάθλιψης, αλλά και μιας σειράς ψυχικών προβλημάτων. Τον εγκέφαλο προσβάλλει η εγκεφαλίτιδα των ιπποειδών, ενώ από βουτιές σε λίμνες ή σε στάσιμο νερό προκύπτει η νεγλερίαση, μια μορφή μηνιγγοεγκεφαλίτιδας, η οποία προκαλείται από μια αμοιβάδα και τρώει (κυριολεκτικά) τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Από τις νυχτερίδες προέρχεται ο ιός της λύσσας της νυχτερίδας και η Εγκεφαλίτιδα της Κοιλάδας Μάρεϊ, ενώ από τη μαϊμού ο ιός Monkey b.

Πολύ πρόσφατη (περσινή) είναι η borealpox, πρώην alaskapox ή Ευλογιά της Αλάσκας, η οποία είναι ένας νέος ιός ανεμοβλογιάς που προκαλεί φλύκταινες, διογκωμένους λεμφαδένες και πόνους σε αρθρώσεις και μυς (έχει προκαλέσει έναν θάνατο). Από τα καινούρια μέλη της οικογένειας των ιών της γρίπης -ταυτοποιήθηκε μόλις το 2011 σε χοίρους, ενώ «βαφτίστηκε» επισήμως το 2014 και έκτοτε τη βλέπουμε σε μονάδες βοοειδών παγκοσμίως- είναι η γρίπη D.

Πολύ νέος, αλλά και πολύ θανατηφόρος, είναι ο ιός Τσαπάρε, ο οποίος έχει πάρει το όνομά του από την επαρχία της Βολιβίας στην οποία εμφανίστηκε πρώτη φορά (το 2004) και ευτυχώς περιορίστηκε στα όρια της χώρας. Τελευταία έξαρση της νόσου που μοιάζει με τον Εμπολα και προέρχεται από ζώα -πιθανότατα τρωκτικά, αλλά δεν είμαστε σίγουροι- καταγράφηκε το 2019 κοντά στη Λα Παζ, όπου επιβεβαιώθηκε ότι μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω επαφής με σωματικά υγρά. Προκαλεί πυρετό, κοιλιακό άλγος, εμετούς, αιμορραγία των ούλων, εξανθήματα και πόνο πίσω από τα μάτια, ενώ καταγράφει πολύ υψηλή θνητότητα.

Θανατηφόρες λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε παιδιά, προκαλεί ο Ανθρώπινος Μεταπνευμονοϊός (Human Metapneumovirus), ενώ κρούσματα με νευρολογικές εκδηλώσεις καταγράφονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα από τον μεταδιδόμενο από τα κουνούπια Ιό του Δυτικού Νείλου (West Nile Virus): Σύμφωνα με δεδομένα του ΕΟΔΥ, έχουν αναφερθεί θάνατοι κυρίως σε άτομα άνω των 65 ετών.

Η πρώτη εμφάνιση

Ρωτώντας την αναπληρώτρια καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας της Σχολής Επιστημών Υγείας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και αντιπρόεδρο της Κυπριακής Εταιρείας Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας δρα Αντρη Παναγιώτου σχετικά με τον χανταϊό -που βρίσκεται στην επικαιρότητα-, μαθαίνουμε μια ενδιαφέρουσα πληροφορία σχετικά με το πώς «βαφτίζονταν» οι ιοί παλιότερα και πώς σήμερα.

«Η ονομασία “χανταϊός” προέρχεται από τον ποταμό Hantan στην Κορέα, όπου καταγράφηκαν και μελετήθηκαν συστηματικά τα πρώτα γνωστά περιστατικά της νόσου κατά τη διάρκεια του πολέμου της Κορέας, όταν χιλιάδες στρατιώτες εμφάνισαν έναν σοβαρό αιμορραγικό πυρετό με νεφρική προσβολή», λέει η κυρία Παναγιώτου. «Από εκεί προέκυψε και ο γενικός όρος “χανταϊοί” για ολόκληρη την οικογένεια συγγενικών ιών. Αυτό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς πολλές λοιμώξεις πήραν το όνομά τους από γεωγραφικές περιοχές όπου αναγνωρίστηκαν πρώτες - πρακτική που σήμερα αποφεύγεται συχνά από τους διεθνείς οργανισμούς υγείας ώστε να μη στιγματίζονται περιοχές ή πληθυσμοί».

Από τη γρίπη στην ιλαρά και από αυτήν στον COVID-19 και τον χανταϊό, το ερώτημα είναι εάν υπάρχει κάτι που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια ή είναι απλώς μια εντύπωση ότι έχουν πληθύνει οι ιοί που απειλούν και προσβάλλουν τον ανθρώπινο οργανισμό.

«Η απάντηση είναι και τα δύο», λέει στο «ΘΕΜΑ» η κυρία Παναγιώτου, και εξηγεί: «Από τη μία, πράγματι αυξάνονται οι λεγόμενες “αναδυόμενες λοιμώξεις”, οι οποίες συνδέονται με ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η αποψίλωση δασών, η ανθρώπινη επέκταση σε φυσικά οικοσυστήματα, η κλιματική αλλαγή, η μαζική μετακίνηση ανθρώπων και η παγκόσμια εμπορική διασύνδεση. Οσο περισσότερο ο άνθρωπος έρχεται σε επαφή με άγρια ζώα, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες spillover, δηλαδή μετάδοσης ενός ζωικού ιού στον άνθρωπο μέσω κοντινής επαφής. Ενώ ένας ιός μπορεί να βρεθεί μέσω ενός ξενιστή από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη σε 24 ώρες, αυξάνοντας την πιθανότητα πανδημίας. Από την άλλη, σήμερα εντοπίζουμε πολύ περισσότερους ιούς επειδή διαθέτουμε τεχνολογίες γενετικής ανάλυσης που πριν από 20 χρόνια δεν υπήρχαν».

Τα μυστικά των πάγων

Ρωτάμε την αναπληρώτρια καθηγήτρια σχετικά με τους εν υπνώσει ιούς. Πόσο επικίνδυνο είναι, τώρα που λιώνουν οι πάγοι λόγω της κλιματικής αλλαγής, να ξεφύγει ένας παγωμένος για εκατομμύρια χρόνια ιός από την Ανταρκτική ή να μολυνθούμε από έναν νέο Εμπολα που θα βγει μέσα από κάποια σκοτεινή σπηλιά στην Ουγκάντα. Μπορεί να ισχύει ένα τέτοιο σενάριο;

«Σε μεγάλο βαθμό ισχύει, ναι, αλλά χρειάζεται προσοχή για να μη μετατρέπεται η επιστήμη σε μυθολογία. Οι επιστήμονες έχουν πράγματι εντοπίσει αρχαίους ιούς παγιδευμένους σε μόνιμο πάγο (permafrost) στην Αρκτική και σε παγετώνες. Ωστόσο αυτοί οι ιοί συνήθως μολύνουν αμοιβάδες ή μικροοργανισμούς, όχι ανθρώπους».

Τι είναι λοιπόν αυτό που διαχωρίζει την επιδημιολογική εξέλιξη μεταξύ των ιών; Τι είναι αυτό που κάνει διαφορετικούς σε ό,τι αφορά την επικινδυνότητα και την εξέλιξη έναν εποχικό ιό από έναν που εξελίσσεται σε πανδημία όπως ο COVID-19; «Η επιδημιολογική πορεία ενός ιού», απαντά η κυρία Παναγιώτου, «εξαρτάται από έναν συνδυασμό βιολογικών και κοινωνικών παραγόντων, οι σημαντικότεροι από τους οποίους είναι:

■ Ο τρόπος μετάδοσης: Ιοί που μεταδίδονται εύκολα μέσω του αέρα ή σταγονιδίων, όπως η γρίπη ή ο SARS-CoV-2, έχουν πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα παγκόσμιας εξάπλωσης από ιούς που απαιτούν στενή επαφή με ζώα ή σωματικά υγρά.

■ Η μεταδοτικότητα: Πόσα άτομα μολύνει κατά μέσο όρο ένας φορέας. Οσο μεγαλύτερος ο αριθμός, τόσο δυσκολότερος ο έλεγχος.

■ Η περίοδος πριν εμφανιστούν συμπτώματα: Ο COVID-19 έγινε πανδημία εν μέρει επειδή μεταδιδόταν και από ανθρώπους χωρίς συμπτώματα. Αυτό δυσκολεύει δραματικά τον εντοπισμό και την απομόνωση. Ο χανταϊός (στέλεχος Andes όπως αυτό στο κρουαζιερόπλοιο) φαίνεται να μεταδίδεται κυρίως την ημέρα που ο ασθενής εμφανίζει πυρετό και επομένως παρουσιάζει μικρή περίοδο μεταδοτικότητας.

■ Η ανοσία του πληθυσμού: Αν ο πληθυσμός δεν έχει προηγούμενη ανοσία ή εμβόλιο, ο ιός βρίσκει ανοιχτό πεδίο. Για τον χανταϊό δεν υπάρχει εμβόλιο.

■ Η δυνατότητα μετάλλαξης: Ορισμένοι RNA ιοί μεταλλάσσονται γρήγορα, αποκτώντας πλεονεκτήματα στη μετάδοση ή στην αποφυγή της ανοσίας.

Το βασικό μάθημα μετά τον COVID-19 είναι ότι οι πανδημίες δεν είναι μόνο βιολογικά γεγονότα· είναι και κοινωνικά. Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η ποιότητα της ενημέρωσης και η κοινωνική συνοχή επηρεάζουν εξίσου την έκβαση μιας κρίσης», λέει η κυρία Παναγιώτου.

Τα ζόμπι και το conplan 8888

Στην ταινία «World War Z» ο κόσμος μετατρέπεται σε χάος όταν η ανθρωπότητα προσβάλλεται από έναν ιό που μετατρέπει τους ανθρώπους σε ζόμπι. Παρά το γεγονός ότι οι επιστήμονες λένε πως κάτι τέτοιο είναι από πολύ δύσκολο έως αδύνατο να συμβεί, το υπουργείο Αμυνας των ΗΠΑ έχει καταρτίσει το conplan 8888. Πρόκειται, όπως αποκαλύφθηκε, για ένα απόρρητο σχέδιο που περιγράφει πώς θα αντιδράσουν οι πολιτειακές αρχές των ΗΠΑ και πώς ο αμερικανικός στρατός στην περίπτωση ξεσπάσματος μιας επιδημίας ζόμπι, όπως αυτή της ταινίας «World War Z».

Αν και το κοντινότερο σε επιδημία ζόμπι συνέβη στην Ευρώπη το 1494 (όταν οι ναύτες από τον Νέο Κόσμο έφεραν μαζί τους μια νέα μορφή της σύφιλης που εξαπλώθηκε σε όλο τον γαλλικό στρατό και έκανε το δέρμα στα πρόσωπα των ασθενών να σαπίζει και να πέφτει), όλα είναι πιθανά. Και τα πιο απίθανα.

Οπως για παράδειγμα η «χορευτική πανούκλα». Ενας μυστηριώδης ιός που εμφανίστηκε το 1518 στην Αλσατία και έκανε μέχρι και 500 ανθρώπους να χορεύουν ασταμάτητα. Με τα πόδια τους να πρήζονται και να αιμορραγούν, οι ασθενείς χόρευαν ανέκφραστοι και ζήταγαν βοήθεια, με 15 από αυτούς να υποκύπτουν τελικά και να πεθαίνουν είτε από καρδιακή προσβολή, είτε από εξάντληση, είτε από πείνα. Είπαμε, όλα είναι πιθανά όταν πρόκειται για ιούς.

Φωτογραφίες: REUTERS