Παντελής Καψής

Ο τελευταίος βλέπετε έχει μπει μπροστά σε μια σκληρή κόντρα με την κυβέρνηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Ο Νίκος Ανδρουλάκης πάλι έδειχνε μπλεγμένος σε μια ξαφνική κρίση εσωστρέφειας από την οποία δύσκολα θα βγει.

Το έναυσμα έδωσε η είδηση για τον πρόεδρο της ΓΣΕΕ ότι ελέγχεται για κατάχρηση και μαύρο χρήμα. Το ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε την αναστολή της ιδιότητας του ως ότου αποδειχθεί αν είναι ένοχος ή όχι. Υπό κανονικές συνθήκες το πράγμα θα μπορούσε να κλείσει εκεί. Δεν φταίει ένα κόμμα για τις συμπεριφορές ενός μέλους του ακόμα και υψηλόβαθμου. Δεν πήγε έτσι. Πολύ γρήγορα η στήριξη της ΠΑΣΚΕ προς τον ισόβιο πρόεδρο ανέδειξε ένα από τα χρόνια προβλήματα του ΠΑΣΟΚ τα τελευταία χρόνια: ότι σε μεγάλο βαθμό παραμένει ένα κόμμα στελεχών τα οποία έχουν ως μοναδική τους έγνοια την αναπαραγωγή της μικροεξουσίας τους. Το έχουν καταφέρει εξαιρετικά στη ΓΣΕΕ όπου η ΠΑΣΚΕ παραμένει πρώτη δύναμη τόσα χρόνια. Η κρίση που έφερε το ΠΑΣΟΚ στα πρόθυρα της διάλυσης δεν την άγγιξε.

Την εντύπωση ότι αποτελεί κόμμα στελεχών ξεκομμένο από τις ανάγκες της κοινωνίας την ενίσχυσε το ίδιο το ΠΑΣΟΚ με μια άλλη πρωτοβουλία του η οποία στα χαρτιά κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση: την ανακοίνωση της συγκρότησης επιτροπής διεύρυνσης. Ήταν μια πρωτοβουλία από το πουθενά, χωρίς πολιτικό σκεπτικό, ακατανόητη για όποιον δεν παρακολουθεί τα εσωτερικά της κεντροαριστεράς. Στόχος της βέβαια ήταν να απαντήσει στην εισπήδηση που επιχειρεί ο Αλέξης Τσίπρας αξιοποιώντας στελέχη του ΠΑΣΟΚ στα πάνελ παρουσίασης της «Ιθάκης» ανά την Ελλάδα.

Το αποτέλεσμα της «διεύρυνσης» ωστόσο ήταν διπλά αρνητικό. Κατ αρχήν άνοιξε μια συζήτηση στο ΠΑΣΟΚ για το αν όσοι το τραυμάτισαν πρέπει ή δεν πρέπει να επιστρέψουν. Μια άχρηστη ανακύκλωση συζητήσεων από το παρελθόν η οποία απλώς αναβίωσε παλιά τραύματα. Ταυτόχρονα ήρθαν στο προσκήνιο του εσωκομματικού διαλόγου μια σειρά από πρόσωπα, τα ρετάλια του διαλυμένου Σύριζα, που απασχολούν μόνο τους μικρόκοσμους των τοπικών στελεχών. Για την υπόλοιπη κοινωνία απλώς επιβεβαίωσε ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα στο οποίο τα στελέχη του επιδίδονται στους μικρο-ανταγωνισμούς τους αδιαφορώντας για την κοινωνία.

Ο κύκλος της εσωστρέφειας συμπληρώθηκε με την κόντρα που ξέσπασε –κυρίως αλλά όχι μόνο- ανάμεσα στον Νίκο Ανδρουλάκη και τον Χάρη Δούκα. Αφορμή στάθηκε η επίθεση Ανδρουλάκη με τη φράση «οι εκλογές τελείωσαν» η οποία είχε προφανείς αποδέκτες. Συνεχίστηκε με την αντιπαράθεση για το πώς θα εκλεγούν οι σύνεδροι, για έναν αλγόριθμο δηλαδή. Πιο εσωστρεφές θέμα για να αντιπαρατεθούν δεν θα μπορούσαν να βρουν.

Ο κατήφορος προς την εσωστρέφεια δεν είναι τυχαίος, αντανακλά τις πολιτικές προτεραιότητες της ηγεσίας. Στην προκειμένη περίπτωση να επικρατήσει στον εσωτερικό ανταγωνισμό της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης εν όψει μάλιστα της άφιξης του κόμματος Τσίπρα. Οι περισσότερες κόντρες γίνονται πάνω σε αυτό τον καμβά: πιο αριστερά ή πιο δεξιά, μόνοι ή με τις προοδευτικές δυνάμεις και ποιες είναι αυτές; Αλλά και τα «λάθη» που καταλογίζονται στο ΠΑΣΟΚ ξεκινούν από αυτό, από τον φόβο δηλαδή να μην κατηγορηθεί για χαλαρή αντιπολίτευση. Η συνυπογραφή πρότασης μομφής με την Πλεύση, η υιοθέτηση των θεωριών συνωμοσίας για τα Τέμπη και η στήριξη στο κλείσιμο των δρόμων από τους αγρότες αποτελούν μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Το ότι το ΠΑΣΟΚ παραμένει σε μεγάλο βαθμό κόμμα στελεχών είναι ένας πρόσθετος λόγος που το σπρώχνει προς την εσωστρέφεια. Η νέα γενιά στελεχών, και όχι μόνο αυτή, είναι μπολιασμένη με αυτόν τον τρόπο σκέψης, αριστεύει στους εσωτερικούς ανταγωνισμούς και τις ίντριγκες. Το επικείμενο Συνέδριο κινδυνεύει να αποτελέσει πεδίο δόξης λαμπρό για να ασκήσουν την τέχνη τους. Πόσο θα βοηθήσει το ΠΑΣΟΚ είναι άλλο ζήτημα.