Παντελής Καψής

Πολύ πρόσφατα για παράδειγμα τράβηξε την προσοχή μου ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο ολοκληρώνεται η διακήρυξη του κόμματος Τσίπρα «σε τροχιά πολλαπλασιασμού»! Ο όρος με ξάφνιασε και αναζήτησα τους λόγους στην πρόσφατη συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού στον Νίκο Χατζηνικολάου.

Πράγματι ο Τσίπρας δίνει την εξήγηση. Σύμφωνα με αυτή λοιπόν, όταν το κόμμα είχε διψήφια ποσοστά, έκανε την πρόταση συνεργασίας στο ΠΑΣΟΚ με στόχο να «αθροίσει» τις δυνάμεις. Τώρα όμως αυτές έχουν εξαϋλωθεί, κι όπως λέει «δεν αρκεί η πρόσθεση». Ποια είναι η λύση: «ο πολλαπλασιασμός» ή αν προτιμάτε την τραπεζική ορολογία στην οποία επιδίδεται ο πρώην πρωθυπουργός, ή «μόχλευση των δυνάμεων» ! Εκεί που κάποιος άλλος θα προβληματιζόταν, για τον Τσίπρα αρκεί μια αλλαγή στα μαθηματικά σύμβολα. Από την πρόσθεση στον πολλαπλασιασμό και το πρόβλημα λύθηκε. Όπερ έδει δείξαι.

Εννοείται πως η μαθηματική πράξη συνοδεύεται από τις αναγκαίες επεξηγήσεις, απαραίτητες για να αναδειχθεί όλο το βάθος του προβληματισμού. Όπως λέει ο Τσίπρας λοιπόν «οι πολίτες»- προσοχή οι πολίτες, όχι ότι τρώγεται ο ίδιος- τον πιέζουν για την «ανασυγκρότηση, επανίδρυση, ανασύνθεση» του χώρου. Δυστυχώς δεν εξηγεί ποια από τις τρεις εκδοχές θα επιλέξει αν και τίποτα δεν τον εμποδίζει πρώτα να επανιδρύσει την αριστερά, μετά να την ανασυγκροτήσει και στη συνέχεια να την ανασυνθέσει. Ή τέλος πάντων να το κάνει με όποια σειρά προτιμά.

Το σίγουρο είναι, όπως εξηγεί και ο συντάκτης της διακήρυξης Γιώργος Σιακαντάρης, ότι θα επιδιωχθεί ο «όσμωση» των τριών «ρευμάτων», της «σοσιαλδημοκρατίας, της πολιτικής οικολογίας και της ριζοσπαστικής, δημοκρατικής αριστεράς» η οποία, μαθαίνουμε, έχει καθυστερήσει στη χώρα μας. Και για να μην κρυολογήσουμε με τόσα ρεύματα η συνάντηση, επιμένει ο συντάκτης, «θα γίνει στα αριστερά» όπου προφανώς κόβει κάπως.

Εννοείται πως όταν πηγαίνουμε σε πιο συγκεκριμένα ζητήματα. πέφτουμε σε κοινοτυπίες και υπεκφυγές. Στη συνέντευξη για παράδειγμα ο Τσίπρας προχωρά σε μια βαρύνουσα και εξαιρετικά ανησυχητική προειδοποίηση. Η χώρα, λέει, πηγαίνει ξανά «σε βράχια». Τα μακροοικονομικά μεγέθη πάνε καλά, αντιτείνει ο δημοσιογράφος. Κι εκεί που θα περίμενε κανείς να εξηγήσει ο πρώην πρωθυπουργός γιατί κάνει αυτή την πρόβλεψη, προκειμένου να ξέρουμε αν πρέπει να πανικοβληθούμε, αλλάζει σκοπό και λέει «ναι αλλά νιώθει αυτή την καλοσύνη ο πολίτης;»

Τι να έχει άραγε στο μυαλό του ο ποιητής; Διότι αν εννοεί πως τα μακροοικονομικά μεγέθη δεν έχουν σημασία, ότι πρώτα πρέπει να το «νιώθουν» οι πολίτες, τότε ζήτω που καήκαμε. Πράγματι θα πάμε για τα βράχια. Αν αντιθέτως θεωρεί σημαντικό, επιτυχία της κυβέρνησης δηλαδή, το ότι τα «μεγέθη» πάνε καλά, τότε συνεπάγεται πως κι αυτός στη θέση της το ίδιο θα επιδίωκε. Η δημοσιονομική ισορροπία άλλωστε είναι αδήριτη ανάγκη, το έχουμε μάθει. Συνεπώς το αν η συνάντηση θα γίνει στα αριστερά ή στα δεξιά μικρή σημασία έχει. Αυτό δεν ζήσαμε μετά το 2015; Την αριστερή εκδοχή της λιτότητας που δεν είχε καμία διαφορά από τη δεξιά τουλάχιστον στο πώς την «ένιωθαν» οι πολίτες.

Αυτή η αντιφατικότητα, η προσπάθεια να είναι και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ, είναι χαρακτηριστική του αριστερού λόγου. Ο Τσίπρας για παράδειγμα τονίζει την ανάγκη να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο και το κράτος να χρηματοδοτήσει «τους τομείς εκείνους όπου μπορεί να έχει μέλλον η ελληνική οικονομία». Τη βιομηχανία, τη μεταποίηση, τα ποιοτικά αγροτικά προϊόντα, την πράσινη ανάπτυξη. Και το επόμενο λεπτό υποστηρίζει πως «χρειάζεται κυρίως να δούμε την καθημερινότητα των πολιτών». Ασκεί μάλιστα κριτική γιατί από το ταμείο ανασυγκρότησης δεν δόθηκαν παραπάνω χρήματα για τη στέγη και το ΕΣΥ. Χρήματα για το νέο παραγωγικό μοντέλο λοιπόν ή για το κοινωνικό κράτος; Η σειρά έχει σημασία.

Ωραία λόγια, σκέψεις ατάκτως ερριμμένες, χωρίς ιεράρχηση και συχνά με μηδαμινή επαφή με την πραγματικότητα. Θέλει να μας σερβίρει ένα αφήγημα ως υποκατάστατο της έλλειψης ρεαλιστικού σχεδίου και κατανόησης των αναγκών της χώρας. Η μόνη δικαιολογία είναι ότι στις προσεχείς εκλογές το ζητούμενο για τον Τσίπρα είναι η πολιτική επιβίωση. Δεν διεκδικεί τίποτε άλλο. Επιδίδεται έτσι σε μια επιχείρηση κολακείας όσων από το παλαιό ακροατήριο του εξακολουθούν να έχουν τη διάθεση να τον ακούσουν. Αριστερότερα λοιπόν Κουροπάτκιν, αριστερότερα.