Μπάμπης Κούτρας

Στην πραγματικότητα η καμπάνα χτυπά για τον Νίκο Ανδρουλάκη. Η απλή αριθμητική λέει ότι για να γίνει πρώτο κόμμα η ΕΛΑΣ δεν αρκεί να χάσει δυνάμεις η Νέα Δημοκρατία. Πρέπει να μεγαλώσει πολύ η ίδια και να φτάσει, για παράδειγμα, από το 17% που της έδιναν οι δημοσκοπήσεις του Ιουλίου στο 30%. Και για να μεγαλώσει τόσο πολύ, πρέπει να πάρει ψηφοφόρους από τη μεγάλη δεξαμενή της Κεντροαριστεράς, δηλαδή από το ΠΑΣΟΚ.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν ξέρω αν έχει καταλάβει την πολιτική παγίδα, αλλά εξακολουθεί να κινείται λάθος. Το ΠΑΣΟΚ πέρασε χρόνια προσπαθώντας να ανακτήσει τον χώρο που έχασε από τον ΣΥΡΙΖΑ την προηγούμενη δεκαετία. Τώρα βλέπει τον άνθρωπο που πρωταγωνίστησε στην εκλογική του λεηλασία να επιστρέφει με νέο κόμμα και άλλα κόλπα για να διεκδικήσει ξανά το ίδιο ακροατήριο. Μόνο που αυτή τη φορά υπάρχει μία σημαντική διαφορά. Ο Τσίπρας δεν επιχειρεί να προσπεράσει το ΠΑΣΟΚ από τα αριστερά, όπως έκανε την περίοδο 2012-2015. Προσπαθεί να του βγει από τα δεξιά, ιδεολογικά, πολιτικά, επικοινωνιακά, τακτικά και στρατηγικά, χωρίς να ανάψει φλας και το... ξυπνήσει.

Ο Τσίπρας έχει το πλεονέκτημα της μεγαλύτερης προσωπικής αναγνωρισιμότητας και η ΕΛΑΣ έχει εδραιωθεί στις τελευταίες μετρήσεις στη δεύτερη θέση. Αυτό του επιτρέπει να προβάλλει το επιχείρημα της εκλογικής χρησιμότητας: «Εμείς μπορούμε να πλησιάσουμε τη Ν.Δ.». Εμφανίζεται περισσότερο πραγματιστής, περισσότερο κυβερνητικός, πιο προσεκτικός απέναντι στη μεσαία τάξη, πιο συμφιλιωμένος με την οικονομική πραγματικότητα και τελικά ικανότερος να... συνομιλήσει με το Κέντρο. Είναι μια ενδιαφέρουσα κίνηση. Αντί να σπρώχνει το ΠΑΣΟΚ προς το Κέντρο και να κρατά για τον εαυτό του την Αριστερά, επιχειρεί να καταλάβει ο ίδιος το έδαφος της κυβερνησιμότητας, του πραγματισμού και της μετριοπάθειας.

Με τη φράση «το ΠΑΣΟΚ είναι ανταγωνιστής, όχι εχθρός» εμφανίζεται δήθεν ενωτικός και ταυτόχρονα μεταφέρει στον Ανδρουλάκη το κόστος της σύγκρουσης. Ακόμη περισσότερο όταν υπαινίσσεται ότι όσοι στο ΠΑΣΟΚ τον στοχοποιούν, προετοιμάζουν το έδαφος για μελλοντική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Το μήνυμα προς τους προοδευτικούς ψηφοφόρους είναι πονηρά απλό: «Εγώ θέλω να συνεργαστούμε, αυτοί με πολεμούν, αναρωτηθείτε γιατί». Δεν σημαίνει ότι αυτό είναι ακριβές, αλλά μπορεί να αποδειχθεί πολιτικά αποτελεσματικό.

Στην απέναντι πλευρά ο Ανδρουλάκης δείχνει να μην έχει καταλάβει την παγίδα του Τσίπρα. Αν και το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κανονικό, οργανωμένο κόμμα με ιστορικές ρίζες, αυτοδιοικητικά, κοινωνικά δίκτυα και μια πολιτική ταυτότητα που δεν κατασκευάστηκε χθες, βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα επικίνδυνο στρατηγικό δίλημμα που μέχρι στιγμής ο αρχηγός του δεν μπορεί να διαχειριστεί. Ακολουθεί τον Τσίπρα προς τα αριστερά για να σταματήσει τις διαρροές και κινδυνεύει να του παραδώσει το Κέντρο.

Το ερώτημα για τον Ανδρουλάκη είναι αν και πότε θα καταλάβει την παγίδα, αν θα αντέξει μέχρι τον Απρίλιο και αν θα βρει το θάρρος για να βγει από το δίλημμα που του επιβάλλει ο αντίπαλός του. Οσο απαντά μέσα στο πλαίσιο που θέτει ο Τσίπρας, τόσο κινδυνεύει να παίζει στο δικό του γήπεδο. Η λύση δεν είναι να γίνει περισσότερο αντι-Τσίπρας. Ούτε φυσικά να μετακινηθεί αριστερότερα για να αποδείξει ότι είναι περισσότερο «προοδευτικός». Είναι να πείσει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί και έχει κεντρώα, ορθολογική, αξιόπιστη πρόταση συμμετοχής στην εξουσία. Μόνο τότε θα πάψει να βρίσκεται μέσα στην παγίδα του Τσίπρα.