Τρεις στο τραπέζι, η Ευρώπη έξω από το κάδρο
Γιώργος Μιχαηλίδης

Γιώργος Μιχαηλίδης

Τρεις στο τραπέζι, η Ευρώπη έξω από το κάδρο

Μερικές φορές στη γεωπολιτική μια φωτογραφία λέει περισσότερα από μία ολόκληρη διακήρυξη

Στη Σεντζέν της Κίνας κάθησαν γύρω από το ίδιο τραπέζι ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Για πρώτη φορά οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας συναντήθηκαν σε τριμερή σύνοδο. Στο κέντρο της φωτογραφίας ο οικοδεσπότης Σι. Δεξιά και αριστερά οι ηγέτες των δύο άλλων πυρηνικών υπερδυνάμεων.

Από το κάδρο έλειπαν δύο ενδιαφερόμενοι: η Ουκρανία και η Ευρώπη.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το σημαντικότερο αποτέλεσμα της συνάντησης.

Η κοινή «Διακήρυξη προς την Ειρήνη» μίλησε για πυρηνικούς κινδύνους, μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, ενεργειακές ροές και διεθνή δικαστήρια. Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, παρότι αποτέλεσε αντικείμενο της συζήτησης, ούτε λέξη στο επίσημο κείμενο. Ούτε κάποια θεαματική συμφωνία προέκυψε.

Το μήνυμα, όμως, είχε ήδη σταλεί.

Ο κόσμος μοιάζει να επιστρέφει όλο και περισσότερο σε μια παλιά, πολύ παλιά λογική: οι μεγάλες δυνάμεις κάθονται στο τραπέζι και συζητούν μεταξύ τους για τη διαχείριση κρίσεων που αφορούν και όλους τους υπόλοιπους.

Στην περίπτωση της Ουκρανίας αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, γιατί ο χρόνος πιέζει πλέον και την Ουάσιγκτον.

Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει Μόσχα και Κίεβο για συμφωνία έως τις αρχές Ιανουαρίου, πριν οι Δημοκρατικοί –μετά τη νίκη τους στις ενδιάμεσες εκλογές– αναλάβουν τον έλεγχο του νέου Κογκρέσου. Οι Δημοκρατικοί έχουν ήδη προαναγγείλει αυστηρότερο έλεγχο της πολιτικής Τραμπ απέναντι στη Ρωσία, μεγαλύτερη στήριξη προς την Ουκρανία και πίεση για νέες κυρώσεις.

Κλείσιμο
Ο Τραμπ, επομένως, διαπραγματεύεται και με ένα ρολόι πάνω στο τραπέζι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι από τις 3 Ιανουαρίου ο Αμερικανός πρόεδρος χάνει τη δυνατότητα να ασκεί εξωτερική πολιτική. Στις ΗΠΑ ο Λευκός Οίκος διαθέτει τεράστιο περιθώριο στην άσκηση της διπλωματίας. Το Κογκρέσο, όμως, μπορεί να επηρεάσει αποφασιστικά τη χρηματοδότηση, τις κυρώσεις και συνολικά το πολιτικό κόστος των επιλογών του προέδρου.

Υπάρχει όμως και ένας δεύτερος νικητής της εικόνας: η Κίνα.

Για χρόνια το Πεκίνο επεδίωκε να παρουσιάζεται ως μια δύναμη που βρίσκεται έξω από τις δυτικές συγκρούσεις και μπορεί να συνομιλεί με όλους. Τώρα φιλοξενεί στο έδαφός του τον Αμερικανό και τον Ρώσο πρόεδρο για να συζητήσουν, μεταξύ άλλων, έναν ευρωπαϊκό πόλεμο.

Ο συμβολισμός δύσκολα περνά απαρατήρητος.

Και εδώ αρχίζει το ευρωπαϊκό πρόβλημα.

Στο Βερολίνο, σχεδόν ταυτόχρονα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέρριπταν δημόσια οποιαδήποτε λογική μιας νέας «Γιάλτας» και επέμεναν ότι καμία απόφαση για την Ουκρανία δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς την Ουκρανία και καμία απόφαση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τους Ευρωπαίους στο τραπέζι.

Σωστά.

Το ερώτημα όμως είναι εάν αρκεί να απαιτείς θέση στο τραπέζι ή αν πρέπει να έχεις και το βάρος που καθιστά αδιανόητο να στηθεί το τραπέζι χωρίς εσένα.

Για την Ευρώπη αυτή είναι ίσως η πιο δυσάρεστη εικόνα της Σεντζέν.

Μια ήπειρος 450 εκατομμυρίων ανθρώπων, με τεράστια οικονομική ισχύ, βρίσκεται ακόμη να αγωνίζεται να αποκτήσει ενιαία στρατηγική φωνή για έναν πόλεμο που συμβαίνει στην ίδια της τη γειτονιά.

Και για χώρες όπως η Ελλάδα υπάρχει ένα ακόμη μάθημα.

Όσο περισσότερο ο κόσμος επιστρέφει στη γλώσσα της ισχύος και των «σφαιρών επιρροής», τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν το Διεθνές Δίκαιο, οι ισχυρές συμμαχίες, η αποτρεπτική ικανότητα και η συμμετοχή στα κέντρα όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Γιατί σε έναν κόσμο όπου τρεις άνθρωποι μπορούν να καθίσουν γύρω από ένα τραπέζι και να συζητήσουν για την τύχη εκατομμυρίων άλλων, υπάρχει ένας πολύ απλός κανόνας: ή βρίσκεσαι στο τραπέζι ή κινδυνεύεις κάποια στιγμή να βρεθείς στο μενού.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα
δειτε ολες τις ειδησεις

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Best of Network

Δείτε Επίσης