Φωνή βοώντος...
Ο Βαγγέλης Βενιζέλος υπήρξε μάχιμος πολιτικός. Για τα έργα και τις ημέρες του κατά συνέπεια πολλοί μπορεί να έχουν επιφυλάξεις ή να του έχουν ασκήσει κριτική
Είναι η μοίρα του πολιτικού. Σήμερα ωστόσο διεκδικεί έναν πολύ διαφορετικό ρόλο. Απαλλαγμένος από κομματικές σκοπιμότητες, κινούμενος όπως ο ίδιος λέει στη μετά-πολιτική, προσπαθεί να βλέπει τη μεγάλη εικόνα, να αναδεικνύει τα πραγματικά προβλήματα της χώρας, τα διλήμματα που έχουμε μπροστά μας και τις στρατηγικές επιλογές που πρέπει να γίνουν.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ωστόσο, αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει σαν τη μύγα μέσα στο γάλα, είναι ότι ο πολιτικός του λόγος δεν διατυπώνεται στο κενό. Φωτίζεται και εμπεριέχει την εμπειρία της μεγάλης κρίσης που πέρασε η χώρα σε όλες της τις διαστάσεις: την οικονομική, την πολιτική και την κοινωνική. Μπορεί και βλέπει έτσι πάνω από τα τείχη, πέρα από τις διαχωριστικές γραμμές.
Στο κλίμα της οξύτητας και της τυφλής αντιπαράθεσης στην πολιτική μας ζωή όπου τα πάντα θυσιάζονται στο βωμό της σκοπιμότητας, έχουμε ανάγκη από τέτοιες φωνές. Κουβαλούν μια πολύτιμη μνήμη την ώρα που οι περισσότεροι πολιτικοί μας κινούνται και μιλούν σαν να έχουν γεννηθεί χθες, σαν να μη συνειδητοποιούν το τεράστιο βάρος που κουβαλά η χώρα.
Είναι ένας ρόλος για τον οποίο ο Βενιζέλος έχει κατ εξοχήν τα προσόντα. Έχει κατ αρχήν το θεωρητικό υπόβαθρο για την κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας. Έχει ταυτόχρονα μια πολυετή διαδρομή σε θέσεις πρώτης γραμμής. Δεν έχουμε άλλο πολιτικό ο οποίος να έχει περάσει από τα υπουργεία Εξωτερικών, Οικονομίας, Άμυνας, Δικαιοσύνης και Πολιτισμού. Σε περιόδους μάλιστα όπου παιζόταν το μέλλον της χώρας. Βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα.
Κυρίως όμως έχει τη θέληση να παίξει αυτό το ρόλο. Άλλοι πολιτικοί που θα μπορούσαν ενδεχομένως να λειτουργήσουν με τον ίδιο τρόπο, να συνομιλήσουν με την κοινωνία πέρα ή πάνω από τα κόμματα, το αποφεύγουν. Ο Κώστας Καραμανλής κρύβεται. Έχει επιλέξει την ασφάλεια των πατριωτικών κορόνων κι έχει αποφύγει να αναμετρηθεί με το παρελθόν του.
Ο Αντώνης Σαμαράς βράζει στο ζουμί της προσωπικής του βεντέτας με τον Μητσοτάκη. Και ο Γιώργος Παπανδρέου μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο για την αναδρομική δικαίωση του ΠΑΣΟΚ και της προσπάθειας που κατέβαλε για τη διάσωση της χώρας.
Ήταν χαρακτηριστική από αυτή τη σκοπιά η τοποθέτηση του Βενιζέλου στο ζήτημα του καλωδίου. Σε συνέντευξη του στον Γιώργο Κουβαρά, απέφυγε να κρίνει επί μέρους χειρισμούς και πολύ περισσότερο να κάνει «συστάσεις» αναγνωρίζοντας ότι όποιος έχει την ευθύνη «κουβαλάει ένα βάρος ιστορικό, πολιτικό νομικό». Έφερε ωστόσο την όλη συζήτηση στις πραγματικές της διαστάσεις επισημαίνοντας ότι δεν θα λύσουμε τις εκκρεμότητες με την Τουρκία μέσω τρίτων.
Ότι κι αν γίνει, πρόσθεσε, αν «τοποθετήσουμε το καλώδιο χωρίς κανέναν πρόβλημα, δεν θα έχουμε λύσει κανένα από τα θέματα» που χωρίζουν τις δύο χώρες, όπως είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Η εξωτερική πολιτική, παρατήρησε σε άλλο σημείο, κυριαρχείται από το «σύνδρομο Ζυρίχης Λονδίνου». Οι πολιτικές ηγεσίες φοβούνται να πάρουν πρωτοβουλίες επειδή γνωρίζουν ότι τελικά θα κατηγορηθούν για μειοδοσία. Θέλει θάρρος η υπενθύμιση αυτή όταν από παντού εκτοξεύονται κατηγορίες για υποχωρητικότητα.
Και στην οικονομία ωστόσο στις παρεμβάσεις του δεν υπεισέρχεται στις τρέχουσες αντιπαραθέσεις. Αναγνωρίζει πως «έγιναν πολλά πράγματα», δεν μηδενίζω λέει χαρακτηριστικά και αποφεύγει να μιλήσει για τα συγκεκριμένα μέτρα. Αν η σωστή πολιτική δηλαδή είναι η μείωση του ΦΠΑ που ζητά η αντιπολίτευση ή τα επιδόματα που επιλέγει η κυβέρνηση.
Επιλέγει αντίθετα να επισημάνει την ανάγκη για «άλλου τύπου συναινέσεις» ανάμεσα στα κόμματα αλλά και στην κοινωνία για τις στρατηγικές επιλογές που χρειάζονται. Ένα νέο συμβόλαιο, όπως λέει. «για το κοινωνικό κράτος και τα κοινωνικά δικαιώματα, ένα συμβόλαιο αναπτυξιακό παραγωγικό». Πόσοι άλλοι επιδιώκουν την καταλλαγή και τη συνεννόηση;
Εννοείται πως οι παρεμβάσεις του δεν γίνονται δεκτές χωρίς κριτική. Όταν εκφράζεται θετικά για την παρέμβαση του πρωθυπουργού στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ τον κατηγορούν ότι κοιτάζει προς τα δεξιά. Και για το αντίθετο όταν για παράδειγμα ασκούσε κριτική στην κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στους θεσμούς στην υπόθεση των υποκλοπών αλλά για τις ευθύνες υπουργών σε υποθέσεις σκανδάλων.
Έστω κι έτσι είναι σημαντικό να ακούγονται φωνές που ξεφεύγουν από το ασφυχτικό πλαίσιο των κομματικών αντιπαραθέσεων. Πόσο έχουν κοστίσει στο παρελθόν το γνωρίζουμε. Αποτέλεσαν βασικό παράγοντα που οδήγησε στην οικονομική κρίση, στην καθυστέρηση της εξόδου από αυτήν αλλά και στην επικράτηση εξωπραγματικών και λαϊκιστικών αντιλήψεων.
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο ωστόσο, αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει σαν τη μύγα μέσα στο γάλα, είναι ότι ο πολιτικός του λόγος δεν διατυπώνεται στο κενό. Φωτίζεται και εμπεριέχει την εμπειρία της μεγάλης κρίσης που πέρασε η χώρα σε όλες της τις διαστάσεις: την οικονομική, την πολιτική και την κοινωνική. Μπορεί και βλέπει έτσι πάνω από τα τείχη, πέρα από τις διαχωριστικές γραμμές.
Στο κλίμα της οξύτητας και της τυφλής αντιπαράθεσης στην πολιτική μας ζωή όπου τα πάντα θυσιάζονται στο βωμό της σκοπιμότητας, έχουμε ανάγκη από τέτοιες φωνές. Κουβαλούν μια πολύτιμη μνήμη την ώρα που οι περισσότεροι πολιτικοί μας κινούνται και μιλούν σαν να έχουν γεννηθεί χθες, σαν να μη συνειδητοποιούν το τεράστιο βάρος που κουβαλά η χώρα.
Είναι ένας ρόλος για τον οποίο ο Βενιζέλος έχει κατ εξοχήν τα προσόντα. Έχει κατ αρχήν το θεωρητικό υπόβαθρο για την κατανόηση της ελληνικής κοινωνίας. Έχει ταυτόχρονα μια πολυετή διαδρομή σε θέσεις πρώτης γραμμής. Δεν έχουμε άλλο πολιτικό ο οποίος να έχει περάσει από τα υπουργεία Εξωτερικών, Οικονομίας, Άμυνας, Δικαιοσύνης και Πολιτισμού. Σε περιόδους μάλιστα όπου παιζόταν το μέλλον της χώρας. Βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα.
Κυρίως όμως έχει τη θέληση να παίξει αυτό το ρόλο. Άλλοι πολιτικοί που θα μπορούσαν ενδεχομένως να λειτουργήσουν με τον ίδιο τρόπο, να συνομιλήσουν με την κοινωνία πέρα ή πάνω από τα κόμματα, το αποφεύγουν. Ο Κώστας Καραμανλής κρύβεται. Έχει επιλέξει την ασφάλεια των πατριωτικών κορόνων κι έχει αποφύγει να αναμετρηθεί με το παρελθόν του.
Ο Αντώνης Σαμαράς βράζει στο ζουμί της προσωπικής του βεντέτας με τον Μητσοτάκη. Και ο Γιώργος Παπανδρέου μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο για την αναδρομική δικαίωση του ΠΑΣΟΚ και της προσπάθειας που κατέβαλε για τη διάσωση της χώρας.
Ήταν χαρακτηριστική από αυτή τη σκοπιά η τοποθέτηση του Βενιζέλου στο ζήτημα του καλωδίου. Σε συνέντευξη του στον Γιώργο Κουβαρά, απέφυγε να κρίνει επί μέρους χειρισμούς και πολύ περισσότερο να κάνει «συστάσεις» αναγνωρίζοντας ότι όποιος έχει την ευθύνη «κουβαλάει ένα βάρος ιστορικό, πολιτικό νομικό». Έφερε ωστόσο την όλη συζήτηση στις πραγματικές της διαστάσεις επισημαίνοντας ότι δεν θα λύσουμε τις εκκρεμότητες με την Τουρκία μέσω τρίτων.
Ότι κι αν γίνει, πρόσθεσε, αν «τοποθετήσουμε το καλώδιο χωρίς κανέναν πρόβλημα, δεν θα έχουμε λύσει κανένα από τα θέματα» που χωρίζουν τις δύο χώρες, όπως είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Η εξωτερική πολιτική, παρατήρησε σε άλλο σημείο, κυριαρχείται από το «σύνδρομο Ζυρίχης Λονδίνου». Οι πολιτικές ηγεσίες φοβούνται να πάρουν πρωτοβουλίες επειδή γνωρίζουν ότι τελικά θα κατηγορηθούν για μειοδοσία. Θέλει θάρρος η υπενθύμιση αυτή όταν από παντού εκτοξεύονται κατηγορίες για υποχωρητικότητα.
Και στην οικονομία ωστόσο στις παρεμβάσεις του δεν υπεισέρχεται στις τρέχουσες αντιπαραθέσεις. Αναγνωρίζει πως «έγιναν πολλά πράγματα», δεν μηδενίζω λέει χαρακτηριστικά και αποφεύγει να μιλήσει για τα συγκεκριμένα μέτρα. Αν η σωστή πολιτική δηλαδή είναι η μείωση του ΦΠΑ που ζητά η αντιπολίτευση ή τα επιδόματα που επιλέγει η κυβέρνηση.
Επιλέγει αντίθετα να επισημάνει την ανάγκη για «άλλου τύπου συναινέσεις» ανάμεσα στα κόμματα αλλά και στην κοινωνία για τις στρατηγικές επιλογές που χρειάζονται. Ένα νέο συμβόλαιο, όπως λέει. «για το κοινωνικό κράτος και τα κοινωνικά δικαιώματα, ένα συμβόλαιο αναπτυξιακό παραγωγικό». Πόσοι άλλοι επιδιώκουν την καταλλαγή και τη συνεννόηση;
Εννοείται πως οι παρεμβάσεις του δεν γίνονται δεκτές χωρίς κριτική. Όταν εκφράζεται θετικά για την παρέμβαση του πρωθυπουργού στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ τον κατηγορούν ότι κοιτάζει προς τα δεξιά. Και για το αντίθετο όταν για παράδειγμα ασκούσε κριτική στην κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στους θεσμούς στην υπόθεση των υποκλοπών αλλά για τις ευθύνες υπουργών σε υποθέσεις σκανδάλων.
Έστω κι έτσι είναι σημαντικό να ακούγονται φωνές που ξεφεύγουν από το ασφυχτικό πλαίσιο των κομματικών αντιπαραθέσεων. Πόσο έχουν κοστίσει στο παρελθόν το γνωρίζουμε. Αποτέλεσαν βασικό παράγοντα που οδήγησε στην οικονομική κρίση, στην καθυστέρηση της εξόδου από αυτήν αλλά και στην επικράτηση εξωπραγματικών και λαϊκιστικών αντιλήψεων.
ΥΓ. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, όπως έχουν επισημάνει πολλοί σχολιαστές, έχει βελτιώσει σημαντικά τη δημόσια παρουσία του τον τελευταίο καιρό με αρκετές επιτυχημένες παρεμβάσεις. Έχει βοηθήσει το ΠΑΣΟΚ να ανεβάσει τα ποσοστά του. Θα κέρδιζε ακόμα περισσότερο, ιδίως σε έναν κόσμο που παραμένει επιφυλακτικός απέναντι του, αν μπορούσε να βάλει τον Βενιζέλο στο ψηφοδέλτιο επικρατείας του ΠΑΣΟΚ. Θα κέρδιζε φυσικά και η επόμενη Βουλή.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Ειδήσεις
Δημοφιλή
Σχολιασμένα