Στις Βρυξέλλες εκπρόσωποι των Ταλιμπάν για συνομιλίες σχετικά με επαναπατρισμούς μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενημέρωσε χθες Δευτέρα το Γαλλικό Πρακτορείο για την πρόθεσή της να προσκαλέσει προσεχώς αντιπροσώπους των Ταλιμπάν στις Βρυξέλλες για συνομιλίες σχετικά με την επιστροφή μεταναστών στο Αφγανιστάν.

Σύμφωνα με πηγές του AFP ενήμερες για τον φάκελο αυτό, η ΕΕ θα απευθύνει «άμεσα» επιστολή στην Καμπούλ προκειμένου να οριστεί η ημερομηνία του ραντεβού στη βελγική πρωτεύουσα.

Η επίσκεψη, σε συντονισμό με τη Σουηδία, θα ακολουθήσει δυο ταξίδια ευρωπαίων αξιωματούχων στην αφγανική πρωτεύουσα για το ίδιο ζήτημα.

Το σκεπτικό είναι να «συνεχιστούν οι συνομιλίες» σε «τεχνικό επίπεδο» στις Βρυξέλλες, εξήγησε εκπρόσωπος της Κομισιόν.

Ως αυτό το στάδιο, δεν έχει γίνει λόγος για την ημερομηνία της επίσκεψης των αντιπροσώπων της de facto αφγανικής κυβέρνησης.

Επιστολή 20 χωρών

Κάπου είκοσι από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, οι κυβερνήσεις των οποίων μοιράζονται τη βούληση να σκληρύνουν περαιτέρω την πολιτική τους όσον αφορά τη μετανάστευση, αναζητούν τρόπους επαναπατρισμού μεταναστών, ιδιαίτερα αυτών σε βάρος των οποίων έχουν υπάρξει καταδικαστικές αποφάσεις της δικαιοσύνης, στο Αφγανιστάν.

Σε επιστολή τους τον Οκτώβριο πολλές από αυτές απαίτησαν από τις Βρυξέλλες «διπλωματικές και πρακτικές λύσεις» για το ζήτημα.

«Σε αυτό το πλαίσιο» έγινε επίσκεψη στην Καμπούλ τον Ιανουάριο του 2026, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Κομισιόν. Και η ΕΕ και η Σουηδία προετοιμάζουν το «ραντεβού» για να δοθεί συνέχεια, επέμεινε.

Ωστόσο οι ανταλλαγές επισκέψεων προκαλούν χιονοστιβάδα πρακτικών--και ηθικών--ερωτημάτων.

Καταρχήν διότι συνεπάγονται διάλογο με στελέχη των Ταλιμπάν, στην εξουσία από το 2021, που η ΕΕ δεν αναγνωρίζει επισήμως.

Για να εισέλθουν στο Βέλγιο, τη χώρα όπου φιλοξενούνται οι ευρωπαϊκοί θεσμοί, οι αξιωματούχοι των Ταλιμπάν θα πρέπει να εξαιρεθούν από διάφορα μέτρα. Κάτι που οι βελγικές αρχές είναι, τουλάχιστον στη θεωρία, διατεθειμένες να κάνουν.

Και επίσης, διότι το Αφγανιστάν είναι αντιμέτωπο με σοβαρή ανθρωπιστική κρίση. Από το 2023, πάνω από 5 εκατομμύρια υπήκοοι του Αφγανιστάν επέστρεψαν από το Ιράν και από το Πακιστάν, στην πλειονότητά τους εξαναγκαστικά. Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, η πλειονότητά τους ζει σε ιδιαίτερα επισφαλείς συνθήκες, χωρίς λύση με διάρκεια για τη στέγασή τους, ούτε απασχόληση.

Η Γερμανία πιέζει

Το 2025, οι Αφγανοί και οι Αφγανές ήταν--μακράν--η υπηκοότητα που αντιπροσωπεύτηκε περισσότερο από κάθε άλλη στις αιτήσεις ασύλου που υποβλήθηκαν στην ΕΕ.

Όμως, αφού υποδέχθηκε εκατοντάδες χιλιάδες από αυτούς κατά τη διάρκεια του πολέμου που μαινόταν για δεκαετίες στη χώρα, η Γηραιά Ήπειρος έχει τραβήξει χειρόφρενο και μιλά πλέον περί επαναπατρισμών.

Η Γερμανία, πρωτοπόρος σε αυτό, έσπασε ήδη το ταμπού προχωρώντας από το 2024 σε απελάσεις κατά ομάδες περίπου 100 υπηκόων Αφγανιστάν, που είχαν καταδικαστεί από γερμανικά δικαστήρια, με πτήσεις τσάρτερ τις οποίες διευκόλυνε το εμιράτο του Κατάρ.

Επιθέσεις για τις οποίες κατηγορήθηκαν Αφγανοί, ανάμεσά τους αυτή το 2025 με τη μετατροπή οχήματος σε όπλο, προβλήθηκαν πολύ από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης.

Η Αυστρία συντόνισε το βήμα. Και υποδέχθηκε αντιπροσωπεία των Ταλιμπάν στη Βιέννη τον Σεπτέμβριο του 2025.

Άλλες χώρες της ΕΕ, όπως το Βέλγιο και η Σουηδία, επιδιώκουν να μιμηθούν τα παραδείγματα αυτά καθώς οι κυβερνήσεις τους εννοούν να σκληρύνουν τη μεταναστευτική πολιτική τους.

Τα εγχειρήματα προς αυτό επικρίνονται έντονα από την αριστερά και ΜΚΟ.

«Η επαναπροώθηση Αφγανών σε μια χώρα όπου σχεδόν ο μισός πληθυσμός δεν έχει να φάει δεν είναι μεταναστευτική πολιτική, είναι απόφαση που ενδέχεται να στοιχίσει ζωές», προειδοποιεί η Λίσα Όουεν της International Rescue Committee.

Οργανώσεις υπεράσπισης των δικαιωμάτων των μεταναστών επισημαίνουν ότι η επίσκεψη στης Βρυξέλλες θα μπορούσε να επιτρέψει στους Ταλιμπάν να ζητήσουν να επαναπατριστούν συγκεκριμένοι άνθρωποι, που θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν.

Διπλωματικές πηγές είπαν πάντως στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η επίσκεψη θα έχει πάνω απ’ όλα σκοπό να επιλυθούν τεχνικά και πρακτικά ζητήματα--για παράδειγμα, πώς θα εκδοθούν διαβατήρια για Αφγανούς σε ευρωπαϊκές χώρες όπου δεν υπάρχουν αναγνωρισμένες πρεσβείες της κυβέρνησης των Ταλιμπάν.

Στις επισκέψεις τους στο Αφγανιστάν οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι συγκέντρωσαν επίσης στοιχεία για τη δυναμικότητα του αεροδρομίου της Καμπούλ και άλλες λεπτομέρειες τεχνικής φύσης.