«Παράθυρο ευκαιρίας» για τη Ρωσία ώστε να επιτεθεί στη Δύση μέσα στην επόμενη διετία, βλέπουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι

Φόβους ότι το Κρεμλίνο μπορεί να θεωρήσει τα επόμενα ένα με δύο χρόνια - όσο διάστημα, δηλαδή, ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει στον Λευκό Οίκο και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη ενισχύσει πλήρως τις στρατιωτικές της δυνατότητες - ως κατάλληλη περίοδο για να δοκιμάσει την ενότητα της Δύσης, εκφράζουν αξιωματούχοι ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

«Κάτι μπορεί να συμβεί πολύ σύντομα — υπάρχει ένα ρωσικό παράθυρο ευκαιρίας», δήλωσε στο Politico ο Μίκα Άαλτολα, ένας Φινλανδός κεντροδεξιός βουλευτής, μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Οι ΗΠΑ αποσύρονται από την Ευρώπη, οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίση και η ΕΕ δεν είναι ακόμη έτοιμη να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της» πρόσθεσε.

Παρά τα σενάρια για πιθανή χερσαία επίθεση σε χώρα του ΝΑΤΟ, αξιωματούχοι εκτιμούν ότι αυτό είναι μάλλον απίθανο, καθώς η Ρωσία είναι ήδη επιβαρυμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Πιο πιθανό θεωρείται ένα περιορισμένο ή «ασαφές» χτύπημα, που θα δημιουργεί σύγχυση σχετικά με το αν ενεργοποιείται το Άρθρο 5 της Συμμαχίας.

Το Άρθρο 5 προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων, ωστόσο ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη». Από την πλευρά του, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Γκαμπριέλιους Λαντσμπέργκις εκτίμησε ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να επιδιώξει κλιμάκωση σε άλλη γειτονική χώρα, ώστε να αποφύγει μια δυσμενή διαπραγμάτευση με την Ουκρανία.

Παρά την αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη μετά το 2022, η πλήρης ενίσχυση των δυνατοτήτων θα χρειαστεί χρόνια. Η ΕΕ στοχεύει να είναι σε θέση να αποτρέπει αξιόπιστα απειλές έως το 2030.

Ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Ρωσίας και πρώην υπουργός της φινλανδικής κυβέρνησης, Βίλε Νιινίστο, προειδοποίησε ότι ακόμη και μικρές κινήσεις μπορεί να προκαλέσουν φόβο και να αποδυναμώσουν τη στήριξη προς την Ουκρανία. «Η Ρωσία δεν είναι παντοδύναμη, αλλά η απελπισία είναι επικίνδυνη», σημείωσε, εκπροσωπώντας μιας χώρα (Φινλανδία), που μοιράζεται 1.340 χιλιόμετρα συνόρων με τη Ρωσία.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι πολιτικές εξελίξεις

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, προειδοποίησε από την πλευρά του, ότι «η μεγαλύτερη απειλή για τη διατλαντική κοινότητα είναι η αποσύνθεση της συμμαχίας». Η στάση των ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεαστεί από εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, ιδίως ενόψει εκλογών.

Ήδη, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, ενώ έχουν διατυπωθεί απειλές για ανάλογες κινήσεις σε άλλες χώρες.

«Υπάρχει κίνδυνος να πάρει ακόμη χειρότερη τροπή» η στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ λόγω του εσωτερικού πολιτικού κλίματος, δήλωσε ο ανώτερος αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας. Για να αντιμετωπίσει την απειλή, η ΕΕ πρέπει να «επενδύσει σημαντικά και να επενδύσει από κοινού», ώστε να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Πιθανά σενάρια κλιμάκωσης

Σύμφωνα με αναλυτές, ο Πούτιν θα μπορούσε να επιλέξει στόχους χαμηλότερου ρίσκου, όπως επιχειρήσεις με drones, ενέργειες στη Βαλτική Θάλασσα ή ακόμη και στην Αρκτική. Στόχος θα ήταν να ασκηθεί πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους χωρίς να προκληθεί άμεση αντίδραση των ΗΠΑ.

«Θα μπορούσε να είναι μια επιχείρηση με drones, θα μπορούσε να είναι μια επιχείρηση στη Βαλτική Θάλασσα... Θα μπορούσε να είναι κάτι στην Αρκτική, με στόχο μικρά νησιά. Διαθέτουν τον «σκιώδη στόλο», ο οποίος έχει ήδη στρατιωτικοποιηθεί εν μέρει», τόνισε ο Άαλτολα. «Μια επίθεση με drones δεν απαιτεί στρατεύματα, δεν απαιτεί διέλευση των συνόρων».

«Εάν δεν υπάρξει επίθεση πέρα από τα σύνορα, οι ΗΠΑ ενδέχεται να υποστηρίξουν ότι αυτό δεν είναι στρατηγικά τόσο σημαντικό», πρόσθεσε ο Αάλτολα. «Οι πόροι τους είναι περιορισμένοι λόγω της κατάστασης στο Ιράν, οπότε ίσως θα συνιστούσαν διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία. Και αυτό ακριβώς θα προσπαθούσε να επιτύχει η Ρωσία με αυτή την ενέργεια».

Διχασμός στην Ευρώπη για την απειλή

Η Ευρώπη δεν εμφανίζεται, πάντως, ενιαία ως προς την εκτίμηση της απειλής. Χώρες όπως η Φινλανδία και η Λιθουανία προειδοποιούν για άμεσο κίνδυνο, ενώ άλλες, όπως η Εσθονία, εμφανίζονται πιο συγκρατημένες.

Ο πρόεδρος της Εσθονίας, Άλαρ Κάρις, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι ήδη απορροφημένη στον πόλεμο της Ουκρανίας και δεν διαθέτει την ικανότητα για νέο μέτωπο. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί. «Πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση. Κανείς δεν περίμενε τον πόλεμο στην Ουκρανία», τόνισε.

Το ίδιο επιχείρημα επανέλαβαν, επίσης, ένας ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ και τρεις ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι του τομέα της άμυνας.

«Το θεωρώ εξαιρετικά απίθανο», δήλωσε ο ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ. Η «αυτοκαταστροφική τάση» του Πούτιν «έχει τα όριά της — ειδικά όταν δεν υπάρχει προφανές και άμεσο όφελος».

«Είναι σαφές ότι η Ρωσία θεωρεί ότι βρίσκεται σε μια μακροπρόθεσμη αντιπαράθεση με τη Δύση», δήλωσε ένας δεύτερος ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος του τομέα της άμυνας. «Ωστόσο, διατηρούμε προς το παρόν την εκτίμησή μας ότι δεν υπάρχει βραχυπρόθεσμη στρατιωτική απειλή για το ΝΑΤΟ λόγω της εμπλοκής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση, καθώς η Ρωσία ενδέχεται να υποτιμήσει την ενότητα και την αποφασιστικότητά μας».

Μια «μάχη σε δύο μέτωπα» είναι μια «πολύ, πολύ επικίνδυνη στρατηγική» για τον Πούτιν, δήλωσε ο τρίτος ανώτερος αξιωματούχος της άμυνας, ειδικά καθώς η Ευρώπη «προχωρά με γοργούς ρυθμούς» στην ενίσχυση των δικών της αμυντικών δυνάμεων.