Ανακαίνιση εκ βάθρων σε 12 φοιτητικές εστίες, 8.500 νέες κλίνες και ελεγχόμενη είσοδος

Για χρόνια οι φοιτητικές εστίες στη χώρα αποτέλεσαν έναν από τους πιο προβληματικούς τομείς της πανεπιστημιακής καθημερινότητας.«Η παλιά Φοιτητική Εστία στου Ζωγράφου, ένα τεράστιο κτίριο με 10 ορόφους, στην επάνω πλευρά της πανεπιστημιούπολης, υπολειτουργούσε», αρχίζει να λέει η κυρία Ροκοφύλλου, πρόεδρος του Ιδρύματος Νεολαίας και Διά Βίου Μάθησης, για να προσθέσει: «Παρέμενε ανοιχτό για 24 φοιτητές και πλήρωνε ο ελληνικός λαός 1 εκατ. τον χρόνο, ενώ εκεί μπορούν να φιλοξενηθούν εκατοντάδες. Οι φοιτητές που διέμεναν μετακινήθηκαν σε άλλη εστία, ο χώρος σφραγίστηκε και έχει ήδη υπογραφεί ΣΔΙΤ για την ανακαίνισή του, η οποία ξεκινά οσονούπω. Κάποια στιγμή, ονειρεύομαι να γίνει ένα μεγάλο campus με ωραίους κήπους, όπως στα πανεπιστήμια του εξωτερικού - κι εδώ μπορούμε να το κάνουμε».

Παρεμβάσεις μικρής και μεγάλης κλίμακας επιχειρούν να αλλάξουν την καθημερινότητα των φοιτητών: ανακαινίσεις κτιρίων και δωματίων, αντικατάσταση εξοπλισμού (κρεβάτια, γραφεία, ντουλάπες), δημιουργία και αναβάθμιση λειτουργικών κοινόχρηστων χώρων και βελτίωση βασικών υποδομών, όπως η θέρμανση και η ψύξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ασφάλεια, με εφαρμογή συστημάτων ελεγχόμενης εισόδου και ενίσχυση της φύλαξης, μια αλλαγή που έρχεται ως απάντηση σε χρόνια προβλήματα παραβατικότητας και ανεξέλεγκτης πρόσβασης. Εμβληματική είναι η πλήρης ανακαίνιση της εστίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Πατησίων.
Εκεί, οι παρεμβάσεις είχαν και έναν επιπλέον συμβολισμό: την ανάκτηση χώρων που για χρόνια βρίσκονταν εκτός λειτουργίας. Συνολικά 20 κοινόχρηστοι χώροι αναβαθμίστηκαν, με καθαρισμούς, αποκαταστάσεις και τερματισμό καταλήψεων, σε συνεργασία με το ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Οι χώροι αυτοί επαναλειτουργούν πλέον και αποδίδονται στους φοιτητές, βελτιώνοντας αισθητά την καθημερινότητά τους. «Πριν από τρεις μήνες εκκενώθηκαν κατειλημμένοι χώροι και στη συνέχεια το ΙΝΕΔΙΒΙΜ προχώρησε στην ανακαίνισή τους, αποδίδοντάς τους εκ νέου στη φοιτητική κοινότητα μετά από πάρα πολλά χρόνια», σημείωσε ο πρύτανης Γεράσιμος Σιάσος.

Η εικόνα σήμερα είναι εντελώς διαφορετική: νέοι επιπλωμένοι χώροι, αναγνωστήρια, ακόμη και γυμναστήριο, ενώ εγκαταστάθηκαν και συστήματα ελεγχόμενης πρόσβασης για λόγους ασφάλειας.

Πανεπιστήμιο Κρήτης: ΣΔΙΤ για 3.000 κατοικίες

Σε φάση μετάβασης βρίσκεται το σύστημα φοιτητικής στέγασης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Οπως σημειώνει στο «ΘΕΜΑ» ο πρύτανης Γιώργος Κοντάκης, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει παρεμβάσεις ανακαίνισης. Ωστόσο, «εκκρεμούν ακόμη κάποιες εργασίες», ενώ στο Ηράκλειο οι παλιές φοιτητικές εστίες στην Κνωσό έχουν καταστραφεί από πυρκαγιά εδώ και χρόνια.

Για την κάλυψη των αναγκών, το ΙΝΕΔΙΒΙΜ μισθώνει περίπου 70 δωμάτια σε ξενοδοχεία, εξυπηρετώντας 140 φοιτητές. Συνολικά, στις δύο πόλεις οι υφιστάμενες δυνατότητες στέγασης μέσω ΙΝΕΔΙΒΙΜ αφορούν περίπου 350 φοιτητές.

Παράλληλα, το Πανεπιστήμιο Κρήτης προχωρά σε ένα από τα μεγαλύτερα έργα φοιτητικής στέγασης στη χώρα. Πρόκειται για Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα που αφορά την κατασκευή περίπου 3.000 φοιτητικών κατοικιών: 2.000 στο Ρέθυμνο και 1.000 στο Ηράκλειο. Οπως αναφέρει ο πρύτανης, το έργο βρίσκεται πλέον σε τελική φάση προετοιμασίας, «έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες, έχουν υπογραφεί οι συμβάσεις και σε 15 ημέρες θα μπουν οι μπουλντόζες». Το έργο, ύψους 250 εκατ. ευρώ, έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης την επόμενη τριετία και αναμένεται να φιλοξενεί έως και 5.000 άτομα, συμπεριλαμβανομένων φοιτητών και ερευνητικού προσωπικού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το νέο μοντέλο δεν θα αφορά μόνο κλασικές φοιτητικές εστίες, αλλά ένα ευρύτερο σύνολο κατοικιών, με διαμερίσματα διαφορετικών τύπων, ακόμη και για οικογένειες ή νέους ερευνητές (45 και 90 τ.μ.). Παράλληλα, προβλέπονται εκτεταμένες υποδομές, όπως χώροι πράσινης ενέργειας και φωτοβολταϊκά σε έκταση 22 στρεμμάτων.

Ο κ. Κοντάκης συνδέει ευθέως το πρόβλημα στέγασης με την τουριστική ανάπτυξη της Κρήτης και την εκτεταμένη χρήση βραχυχρόνιων μισθώσεων. «Υπάρχει μια φρενίτιδα με το Airbnb, που απορροφά μεγάλο μέρος των κατοικιών», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι τα ενοίκια για φοιτητές έχουν εκτοξευτεί. Σε πολλές περιπτώσεις, όπως σημειώνει, ένα μικρό διαμέρισμα στο Ρέθυμνο μπορεί να φτάσει τα 500 ευρώ τον μήνα ή να αγγίξει και τα 700-800 ευρώ. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποθαρρύνει τη φυσική παρουσία φοιτητών και οδηγεί αρκετούς να μετακινούνται μόνο για εξετάσεις.

Η περίπτωση του Δημοκρίτειου

Η εικόνα των φοιτητικών εστιών στην Ελλάδα αλλάζει σταδιακά, με παρεμβάσεις που επιχειρούν να καλύψουν κενά δεκαετιών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης, σε στενή συνεργασία με το ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Το πανεπιστήμιο δραστηριοποιείται σε επτά πόλεις και διαθέτει ένα πολυεπίπεδο μοντέλο στέγασης: μεγάλες εστίες σε Ξάνθη και Κομοτηνή που διαχειρίζεται το ΙΝΕΔΙΒΙΜ, αλλά και άλλες σε Ορεστιάδα και Καβάλα που ανήκουν στο ίδιο το Ιδρυμα. Παράλληλα, αξιοποιούνται εναλλακτικές λύσεις, όπως μισθωμένες κλίνες και δωμάτια σε ξενοδοχεία μέσω προγραμμάτων του ΙΝΕΔΙΒΙΜ. «Στην Αλεξανδρούπολη νοικιάζουμε 110 κλίνες, ενώ μέσω του ΙΝΕΔΙΒΙΜ διαθέτουμε δωμάτια σε ξενοδοχεία στη Δράμα και στο Διδυμότειχο», σημειώνει στο ΘΕΜΑ ο πρύτανης Φώτης Μάρης, περιγράφοντας την πολυεπίπεδη προσπάθεια κάλυψης των αναγκών.

Το σχέδιο «Φοιτητική Στέγη 2030», που υλοποιεί το πανεπιστήμιο, αποσκοπεί σε πλήρη αναβάθμιση των υποδομών μέσα στην επόμενη τετραετία. Σήμερα, το Δημοκρίτειο διαθέτει περίπου 1.500 κλίνες (700 στην Κομοτηνή, 590 στην Ξάνθη, 160 στην Καβάλα και 80 στην Ορεστιάδα), ενώ δρομολογούνται νέες κατασκευές μέσω ΣΔΙΤ. «Εχουμε ήδη προσωρινό ανάδοχο για 362 νέες κλίνες στην Αλεξανδρούπολη και 350 στην Κομοτηνή. Πρόκειται για ολοκαίνουριες εστίες που θα ξεκινήσουν το φθινόπωρο», τονίζει. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη εκτεταμένες ανακαινίσεις, με πιο προχωρημένη αυτή της φοιτητικής εστίας της Ξάνθης. Ηδη έχουν παραδοθεί 155 πλήρως ανακαινισμένα δωμάτια, ενώ άλλα τόσα αναμένεται να δοθούν στους φοιτητές τον Σεπτέμβριο. Αντίστοιχες παρεμβάσεις προχωρούν και στην Κομοτηνή, όπου η παλιά εστία -που διαχειρίζεται το ΙΝΕΔΙΒΙΜ- προετοιμάζεται για εκ βάθρων ανακατασκευή, με προϋπολογισμό που αναμένεται να φτάσει τα 12 εκατ. ευρώ.

Στην Καβάλα, όπου οι υποδομές βρίσκονταν σε κακή κατάσταση, ήδη ξεκινά η ανακατασκευή ενός κτιρίου με χρηματοδότηση 1,2 εκατ. ευρώ, ενώ προγραμματίζεται η αναβάθμιση και των υπόλοιπων εγκαταστάσεων. Συνολικά, στόχος είναι έως το 2030 το πανεπιστήμιο να διαθέτει περίπου 2.500 κλίνες και να μπορεί να καλύπτει το 15% των φοιτητών του.