Νατάσα Παπαμιχαήλ: Από τον χορό στη σκηνοθεσία και το δικό της θέατρο στην καρδιά της Αθήνας

Η Νατάσα Παπαμιχαήλ είναι όπως ακριβώς το θέατρό της, το «OLVIO». Φιλική και βαθιά ανθρώπινη, άκρως καλλιτεχνική, με θετική αύρα και ενέργεια και αυθεντική ζεν διάθεση. Με λίγα λόγια, ένας υπέροχος άνθρωπος απολύτως ταιριαστός με τον χώρο που έφτιαξε μαζί με το σύντροφό της, Παύλο Τόρη: ένα θέατρο-μπαρ, αισθητικά άψογο (από το αρτιστίκ φουαγιέ μέχρι την αυλή-όαση στην καρδιά του Κεραμεικού), που επί εφτά ημέρες την εβδομάδα παίζει ιντριγκαδόρικες παραστάσεις του εναλλακτικού ρεπερτορίου.

Η αλήθεια είναι ότι ήθελα από καιρό να τη γνωρίσω και η ευκαιρία δόθηκε με την πρόσφατη παράσταση που σκηνοθετεί, τον «Καραφλομπέκατσο» της Λένας Κιτσοπούλου, τον μονόλογο ενός συνηθισμένου ανθρώπου που ζει συνηθισμένες καταστάσεις.

Ή αλλιώς, όπως παρουσιάζεται στην επίσημη περιγραφή του, μια κωμωδία επιβίωσης στην αστική αρένα. Τη συνάντησα, πού αλλού, στο δεύτερο σπίτι της, το «OLVIO», εκεί όπου θα ένιωθε πιο άνετα να μου δώσει ένα μικρό κομμάτι της.

GALA: Φέτος σκηνοθετείς για δεύτερη φορά το έργο «Καραφλομπέκατσος» της Λένας Κιτσοπούλου. Τι είναι αυτός ο τύπος;
ΝΑΤΑΣΑ ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ: Ο Καραφλομπέκατσος είναι ένας άνθρωπος της διπλανής πόρτας που έχει μόλις χωρίσει και μετακομίζοντας σε ένα καινούριο σπίτι νομίζει ότι θα τα αλλάξει όλα στη ζωή του και θα κάνει ένα νέο ξεκίνημα - όπως όλοι μας, που όταν περνάμε δύσκολα, ψάχνουμε να πιαστούμε από κάτι για να κάνουμε μια νέα αρχή.

G.: Και κάνει αυτή την επανεκκίνηση;
Ν.Π.: Νομίζει ότι την κάνει, όπως όλοι νομίζουμε ότι την κάνουμε.

G.: Εχεις προσπαθήσει κι εσύ να κάνεις restart στη ζωή σου ή στην καριέρα σου;
Ν.Π.: Εχω κάνει στην καριέρα μου, γιατί εγώ ξεκίνησα από τον χορό. Εχω δουλέψει αρκετά ως χορεύτρια, ως χορογράφος και ως κινησιολόγος σε θεατρικές παραστάσεις. Ο χορός ήταν η μεγαλύτερη αγάπη μου και θεωρώ ότι είναι και μια μορφή έκφρασης πολύ ολοκληρωμένη, γιατί ξεκινάει από τα μέσα και πάει προς τα έξω. Το θέατρο ήταν η δεύτερη μεγάλη αγάπη μου, αλλά έγινε το επίκεντρό μου ξαφνικά μέσα από το «OLVIO». Δουλεύοντας πολύ και μπαίνοντας πολύ σε πρόβες, μιλώντας πολύ με ηθοποιούς, μάλλον κέρδισα την εμπιστοσύνη τους και μου ζητήθηκε από τους ίδιους να τους σκηνοθετήσω σε πρώτη φάση. Το έκανα πολύ διστακτικά μπορώ να πω, αλλά μου άρεσε πάρα πολύ η διαδικασία και τώρα αυτή είναι η πέμπτη φορά που σκηνοθετώ. Με τα χρόνια κατάφερα να μάθω και τη διαφορά ανάμεσα στην οπτική της χορογραφίας με εκείνη της σκηνοθεσίας.

G.: Είναι όμως και με κάποιον τρόπο σαν χορογραφία ο τρόπος που σκηνοθετείς;
Ν.Π.: Είναι αρκετά. Σχεδόν πάντα ξεκινώ την έρευνά μου από το σώμα. Με μουσική και τους σωματικούς αυτοσχεδιασμούς των ηθοποιών οδηγούμαι καλύτερα στον τρόπο που θα δομηθούν οι ρόλοι.

G.: Πώς είσαι ως σκηνοθέτις;
Ν.Π.: Είμαι πάρα πολύ κακιά, πολύ άγρια, πολύ απαιτητική. (γέλια) Η αλήθεια είναι ότι επειδή μου αρέσουν οι άνθρωποι και η επαφή μαζί τους, ακόμα και τη στιγμή του προβλήματος προσπαθώ να βρω τη λύση μέσα από το πρόβλημα. Και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ απελευθερωτικό και για τους ηθοποιούς. Αγαπώ τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζομαι και αυτό είναι η κινητήριος δύναμη για όλα όσα κάνω, γιατί διαφορετικά νομίζω ότι θα μπλόκαρα πρώτα η ίδια.

G.: Πώς είναι να βλέπεις την παράσταση που σκηνοθέτησες να βγαίνει μετά στη σκηνή παρουσία του κοινού;
Ν.Π.: Είναι λίγο δύσκολο, αλλά κι αυτό είναι μέρος του μαθήματος, γιατί από τη στιγμή που ένα έργο φεύγει από τα χέρια σου, πρέπει να το εμπιστευτείς κάπου. Οπως ένα παιδί που το μεγαλώνεις και το αφήνεις να κάνει τη ζωή του, θα πρέπει να το κοιτάς από μακριά και να παρακολουθείς την εξέλιξή του χωρίς να παρεμβαίνεις. Οπότε έμαθα και αυτό στην πορεία της ζωής μου - πως όταν ένα πράγμα φύγει από τα χέρια σου και το αναλαμβάνουν άλλοι, εμπιστεύσου τους και ίσως πάει παραπέρα, κάπου που ίσως να μην είχες φανταστεί κιόλας.

G.: Αυτό είναι το τρίτο έργο της Λένας Κιτσοπούλου που σκηνοθετείς. Τι είναι αυτό που σου κάνει το κλικ στα έργα της;
Ν.Π.: Πιστεύω ότι έχει πολύ βαθιά αγάπη για τους ανθρώπους και για την ψυχοσύνθεσή τους. Νιώθω ότι είναι πάρα πολύ αληθινή και στα κείμενά της και τη θαυμάζω γενικά ως καλλιτέχνιδα.
Το καλό και το κακό συνυπάρχουν πάντα μέσα μας. Οσο πολιτισμένοι και καλοί να είμαστε, έχουμε πάντα και μια άγρια πλευρά που μπορεί να μιλήσει και να φερθεί άσχημα, και είναι και πολύ ανθρώπινο όλο αυτό. Νομίζω, λοιπόν, ότι η Λένα δικαιολογεί όλες τις ανθρώπινες πλευρές και μέσα από τη γραφή της βγάζει την αλήθεια τους. Κι αυτό με συγκινεί βαθιά.

G.: Το «OLVIO» πώς προέκυψε; Πώς βρεθήκατε μαζί με τον Παύλο Τόρη να έχετε το δικό σας θέατρο;
Ν.Π.: Με πας πολύ πίσω τώρα. Ως χορεύτρια συμμετείχα σε πολλά προγράμματα με τα οποία κάναμε παραστάσεις στο εξωτερικό. Κάποια στιγμή βρίσκομαι με τη Σοφία Σπυράτου για μια παράσταση στην Κωνσταντινούπολη και παίζουμε σε έναν χώρο που καμία σχέση δεν έχει με θέατρο, ούτε με πολυχώρο, παρ’ όλα αυτά ήταν όλα αυτά μαζί. Μου άρεσε πάρα πολύ το κλίμα με τους καλλιτέχνες που μπαινόβγαιναν, που ήταν εικαστικοί, τραγουδιστές, ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές. Ολοι συνυπήρχαμε σε έναν χώρο και περνούσαμε καλά. Οπότε το έβαλα στο μυαλό μου σαν ένα μελλοντικό σχέδιο. Ετσι όπως κυλούσε η ζωή λοιπόν, αυτός ο στόχος ήταν μεγαλύτερη ανάγκη να γίνει πραγματικότητα και με τη βοήθεια των γονιών μου, των οποίων τη στήριξη είχα πάντα σε όλες τις τρέλες που ήθελα να κάνω, ψάξαμε να βρούμε έναν χώρο που να φιλοξενεί πολλά πράγματα. Οι προδιαγραφές για να φτιάξεις έναν τέτοιον χώρο είχαν πολλές απαιτήσεις κι επειδή και ο μπαμπάς μου ήταν στις κατασκευές, φτιάξαμε τελικά αυτό το μεγάλο θέατρο. Εγώ είχα φανταστεί μια αποθήκη, κάπως industrial, φτιαγμένη και διαμορφωμένη για να γίνονται κάποιες δράσεις, αλλά δεν ήταν τόσο απλό. Οπότε ξαναπιάσαμε το θέμα από την αρχή, πήραμε αδειοδότηση και για χώρο εστίασης, και σχεδόν τα πάντα, από τις μονώσεις και τα βαψίματα μέχρι τη διακόσμηση, τα κάναμε μόνοι μας. Εχουμε βάλει πολλή προσωπική εργασία. Και φαντάσου ότι αυτό ξεκίνησε το 2000 και ολοκληρώθηκε σαν θέατρο το 2010.

G.: Γιατί το ονομάσατε «OLVIO»;
Ν.Π.: Ηταν μια έμπνευση της μητέρας μου που άρεσε σε όλους. Ολβιος στα αρχαία ελληνικά είναι ο ευτυχής, ο ευδαίμων.

G.: Πέρα όμως από τις δικές σου παραστάσεις, ως καλλιτεχνική διευθύντρια του «OLVIO» ασχολείσαι και με τις άλλες παραστάσεις που τρέχουν εφτά ημέρες την εβδομάδα. Πώς γίνεται η επιλογή του προγράμματος;
Ν.Π.: Αυτό το κάνουμε μαζί με τον Παύλο, γιατί κι εκείνος έχει πολύ ωραία αισθητική. Πιστεύω ότι ο πυρήνας των ανθρώπων είναι που φτιάχνει τους χώρους. Σε όλα αυτά τα χρόνια έχουμε καταλήξει σε αυτές τις συνεργασίες με ανθρώπους που μας ταιριάζουν και σαν φίλοι. Χαιρόμαστε να τους βλέπουμε εδώ πέρα, έχουν πολλά πράγματα να πουν, είναι πολύ ταλαντούχοι και μας αρέσουν και οι δουλειές τους.

G.: Θέλεις να τελειώσουμε όπως αρχίσαμε, δηλαδή με τον «Καραφλομπέκατσο»; Ποιοι είναι οι άνθρωποι μπροστά και πίσω από τη σκηνή;
Ν.Π.: Είναι ο Βαγγέλης Ζιλέλης που έχει κάνει τα σκηνικά και τα κοστούμια, ο Νίκος Βούλγαρης που φωτίζει την παράσταση, ο Βασίλης Τζαβάρας που έχει γράψει τη μουσική και έχει τη συνολική μουσική επιμέλεια και η Αννα Μακούρινα που είναι βοηθός σκηνοθέτη και εμφανίζεται και στο τελευταίο κομμάτι της παράστασης να παίζει πιάνο. Και βέβαια, ο βασικός ηθοποιός είναι ο Γιάννης Οικονομίδης, ο καταπληκτικός αυτός ηθοποιός, ο οποίος και σωματικά και υποκριτικά τα δίνει όλα επί σκηνής. Και με την παρουσία της Αννας στο τέλος, που κάνει τη γυναίκα που στοιχειώνει το μυαλό του ήρωα, αυτή από την οποία έχει χωρίσει, το έργο αποκτά τη μορφή που θέλω να δίνω στις παραστάσεις που σκηνοθετώ: μια τρέλα ◆