Μουσείο Μπενάκη: Το ζωγραφικό σύμπαν του Αλέξη Ακριθάκη σε μια αναδρομική έκθεση

Tα πρώτα έργα του Αλέξη Ακριθάκη αλλά και αυτά που ολοκλήρωσε λίγο πριν φύγει από την ζωή παρουσιάζονται, για πρώτη φορά, στην αναδρομική έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα», που εγκαινιάστηκε την Τετάρτη στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138. Πρόκειται για μία έκθεση που καλύπτει ολόκληρη τη δημιουργική πορεία του εμβληματικού καλλιτέχνη.

Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει και να θαυμάσει περισσότερα από 250 επιλεγμένα έργα ιδιωτικών και δημόσιων συλλογών, από όλες τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη, παρουσιασμένα χρονολογικά. Τα έργα της έκθεσης παρουσιάζουν το ζωγραφικό σύμπαν του Αλέξη Ακριθάκη με τα γνώριμα μοτίβα, όπως μάτια και καρδιές, βέλη και τόξα, βαλίτσες, καραβάκια, κύματα και άλλα, ενώ ταυτόχρονα ξεδιπλώνουν την περιπέτεια της ζωγραφικής, των υλικών, της κατασκευής και αναδεικνύουν την μοναδική αίσθηση του χρώματος που τον χαρακτηρίζει.

Άμεσα, εύστοχα και ανατρεπτικά, τα έργα του Αλέξη Ακριθάκη αποτελούν μια ξεχωριστή περίπτωση στον κανόνα της νεοελληνικής τέχνης. Με την αφοπλιστική του ειλικρίνεια και την προσωπική του γραφή, τη συγκροτημένη του άποψη για το χρώμα και τα αποφασισμένα του θέματα, ο Αλέξης Ακριθάκης κατάφερε μέχρι τον πρόωρο θάνατό του να δημιουργήσει ένα σώμα έργου πλούσιο και ετερογενές, ωστόσο αλάνθαστα αναγνωρίσιμο. 

Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε μεγάλες θεματικές ενότητες ορισμένες από τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη. Οι ψυχεδελικές τέμπερες της δεκαετίας του ’60, τα έντονα πολιτικά έργα των αρχών του ’70, η βαλίτσα του ’70, οι κατασκευές με ξύλα από τη θάλασσα και οι κατασκευές με λαμπάκια του ’80, οι μεγεθύνσεις και οι επαναλήψεις της δεκαετίας του ’90 και τα σπαρακτικά τελευταία του έργα με τα πορτραίτα των τρελών και των τροφίμων του «Δρομοκαϊτείου», αποτελούν το βασικό σκελετό της έκθεσης. Ωστόσο, η παρουσίαση συμπληρώνεται και από μικρότερα σύνολα ιδιαίτερων έργων που είχαν εκτεθεί σε ξεχωριστές εκθέσεις από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, όπως οι χαρταετοί, η σειρά με τα τσίρκο, τα αεροπλάνα, τα λουλούδια στους αυτόχειρες και άλλα που διαφωτίζουν την πολυδιάστατη ευαισθησία του απέναντι στην πραγματικότητα και την κριτική του στάση απέναντι στη σοβαροφάνεια.

Παράλληλα, και με αφορμή την έκθεση, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Άγρα, σε επιμέλεια Χλόης Ακριθάκη και Αλέξιου Παπαζαχαρία και σε σχεδιασμό της Λίλας Παλαιολόγου, η ομότιτλη έκδοση, μια εκτενής και πολυεπίπεδη εκδοτική αποτύπωση του έργου και της διαδρομής ενός από τους πλέον εμβληματικούς καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Ο τόμος, που απαρτίζεται από 320 σελίδες και είναι διαθέσιμο στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, αποτελεί ένα αυτόνομο εκδοτικό εγχείρημα που επιτρέπει τη σε βάθος προσέγγιση της καλλιτεχνικής πράξης και σκέψης του Αλέξη Ακριθάκη.

Ο Αλέξης Ακριθάκης γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Από νεαρή ηλικία συναναστράφηκε σημαντικές προσωπικότητες της πνευματικής ζωής, με τον διάλογο μαζί τους να αποτελεί τη βασική του καλλιτεχνική παιδεία. Έζησε και εργάστηκε στο Παρίσι (1958-1960) και στο Βερολίνο (1968-1984), όπου εγκαταστάθηκε με υποτροφία της DAAD. Το 1984 επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα. Το έργο του εκτείνεται σε ζωγραφική, σχέδια, κατασκευές και βιβλία, ενώ η εκρηκτική δημιουργικότητά του εκφράστηκε επίσης σε σχέδια επίπλων και σκηνογραφίες.

Μετά τον θάνατό του το 1994, το έργο του παρουσιάστηκε σε σημαντικές αναδρομικές εκθέσεις: το 1997-1998 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη και στην Εθνική Πινακοθήκη στην Αθήνα, καθώς και το 2003 στη Neue Nationalgalerie του Βερολίνου. Πιο πρόσφατα, το 2018 παρουσιάστηκε η έκθεση «Οι ιστορίες του Αλέξη Ακριθάκη» στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (Πάρκο Ελευθερίας), ενώ το 2019 η έκθεση «τσίκι-τσίκι» διοργανώθηκε στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού.

 Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη και το Αρχείο Ακριθάκη, την επιμέλειά της έχουν αναλάβει η Χλόη Ακριθάκη και ο Αλέξιος Παπαζαχαρίας

Ταυτόχρονα, για το Μουσείο Μπενάκη, η έκθεση σηματοδοτεί την έναρξη της συνεργασίας του με την Rolex ως «Επίσημο Ρολόι του Μουσείου Μπενάκη» και το εντάσσει στο παγκόσμιο δίκτυο κορυφαίων πολιτιστικών οργανισμών που υποστηρίζονται από τον ελβετικό οίκο.