Νίκος Μπλόσκας

Σήμερα, όμως, η μεγαλύτερη πρόκληση για μια σύγχρονη συντηρητική παράταξη δεν είναι μόνο η αντιπαράθεση με την Αριστερά, αλλά και ο πειρασμός να ορίσει τη δική της ταυτότητα, αποκλειστικά μέσα από αυτή τη διαμάχη. Όταν η πολιτική μετατρέπεται σε αντανακλαστική αντίδραση, χάνει τον προσανατολισμό της. Αυτό ακριβώς συνέβη με ένα τμήμα της (άκρας) Δεξιάς, το οποίο δεν συγκροτεί πλέον πολιτική πρόταση, αλλά πολιτική άρνηση: απορρίπτει συλλήβδην κάθε τι ως «συστημικό», υιοθετεί άκριτα θεωρίες συνωμοσίας και αναζητά την πολιτική του νομιμοποίηση αποκλειστικά μέσα από τη σύγκρουση. Χαρακτηριστική είναι η στάση απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Επειδή το ζήτημα αναδείχθηκε κυρίως από τρίτους πολιτικούς χώρους, υπήρξε άρνηση μιας επιστημονικά τεκμηριωμένης πραγματικότητας. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος ωστόσο δεν αποτελεί αποκλειστικό πεδίο κανενός πολιτικού χώρου· αποτελεί ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές και προϋπόθεση για τη διατήρηση της ιστορικής και εθνικής συνέχειας.

Η δύναμη της Δεξιάς δεν βρίσκεται στην οργή ούτε στην καταγγελία, αλλά στη σταθερή προσήλωση στις θεμελιώδεις αρχές του συντηρητισμού: στην υπεράσπιση του κράτους δικαίου, της εθνικής κυριαρχίας, της κοινωνικής συνοχής, της οικογένειας και της σταδιακής, οργανικής εξέλιξης των θεσμών, έναντι της βίαιης και ισοπεδωτικής ανατροπής. Αυτός είναι και ο λόγος που ο συντηρητισμός μπορεί να αποτελέσει τη μοναδική απάντηση απέναντι στην ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς. Όχι επειδή θα μιμηθεί τις δικές της μεθόδους πόλωσης, αλλά επειδή θα προσφέρει ένα διαφορετικό όραμα για την κοινωνία και τις προκλήσεις της.

Η μεγαλύτερη από αυτές έγκειται στην παράνομη μετανάστευση. Στη μαζική εισβολή ανθρώπων που ουδεμία σχέση έχουν με τις δικές μας δυτικές καταβολές. Για χρόνια κυριάρχησε η αντίληψη ότι κάθε σχετική συζήτηση ισοδυναμεί με έλλειψη ανθρωπισμού. Το αποτέλεσμα ήταν η ενοχοποίηση της ίδιας της έννοιας των συνόρων. Όμως χωρίς σύνορα δεν υπάρχει κράτος και χωρίς κράτος, νόμοι. Η παράνομη μετανάστευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια φυσιολογική κατάσταση που η πολιτεία απλώς διαχειρίζεται. Είναι μια παραβίαση της έννομης τάξης η οποία οφείλεται να αντιμετωπίζεται αποτρεπτικά και σκληρά. Η υπεράσπιση της νομιμότητας δεν αποτελεί ακραία θέση· αποτελεί στοιχειώδη υποχρέωση κάθε οργανωμένης δημοκρατίας απέναντι στους πολίτες της. Το πρώτο βήμα έγινε και αποδείχθηκε ότι σύνορα, είτε αυτά είναι θαλάσσια, είτε χερσαία, τελικά υπάρχουν, το επόμενο μεγάλο στοίχημα που εγείρεται είναι οι απελάσεις. Ένα υπαρξιακό διακύβευμα για το μέλλον όλης της Ευρώπης, για το οποίο ήδη υπάρχουν θετικά δείγματα γραφής.

Από εκεί και μετά, η κοινωνική πρόοδος δεν μπορεί να ταυτίζεται με τη διαρκή αποδόμηση κάθε σταθεράς. Τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκε η αντίληψη ότι κάθε θεσμός οφείλει να επαναπροσδιορίζεται, κάθε παράδοση να αμφισβητείται και κάθε πολιτισμική αναφορά να θεωρείται ύποπτη. Η κοινωνία, όμως, δεν είναι εργαστήριο ιδεολογικών πειραμάτων. Οι μεγάλες αλλαγές που αγγίζουν την οικογένεια, την παιδεία, την εθνική ταυτότητα ή άλλους θεμελιώδεις θεσμούς απαιτούν κοινωνική ωρίμανση και δημοκρατική νομιμοποίηση, όχι βιασύνη ούτε την επιβολή μιας πολιτισμικής ατζέντας από μειοψηφικές ελίτ. Οι κοινωνίες προοδεύουν όταν εξελίσσονται οργανικά και συνεκτικά, όχι όταν καλούνται να αποκηρύξουν μέσα σε λίγα χρόνια ό,τι τις συγκρότησε επί δεκαετίες.

Εν κατακλείδι, εάν ο συντηρητισμός περιοριστεί να είναι απλώς η άλλη όψη της Αριστεράς, θα παραμείνει εγκλωβισμένος στη σκιά της. Αν, όμως, αναδείξει τη δική του αυτοτελή ταυτότητα, μπορεί να μετατραπεί στη μεγαλύτερη ιδεολογική πρόταση των επόμενων γενεών. Ένα σύγχρονο πολιτικό ρεύμα που υπερασπίζεται τη συνέχεια απέναντι στην αποδόμηση, την ευθύνη απέναντι στον δικαιωματισμό, την τάξη απέναντι στην ανομία και τη μεταρρύθμιση απέναντι στην «επανάσταση».

Νίκος Μπλόσκας, Δικηγόρος, Υποψήφιος Διδάκτορας Νομικής Αθηνών