Παντελής Καψής

Αυτό ωστόσο είναι πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας. Δεν αφορά και δεν ενδιαφέρει την αντιπολίτευση. Η οποία πολύ σωστά άσκησε κριτική για τις θέσεις που διατύπωσε ο βουλευτής. Ακόμα και αν είναι εκτός κυβερνητικής γραμμής, οι δηλώσεις του αποκαλύπτουν ότι αρκετοί μέσα στη Νέα Δημοκρατία δεν είναι και τόσο ενθουσιώδεις οπαδοί του κεντρώου ανοίγματος. Μάλλον το αντίθετο ισχύει.

Παρόλα αυτά η κριτική του εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ προκαλεί ερωτήματα. Ο κ. Τσουκαλάς κατηγόρησε τη ΝΔ για «κρυφή ατζέντα» να συγκυβερνήσει με τον Βελόπουλο και την Λατινοπούλου. Προφανώς θεωρεί ότι κάτι τέτοιο θα ήταν αρνητική εξέλιξη για τη χώρα. Και πράγματι για κάθε λογικά σκεπτόμενο μετριοπαθή ψηφοφόρο, από την δεξιά ως την αριστερά, μια τέτοια κυβέρνηση θα ήταν πολλαπλά αποκρουστική. Και για την ροπή της προς τα άκρα, την εχθρότητα στην Ευρώπη και τη δυσανεξία σε κάθε φιλελεύθερη αξία αλλά και για την δικαίωση των εκφραστών θεωριών συνομωσίας ή/και απόλυτης σαχλαμάρας.

Εννοείται πως μια τέτοια εξέλιξη έχει δύο προϋποθέσεις: ότι η Νέα Δημοκρατία θα είναι πρώτο κόμμα αλλά θα έχει χάσει την αυτοδυναμία. Σε αυτή την περίπτωση η αναπόφευκτη λύση θα είναι μια κυβέρνηση συνεργασίας. Και ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί ένα δεξιό μέτωπο θα είναι να υπάρξει μιας μορφής συνεννόησης της ΝΔ με το ΠΑΣΟΚ και την ΕΛΑΣ. Με ένα από τα δύο κόμματα ή και τα δύο. Σε κυβέρνηση συνεργασίας ή έστω κυβέρνηση μειοψηφίας με την ανοχή της αντιπολίτευσης. Αν λοιπόν πράγματι το ΠΑΣΟΚ δεν θέλει μια κυβέρνηση Μητσοτάκη -Βελόπουλου τότε αναγκαστικά θα πρέπει να αποδεχθεί αυτή τη λογική. Διαφορετικά όλα όσα λέει είναι υποκριτικά. Φτηνοί αντιπερισπασμοί για τη δημιουργία εντυπώσεων.

Υπάρχουν προφανώς ενστάσεις. Η πρώτη σχετίζεται με την απόφαση του Συνεδρίου η οποία απαγορεύει υποτίθεται συνεργασία με τη ΝΔ. Η συγκεκριμένη διατύπωση ωστόσο είναι διαφορετική. Πολιτική αλλαγή δεν γίνεται αν δεν ηττηθεί η Νέα Δημοκρατία είναι αυτό που ψηφίστηκε. Πράγματι αν η ΝΔ έρθει πρώτη και το ΠΑΣΟΚ δεύτερο ή τρίτο δεν θα υπάρχει ζήτημα πολιτικής αλλαγής όπως την εννοεί η αντιπολίτευση. Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να σχηματιστεί κυβέρνηση. Και για τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ εύλογα μπορεί να υποθέσει κάποιος πως μια κυβέρνηση με υπουργούς από τα δύο κόμματα είναι η καλύτερη εκδοχή. Εκτός και αν έχουν γίνει όψιμοι μαοϊκοί. Ξέρετε, μεγάλη αναταραχή θαυμάσια κατάσταση.

Μια πιο πολιτική ένσταση αφορά το χρόνο που θα πρέπει να τεθεί το ζήτημα των συνεργασιών. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή αν την πρώτη Κυριακή δεν προκύψει αυτοδυναμία, μόνο τότε θα πρέπει το ΠΑΣΟΚ να τοποθετηθεί στο ζήτημα των συνεργασιών. Αν το κάνει πρόωρα αυτό που θα πετύχει θα είναι να στείλει στον Τσίπρα όσους διαφωνούν με μια τέτοια επιλογή. Ακούγεται λογική αντίρρηση. Έχει ωστόσο δύο μεγάλα κενά.

Το πρώτο ότι αφήνει ελεύθερο το πεδίο στη Νέα Δημοκρατία να παίζει κατ αποκλειστικότητα το χαρτί της σταθερότητας. Αυτό πλήττει κυρίως το ΠΑΣΟΚ το οποίο υιοθέτησε όλη την αριστερή φλυαρία περί ακροκεντρώων χωρίς να συνειδητοποιεί ότι αποτελούν μεγάλο τμήμα εν δυνάμει ψηφοφόρων του. Πολίτες οι οποίοι θέλουν αλλαγή κυβέρνησης με την προϋπόθεση όμως ότι η χώρα δεν θα μπει σε περιπέτειες. Με τη γραμμή της αδιαλλαξίας η αντιπολίτευση τους στέλνει στη ΝΔ. Η οποία σήμερα στην εκτίμηση ψήφου κινείται στο 30%. Αν καταφέρει την πρώτη Κυριακή να το ανεβάσει 3-4 μονάδες τότε η αυτοδυναμία θα πάψει να είναι ανέφικτη. Και θα μπορεί για μια ακόμα φορά να το χρωστά σε αυτούς τους ψηφοφόρους και στην μυωπία της αντιπολίτευσης.

Το δεύτερο ζήτημα έχει σχέση με τη συνέπεια. Αν αλλάξει στάση το ΠΑΣΟΚ μετά τις εκλογές και ταχθεί τότε υπέρ της συνεργασίας θα κατηγορηθεί για κωλοτούμπα. Θα πρέπει να απολογείται για όσα υποστήριζε προεκλογικά και τότε πράγματι θα χάσει ψηφοφόρους προς την αριστερά.

Θα μπορούσε σήμερα να αλλάξει γραμμή το ΠΑΣΟΚ; Εκ πρώτης όψεως αυτό εμφανίζεται δύσκολο αν όχι αδύνατο. Μια ξαφνική στροφή θα είχε μεγάλο κόστος. Άλλωστε στα στελέχη του οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έχουν προκαλέσει αισιοδοξία ότι μπορεί να προσπεράσει την ΕΛΑΣ. Ο χρόνος θα δείξει αν υπάρχει πράγματι μια τέτοια τάση ή απλώς έχουμε μια οριακή διόρθωση καθώς εξαντλείται η αρχική δυναμική που είχε το κόμμα Τσίπρα από τη μεγάλη δημοσιότητα.

Από την άλλη πλευρά όλοι καταλαβαίνουν ότι μπαίνουμε σε μια πολύ διαφορετική περίοδο γενικευμένης κρίσης τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Η ακρίβεια και η κοινωνική δυσαρέσκεια είναι η μια όψη της. Η άλλη όψη της είναι η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα η οποία προκύπτει από τις εξελίξεις. Οι πόλεμοι, η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά των ΗΠΑ, η Τουρκία αλλά και η προοπτική της ακροδεξιάς στην εξουσία η οποία όλα δείχνουν ότι θα οδηγήσει σε παράλυση την Ευρώπη, συνθέτουν ένα ριζικά διαφορετικό σκηνικό. Το οποίο επιβάλλει να προσαρμόσουν και τα κόμματα τον πολιτικό τους λόγο. Δεν μπορεί να μένουν σε μια μονοδιάστατη προσέγγιση παροχών. Δεν είναι συνδικαλιστικές οργανώσεις. Χρειάζονται να δίνουν μια εθνική προοπτική. Οφείλουν να δείξουν με άλλα λόγια ότι καταλαβαίνουν τη σοβαρότητα των στιγμών, την ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων.

Εννοείται πως στο ΠΑΣΟΚ και στην ΕΛΑΣ μπορεί να προκρίνουν πως κομματικά τους συμφέρει σε κάθε περίπτωση να παραμείνουν στην αντιπολίτευση. Απλώς τότε δεν θα έχουν κανένα λόγο να διαμαρτύρονται για το ποιοι και με ποιους θα σχηματίσουν κυβέρνηση: αυτοί θα έχουν επιλέξει μια ακραιφνώς δεξιά λύση.