Παντελής Καψής

Η φράση, με τον γνωστό αυτοσαρκασμό του Άγγλου πολιτικού, ανήκει στον Ουίνστον Τσόρτσιλ. Ο οποίος μπήκε στην πολιτική ως Τόρι, μεταπήδησε στο Φιλελεύθερο κόμμα με το οποίο έγινε υπουργός ναυτικών στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, για να επιστρέψει και πάλι στους συντηρητικούς όταν η άνοδος του Εργατικού Κόμματος οδήγησε στην κατάρρευση των Φιλελευθέρων.

Άλλες εποχές, άλλα ήθη. Πού να ήξερε για τον Μιχελογιαννάκη ο οποίος σε διάστημα μιας περίπου δεκαετίας κατάφερε να περιπλανηθεί στα μισά κόμματα του κοινοβουλίου για να επιστρέψει τελικά στην πολιτική του μήτρα. Ο Τσόρτσιλ πάντως δεν ήταν ο μόνος ηγέτης παγκόσμιας δύναμης ο οποίος είχε αλλάξει κόμμα. Ένας άλλος ήταν ο Ρόναλντ Ρήγκαν ο οποίος πήγε από το Δημοκρατικό στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα. Είχε κάνει τότε την περίφημη δήλωση δεν έφυγα εγώ από το Δημοκρατικό κόμμα, αυτό έφυγε από εμένα.

Είναι μια συνηθισμένη δικαιολογία για όσους αυτομολούν. Κάτι τέτοιο μου είχε πει και ένα μεγαλοστέλεχος του ΠΑΣΟΚ τα χρόνια της κρίσης όταν τόσα και τόσα στελέχη έφυγαν για τον Σύριζα. Με μια έννοια ακολούθησαν τους ψηφοφόρους τους. Άλλο θέμα βέβαια αν ήταν και δική τους ευθύνη που τους έδιωξαν ή ότι τελικά και στον Σύριζα που πήγαν πάλι τα ίδια μνημόνια βρέθηκαν να ψηφίζουν. Να όμως τώρα που πολλοί επιστρέφουν ξανά στο ΠΑΣΟΚ.

Δεν είναι όλοι καλοδεχούμενοι από τα στελέχη που δεν ακολούθησαν τις ίδιες διαδρομές. Είναι κατανοητό. Ορισμένοι από αυτούς, όπως η κ. Κασιμάτη, είχαν μπει στο Σύριζα με την ορμή νεοφώτιστων. Χρησιμοποίησαν τόσο τοξικές εκφράσεις για τους πρώην συντρόφους τους που δύσκολα ξεχνιούνται. Άλλοι πάλι το κάνουν με τέτοια ελαφράδα που χτυπά μάτι πώς το μοναδικό τους κίνητρο είναι η προσωπική τους επιβίωση. Με την ίδια ευκολία που επιστρέφουν μπορούν αύριο να ξαναφύγουν. Πατήσια Αμπελόκηποι που λένε.

Παρόλα αυτά ο κ. Ανδρουλάκης δείχνει αποφασισμένος να τους υποδεχθεί όλους με ανοιχτή αγκαλιά. Κάνει καλά; Είναι προφανές πως ένας βασικός λόγος είναι να δείξει ότι το ΠΑΣΟΚ, όχι η ΕΛΑΣ του κ. Τσίπρα, είναι ο πόλος συσπείρωσης των προοδευτικών δυνάμεων. Για το λόγο αυτό, σε αντίθεση με τον κ. Τσίπρα, δεν έχει βάλει «πόρτα» στην είσοδο. Το αποτέλεσμα βέβαια είναι να έχει φορτωθεί και ορισμένα στελέχη με εξαιρετικά αμφίβολη προστιθέμενη αξία. Είναι στη φάση ωστόσο μάζευε κι ας είναι και ρώγες. Πολιτική η οποία μπορεί να αποδειχθεί σωστή αν όπως έχουν αρχίσει να δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, η δεύτερη θέση κριθεί από λίγες σχετικά ψήφους.

Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση. Μετά την κρίση του 2010 είχαμε μια ευρύτερη ρευστοποίηση του πολιτικού σκηνικού με επίκεντρο βέβαια την κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ. Οι μετακινήσεις προς τον Σύριζα ήταν η μία πλευρά. Η άλλη ήταν η μετακίνηση στελεχών αλλά και ψηφοφόρων προς τη Νέα Δημοκρατία. Δεν ήταν λιγότερο σημαντική. Σε αυτή την περίπτωση μάλιστα δεν είχαμε απλώς μεταγραφές προσώπων αλλά ένα μπόλιασμα της Νέας Δημοκρατίας με την εκσυγχρονιστική λογική του σημιτικού ΠΑΣΟΚ. Μια απόλυτα συνειδητή επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη η οποία δικαιώθηκε εκλογικά. Σήμερα ο κ. Σαμαράς και η λεγόμενη ομάδα του Καπνεργοστάσιου προσπαθούν να την εκμεταλλευθούν προβάλλοντας την ανάγκη ενός αμιγώς δεξιού εθνικιστικού κόμματος. Θα δούμε αν και πού θα βρουν ανταπόκριση.

Αυτή η πολιτική διάσταση είναι μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στη διεύρυνση της ΝΔ και τη σημερινή διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ. Στην περίπτωση της ΝΔ υπήρχε μια συγκροτημένη πολιτική λογική. Σήμερα στο ΠΑΣΟΚ έχει κανείς την αίσθηση ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι. Από τον πρύτανη ηθοποιό στον απεργό πείνας με το σάντουιτς και στον Φαραντούρη των καναλιών. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει ένα συνεκτικό αφήγημα για να τους ενσωματώσει και οι δημοσκοπικές του επιδόσεις δεν επαρκούν για τον ισχυρισμό του ότι αποτελεί τον βασικό εκπρόσωπο των προοδευτικών δυνάμεων. Ένα κόμμα τέντα δηλαδή όπου όλοι χωράνε. Ίσως όμως εκεί, στην απουσία πολιτικών χαρακτηριστικών, να βρίσκεται και το κλειδί για να καταλάβουμε την περιορισμένη εμβέλεια της περίφημης διεύρυνσης. Γιατί οι εκλογές δεν θα κριθούν τόσο από τις μεταγραφές όσο από την αξιοπιστία της πολιτικής πρότασης κάθε κόμματος. Οι επήλυδες πάλι θα κριθούν ο καθένας ξεχωριστά. Είναι δική μας ευθύνη, των ψηφοφόρων δηλαδή, να κρίνουν πόσοι, από όπου κι αν ήρθαν και όπου κι αν πήγαν, αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία ή είναι απλώς καριερίστες.