Παντελής Καψής

Έδειχνε ένα κόμικ σε εφημερίδα από τη δεκαετία του 50 με «φρικιαστικά εγκλήματα συμμοριτών» και ιστορίες βασισμένες σε εκμυστηρεύσεις «μετανοημένων συμμοριτών» ή ξαναζεσταμένες «αποκαλύψεις». Ήταν μια μορφή μπρουτάλ αντικομουνιστικής προπαγάνδας εκείνης της εποχής την οποία επικαλείται ο συντάκτης, πρώην διευθυντής της Αυγής και επικεφαλής του γραφείου τύπου του Αλέξη Τσίπρα όταν ήταν πρωθυπουργός, για έναν και μόνο λόγο: να την παρομοιάσει με το ντοκιμαντέρ της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτωρίας Δενδρινού για την καταστροφική διαπραγμάτευση του Σύριζα το 2015.

Αν κάτι λέει η δημοσίευση βέβαια αυτό αφορά το συντάκτη της. Θέλει μεγάλη προκατάληψη και περιφρόνηση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας να θεωρείς ίδιας τάξης ένα ευτελές προπαγανδιστικό κόμικ με μια πολύμηνη δημοσιογραφική δουλειά η οποία αποτελεί και παρακαταθήκη για τον μελλοντικό ιστορικό. Εξηγεί ίσως την πολύπλευρη, και όχι μόνο οικονομική, χρεοκοπία της Αυγής. Προσβάλει ταυτόχρονα βάρβαρα δύο καταξιωμένες δημοσιογράφους με διεθνή καριέρα την οποία οι περισσότεροι επαγγελματίες θα ζηλεύαμε.

Σε αυτό το τελευταίο ο συντάκτης του σχολίου δεν ήταν μόνος. Γέμισαν τα κοινωνικά δίκτυα με προσωπικές επιθέσεις εναντίον κυρίως της Ελένης Βαρβιτσιώτη, όχι για κάτι που είπε ή έκανε αλλά για τις συγγενικές της σχέσεις με πρόσωπα τα οποία συνδέονταν με την ΝΔ. Ποιος είπε ότι η αριστερά δεν πιστεύει στην οικογενειακή ευθύνη; Η εμπειρία δείχνει το αντίθετο.

Μια λιγότερη ευθεία κριτική, πάντα ωστόσο στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώνεται με το ερώτημα «γιατί τώρα». Η απάντηση φυσικά είναι ότι επειδή τώρα ολοκληρώθηκε το ντοκιμαντέρ. Όπως εξήγησαν οι δημιουργοί του προγραμματιζόταν για τη δέκατη επέτειο, το 2025. Η συγκέντρωση όλων αυτών των συνεντεύξεων ωστόσο αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη και χρονοβόρα. Είναι η ίδια απάντηση που θα δινόταν πάντως και στο ερώτημα γιατί βγήκε όταν βγήκε το ρεπορτάζ για τις υποκλοπές ή οποιοδήποτε άλλο ρεπορτάζ το οποίο είναι αποτέλεσμα ερευνητικής δημοσιογραφίας. Άλλη η δουλειά των δημοσιογράφων άλλες οι σκοπιμότητες της πολιτικής.

Στο ίδιο πλαίσιο της έμμεσης κριτικής εντάσσεται και το ερώτημα αν η ανακίνηση της συζήτησης για το 2015 έχει νόημα. Αν δηλαδή μπορεί να είναι παραγωγική ή αν απλώς, για να επιστρέψουμε στην αρχική δημοσίευση, εξυπηρετεί τη διατήρηση της «ερυθράς απειλής» και της συνοχής της «εθνικόφρονος παρατάξεως». Προφανώς τα κόμματα πέραν του Σύριζα θα επιχειρήσουν να την εκμεταλλευτούν πολιτικά, όπως συμβαίνει με κάθε αποκάλυψη. Αυτό ωστόσο δεν είναι λόγος να μη μας απασχολούν ζητήματα του παρελθόντος. Πολύ περισσότερο όταν οι συνθήκες που μας οδήγησαν στην κρίση δεν απέχουν τόσο πολύ από τη σημερινή μας κατάσταση και όταν οι τότε πρωταγωνιστές δείχνουν αμετανόητοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος ο Τσίπρας, ο οποίος τότε είχε ομολογήσει πως είχαν «αυταπάτες», σήμερα μοιάζει να υπαναχωρεί φτάνοντας μέχρι του σημείου να υποστηρίξει ότι θα έπρεπε αυτός να είχε κλείσει τις τράπεζες. Με τέτοιες αντιλήψεις θέλει να ξανακυβερνήσει;

Το πιο επικίνδυνο όμως είναι ότι σε αυτό το κλίμα βρίσκεται και μεγάλο τμήμα της κοινωνίας φυσικά με την ενθάρρυνση της αντιπολίτευσης. Σε όλα τα προβλήματα πλέον προβάλλονται απλουστευτικές και βέβαια αναποτελεσματικές λύσεις. Για την ακρίβεια θα πρέπει να μειωθεί ο ΦΠΑ και να παταχθεί η αισχροκέρδεια με ελέγχους στην αγορά και για τους πόρους που χρειάζεται η παιδεία και η υγεία θα πρέπει να φορολογηθούν αναδρομικά τα υπερκέρδη. Όσο για το υπερπλεόνασμα ας μην πάει στην εξυπηρέτηση του χρέους, να επιστραφεί στην κοινωνία.

Αυτό το τελευταίο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σε συνέντευξη του, κατά σύμπτωση στο ίδιο κανάλι που προβάλλεται το ντοκιμαντέρ, ρωτήθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος γιατί θα πρέπει να είμαστε πάντα τα καλά παιδιά της Ευρώπης και δεν κάνουμε την παρασπονδία να μοιράσουμε προσωρινά ένα μεγαλύτερο μέρος του πλεονάσματος από αυτό που επιτρέπουν οι δημοσιονομικοί περιορισμοί στους πολίτες. Δεν είχαν ακούσει την επισήμανση του Κυριάκου Πιερρακάκη ότι σε αυτή την περίπτωση η Ελλάδα θα έμπαινε σε καθεστώς επιτήρησης. Με ότι συνεπάγεται δηλαδή για την αξιοπιστία της χώρας και το κόστος δανεισμού. Μπορεί πια να μην απέχουμε «ένα χιλιοστό» από την έξοδο από το ευρώ, αρκούν όμως μερικές στραβοτιμονιές για να γίνουμε ξανά η προβληματική οικονομία της Ευρωζώνης. Δεν μοιάζει να μας απασχολεί και τόσο πολύ.

Εννοείται πως η μόνη νόμιμη κριτική η οποία θα μπορούσε να γίνει είναι η κριτική που δεν έγινε. Η κριτική δηλαδή για το περιεχόμενο της εκπομπής. Το ντοκιμαντέρ όμως στηρίζεται αποκλειστικά σε δηλώσεις των πρωταγωνιστών; Έχουν μιλήσει σχεδόν όλοι όσοι έπαιξαν ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τις δημοσιογράφους για μονομέρεια. Όσοι λείπουν είναι όσοι αρνήθηκαν. Το έκαναν με δική τους ευθύνη επικαλούμενοι αστήριχτες δικαιολογίες. Είναι φυσικό να ενοχλούνται.