Νίκος Φελέκης

Μια γάτα μπήκε στο εργαστήριο ενός χαλκουργού και έψαχνε να βρει κάτι να φάει. Βρήκε μια λίμα και άρχισε να τη γλείφει. Καθώς έγλειφε τη λίμα, φθειρόταν η γλώσσα της και έτρεχε αίμα. Η γάτα επειδή ηδονιζόταν με τη γεύση του αίματος συνέχιζε να γλείφει τη λίμα ώσπου έχασε όλη τη γλώσσα της. Νομίζω πως ο μύθος αυτός του Αισώπου ταιριάζει γάντι στα δύο κόμματα της Κεντροαριστεράς, το ΠΑΣΟΚ και την ΕΛΑΣ. Αν δεν σταματήσουν να ασχολούνται, ακόμη και τον Αύγουστο (!), με τις δημοσκοπήσεις, ποιος επωφελείται περισσότερο από τη φθορά της κυβέρνησης και ποιος τρώει τα ποσοστά του άλλου, στο τέλος θα μείνουν χωρίς... γλώσσα. Και θα τσακώνονται με νοήματα για το ποιος είναι δεύτερος, ποιος εκπροσωπεί τη σοσιαλδημοκρατία και ποιος το 2030 θα μπορέσει να αμφισβητήσει τον Μητσοτάκη και την ηγεμονία της Δεξιάς.

Το σωστό γατόνι είναι αυτό που ψάχνει και βρίσκει ποντίκια να φάει. Το άλλο, που γλείφει λίμες, είναι ανόητο. Και μετά τις εκλογές, εφόσον μείνει χωρίς γλώσσα, θα αποχαιρετήσει τον μάταιο κόσμο της πολιτικής. Γιατί αυτή είναι η ωμή αλήθεια. Αν ο Ανδρουλάκης βγει τρίτος, τελείωσε. Το ίδιο και ο Τσίπρας. Ακόμη και τα κόμματά τους θα ρευστοποιηθούν. Και το πιθανότερο είναι να υπάρξει επιχείρηση συγχώνευσης. Αυτό που σήμερα αρνούνται -εφόσον τα εκλογικά αποτελέσματα είναι αυτά που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις- θα αναγκαστούν, έστω και με κρύα καρδιά, να το κάνουν πράξη. Να επιχειρήσουν να ιδρύσουν τη λεγόμενη Προοδευτική Δημοκρατική Παράταξη. Και τον πρώτο λόγο στη συγχώνευση των κεντροαριστερών κομμάτων και κινήσεων θα τον έχει, εκ των πραγμάτων, αυτός που θα έρθει δεύτερος στις εκλογές.

Εύθραυστο προβάδισμα

Με τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα το προβάδισμα το έχει ο Αλέξης Τσίπρας. Ομως, για να έχει αυτός τον πρώτο λόγο δεν αρκεί να έρθει δεύτερος. Θα πρέπει να έχει και ισχυρό ποσοστό που να πιστοποιεί ότι έχει κυβερνητική δυναμική. Αν λάβει 15%-16% και η προπορευόμενη, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, Ν.Δ. κινηθεί στην περιοχή του 30% ή έστω στο ποσοστό των ευρωεκλογών (28,31%), τότε η επόμενη μέρα και για το κόμμα του κυρίου Τσίπρα δεν θα είναι εύκολη. Αν μάλιστα το -υπό ίδρυση- κόμμα Σαμαρά λάβει αξιοπρόσεκτο ποσοστό και μαζί με τη Ν.Δ. και τα άλλα κόμματα της Ακρας Δεξιάς (Βελόπουλος, Λατινοπούλου κ.ά.) αθροίζουν ποσοστό που ξεπερνά το 50%, τότε η Κεντροαριστερά θα πέσει σε βέρτιγκο. Η ήττα της Αριστεράς -λαμβάνοντας υπόψη και τα όσα γίνονται στις μεγάλες χώρες της Ευρώπης (Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία)- από τα ακροδεξιά κόμματα θα είναι στρατηγική.

Αντί λοιπόν Τσίπρας και Ανδρουλάκης, ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ, να τσακώνονται για το ποιος θα είναι δεύτερος, ίσως πρέπει να σκεφτούν, έστω και για λόγους αυτοπροστασίας, ότι το μέλλον τους θα είναι μαύρο κι άραχλο όσο τοποθετούν υπεράνω όλων τις προσωπικές και κομματικές τους ιδιοτέλειες. Η επίκληση της πολιτικής αλλαγής μπορεί να ακούγεται ωραία ως σύνθημα, αλλά μοιάζει με την τρύπια πεντάρα όσο δεν υπάρχει ή δεν φαίνεται η δυνατότητα πραγμάτωσής της. Και με συν - πλην 15%, η πολιτική αλλαγή απέχει όσο το Χαλάνδρι από τη Μασσαλία. Θα πρέπει ο Τσίπρας να πάρει τουλάχιστον 20% -το εκλογικό ποσοστό δηλαδή του ΣΥΡΙΖΑ τον Μάιο του 2023- και ο Μητσοτάκης να πέσει κάτω από το ποσοστό των ευρωεκλογών για να υπάρξει, αν όχι πεποίθηση, ισχυρή αίσθηση επικείμενης κυβερνητικής αλλαγής. Αν συμβεί αυτό και δεν υπάρξει κάποιου είδους κυβερνητική σύμπραξη, τότε στις δεύτερες εκλογές όλα είναι ανοιχτά.

Βεβαίως, τώρα όλα όσα λέγονται, γράφονται και σχεδιάζονται έχουν μικρή αξία. Σοβαρή δημοσκόπηση αυτή την εποχή δεν υπάρχει. Θα χρειαστεί να περιμένουμε ακόμη και μετά τη ΔΕΘ για να δούμε ποια είναι η πολιτική πραγματικότητα και η κομματική αριθμητική. Ισως χρειαστεί να περάσουν ακόμη και 13 εβδομάδες για να μάθουμε τι ποσοστό θα πιάσει το -υπό ίδρυση- κόμμα Σαμαρά ώστε τα πολιτικώς προβλεπόμενα να έχουν δόση αληθείας. Αν και θα απομένει το «κόμμα Κασιδιάρη», το οποίο ήδη κάποιοι στο παρασκήνιο προμοτάρουν προκειμένου να προστεθεί μία ακόμη αστάθμητη μεταβλητή στο ήδη δύσκολο -πολιτικό και κυβερνητικό- sudoku. Παρότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν δημοσκοπήσεις, εντούτοις υπάρχει η αίσθηση μιας μικρής δημοσκοπικής κόπωσης της ΕΛΑΣ. Τα νουνεχή στελέχη της οδού Αμαλίας αν και το παραδέχονται, θεωρούν πως η κόπωση είναι προσωρινή, οφείλεται στη θερινή ραστώνη, στην άρνηση του πολυτραυματία ΣΥΡΙΖΑ να πεθάνει, αλλά και στα αντανακλαστικά που επέδειξε το ΠΑΣΟΚ στην επίθεση -ορισμένων ανεγκέφαλων;- της ΕΛΑΣ για τα οικονομικά της Χαριλάου Τρικούπη. Ελπίζουν πάντως ότι ο Τσίπρας, με τις δύο εμφανίσεις του στη Θεσσαλονίκη, θα δώσει καινούρια ώθηση στο εγχείρημά τους.

Συγκρατημένη αισιοδοξία

Οι επιτελείς του Τσίπρα πάντως βλέπουν με ενδιαφέρον ότι από την κόπωση της ΕΛΑΣ δεν επωφελείται το ΠΑΣΟΚ. Οπως μας λένε, «στον ανταγωνισμό με το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ και για την προσέλκυση των αναποφάσιστων ο χρόνος κυλάει υπέρ μας. Η στρατηγική για τον δρόμο μας προς την εξουσία είναι μαραθώνιος που μπορεί να υπερβαίνει και την τετραετία. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να κινούμαστε σταδιακά για να μην υπάρχουν χασμωδίες. Εξάλλου, όπως θέλει και ο Αλέξης, το παιχνίδι θα είναι για δύο. Αν μάλιστα το ΠΑΣΟΚ ή τμήμα του συγκυβερνήσει -παρά την απόφαση του συνεδρίου του- με τη Ν.Δ., η ΕΛΑΣ θα μείνει μόνη της στον χώρο της ευρύτερης Κεντροαριστεράς». Εκεί που θα δυσκολευτεί ο Τσίπρας είναι αν το ΠΑΣΟΚ αλλάξει αμέσως ηγεσία και ο νέος αρχηγός κάνει μεγαλύτερο γκελ στην κοινωνία και αντεπιτεθεί.

Βεβαίως, υπάρχουν και αυτοί που εκτιμούν πως ο εν πολλοίς συμβατικός και χωρίς γωνίες πολιτικός λόγος που εκφέρουν στις ραδιοτηλεοπτικές εμφανίσεις τους τα νεοπροσήλυτα (στην πολιτική και την Αριστερά) στελέχη της ΕΛΑΣ κοστίζει στον Αλέξη Τσίπρα. Οσο κυριαρχεί η απεραντολογία και απουσιάζει η καθαρή, βραχύλογη και περιεκτική απάντηση στο ερώτημα «γιατί να ψηφίσω την ΕΛΑΣ;», τόσο η εκτίναξη σε υψηλότερα ποσοστά θα γίνεται πιο δύσκολη. Στο απλό -άμα και απλοϊκό- ερώτημα του ψηφοφόρου «τι θα αλλάξει άμεσα και σημαντικά στη ζωή μου αν ψηφίσω να φύγει ο Μητσοτάκης και να έρθει ο Τσίπρας», η απάντηση δεν μπορεί να είναι η πάταξη της διαφθοράς και η εντιμότητα στη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων. Εξάλλου τον πλούτο -προκειμένου να μοιραστεί πιο δίκαια- τον παράγουν η βιομηχανία, οι εξαγωγές, η καινοτομία, ο τουρισμός, οι επενδύσεις με εγχώρια προστιθέμενη αξία και όχι η εντιμότητα. Με την αγαθότητα των προθέσεων και την εντιμότητα μπορείς να γίνεις ιερομόναχος, όχι κυβερνήτης. Τα ποσοστά της ΕΛΑΣ θα πιάσουν γρήγορα ταβάνι, όσο οι εκπρόσωποί της δεν κατανοήσουν αυτή την απλή αλήθεια.

Τα πραγματικά προβλήματα

Καλή είναι η ηθική και οι αξιακοί κώδικες της Αριστεράς, όμως οι μισθοί και οι συντάξεις των ψηφοφόρων δεν βελτιώνονται με αυτά. Ούτε μειώνονται οι τιμές στα σούπερ μάρκετ, στα ενοίκια και τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού. Για να πάει καλά εκλογικά η Αμαλίας θα πρέπει να σταματήσει να κυριαρχεί η εντύπωση ότι στόχος του Τσίπρα είναι να κερδίσει στις ερχόμενες εκλογές τον Ανδρουλάκη και στις μεθεπόμενες τον Μητσοτάκη. Ο Τσίπρας και οι επιτελείς του φαίνεται ότι το κατάλαβαν και στη ρητορική τους αρχίζουν και θέτουν θέμα διακυβέρνησης. Οι ψηφοφόροι μπορεί να μη θέλουν σε ποσοστό περίπου 70% τον Μητσοτάκη, όμως δεν είναι διατεθειμένοι να περιμένουν τον Τσίπρα μέχρι το 2030. Αν ο Αλέξης δεν καταφέρει να πείσει ότι οι προσωπικές του προτεραιότητες συμβαδίζουν με τις άμεσες και επιτακτικές κοινωνικές απαιτήσεις, τότε η ΕΛΑΣ θα δυσκολευτεί να καθιερωθεί ως μεγάλο κυβερνητικό κόμμα. Εξάλλου, είναι τόσες οι γεωπολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες που ουδείς μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια τα επερχόμενα.

Οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι στην περιοχή, η διεθνής αταξία λόγω τραμπισμού, η αυξανόμενη τουρκική επιθετικότητα, η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη, η ενεργειακή και κλιματική ανασφάλεια θυμίζουν ναρκοπέδιο που για να το διαβεί κάποιος θα χρειαστεί πολλές και επιδέξιες πιρουέτες, ενώ δεν είναι ήσσονος σημασίας τα εγχώρια σκάνδαλα και η -βασίμως εικαζόμενη- σύγκρουση συμφερόντων σχετικά με τις κυοφορούμενες νέες ισορροπίες στο σύστημα της διαπλοκής. Προφανώς, τα τεκταινόμενα στο παρασκήνιο βρίσκονται σε γνώση και των επιτελών του Τσίπρα και για να μην καούν στο χυλό φυσάνε και το γιαούρτι. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρώην πρωθυπουργός μιλώντας προχθές στους τομεάρχες του κόμματός του υποστήριξε ότι «για να υπάρξει πολιτική αλλαγή θα χρειαστεί να συγκρουστούμε με κατεστημένα συμφέροντα, με κυκλώματα διαφθοράς και στερεότυπα συντηρητισμού». Μάλιστα, όπως τους είπε, «θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα όπλα που μας παρέχει η δημοκρατία για να νικήσουμε». Παρότι ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι μόνος του εχθρός είναι ο Μητσοτάκης, αν μπορούσε να... σουβλίσει ζωντανό τον Ανδρουλάκη, θα το έκανε, ιδίως μετά την επιθετική ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, ότι «ηγείται όχι ενός κόμματος, αλλά μιας ανώνυμης εταιρείας με μετόχους τους εγχώριους ολιγάρχες και αυτόν διευθύνοντα σύμβουλο».

Μαζικές επιθέσεις

Η αντιδιαπλεκόμενη (!) ρητορική Τσίπρα θα συνεχιστεί επειδή οι αντίπαλοί του προσπαθούν να τον εμφανίσουν ως «μπροστινό συμφερόντων» και όχι ως εκφραστή των κοινωνικών αιτημάτων και κινημάτων. Σχεδόν όλοι, από την κυβέρνηση μέχρι το ΚΚΕ και κυρίως από το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά «προσπαθούν να τον συκοφαντήσουν και να τον απαξιώσουν», όπως μας λέει συνεργάτης του πρώην πρωθυπουργού, «επειδή τον φοβούνται - ο καθένας για τους δικούς του λόγους». Η κυβέρνηση γιατί μπορεί να της στερήσει μια τρίτη θητεία. Το ΠΑΣΟΚ γιατί θα χάσει τη δεύτερη θέση. Τα κόμματα που ξεπήδησαν από τη μήτρα του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ γιατί απειλεί την κοινοβουλευτική τους υπόσταση. Το δε ΚΚΕ μαζί με τα κόμματα της Ζωής Κωνσταντοπούλου και του Γιάνη Βαρουφάκη γιατί μπορεί, στο όνομα της κυβερνώσας Αριστεράς, να τους «κλέψει» αριστερόστροφους ψηφοφόρους.

Ανεξάρτητα από τους λόγους των αντιπάλων του, οι κατηγορίες βρίσκουν ευήκοα ώτα όσο δεν υπάρχει ισχυρός αντίλογος - ιδιαίτερα στην επαρχία και σε κατηγορίες ψηφοφόρων που αρέσκονται στις θεωρίες συνωμοσίας. Για να το αντιμετωπίσει, ο Τσίπρας θα πρέπει, εκτός από τα φρέσκα πρόσωπα, το πρόγραμμα και τις ομιλίες του ίδιου, να αποκτήσει και «τελάληδες» στην κοινωνία. Στον τομέα αυτόν υστερεί. Επειδή νόμιζε ότι οι εκλογές θα γίνουν το αργότερο μέχρι τον Σεπτέμβριο, είχε τη γνώμη ότι δεν χρειάζεται οργανωτική δομή. Αρκούσαν αυτός και ο κύκλος των στενών του συνεργατών από το ίδρυμα και την Αμαλίας. Την περιφερειακή δομή και τα τοπικά στελέχη θα μπορούσαν να τα αντικαταστήσουν οι ομιλίες του ίδιου, η ψηφιακή πλατφόρμα και οι επικοινωνιακές παρεμβάσεις. Τώρα που οι εκλογές μπορεί να γίνουν ακόμη και τον Μάιο του 2027, θα πρέπει να συγκροτηθούν πυρήνες και δίκτυα σε ολόκληρη την επικράτεια. Η μάχη του καφενείου δεν κερδίζεται από τηλοψίας και τα λεγόμενα της Κουφονικολάκου, της Μαριζέτας και του Νυφούδη στα διάφορα δημοσιογραφικά πάνελ. Και την υπεροψία ορισμένων της ΕΛΑΣ ότι η Ιστορία ασχολείται μόνο με τους προνομιούχους και όχι με τους... πλεμπαίους της Χαριλάου Τρικούπη, της Κουμουνδούρου και του Περισσού.

Συντονιστικές επιτροπές

Αυτός είναι και ο λόγος που χθες στη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής ανακοινώθηκαν οι συντονιστικές επιτροπές της ΕΛΑΣ σε ολόκληρη η χώρα. Ο Τσίπρας ήθελε μετά την ομιλία στους τομεάρχες και πριν ανέβει την Τετάρτη στη Θεσσαλονίκη για να ανακοινώσει το κυβερνητικό πρόγραμμα της ΕΛΑΣ να μπορεί να ισχυριστεί ότι το κόμμα του δεν περιορίζεται στην οδό Αμαλίας, αλλά εκτείνεται καθ’ άπασαν την επικράτεια. Οτι δεν έχει μόνο κεντρικά όργανα, αλλά και περιφερειακή δομή. Εκτός από την αναγκαιότητα να υπάρχουν «τελάληδες» στα καφενεία, στις γειτονιές και τις λαϊκές αγορές ήταν και η πολιτική πίεση που ασκούσαν στα ανοργάνωτα τοπικά στελέχη της ΕΛΑΣ οι οργανωμένες δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ, ακόμη και της Νέας Αριστεράς. Βεβαίως, σε πρώτη φάση η οργανωτική δομή δεν θα είναι σε τοπικό επίπεδο, αλλά σε νομαρχιακό και περιφερειακό.

Σημειώνουμε ότι μετά τη ΔΕΘ θα πρέπει να αρχίσουν να ανακοινώνονται και επισήμως οι προσχωρήσεις των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς που παραιτήθηκαν από τις έδρες τους ή ανεξαρτητοποιήθηκαν προκειμένου να συμπαραταχθούν με τον Τσίπρα. Από την Αμαλίας μεταδίδεται πως σε πρώτη φάση δεν θα ξεπερνούν τις δέκα οι περιπτώσεις αυτών των βουλευτών. Σίγουροι θα πρέπει να θεωρούνται οι Ζαμπάρας, Καραμέρος, Αχτσιόγλου, Κεδίκογλου Γεροβασίλη, Καλαματιανός, Νοτοπούλου, Τσαπανίδου, Ηλιόπουλος, οι δύο μειονοτικοί βουλευτές του πρώην ΣΥΡΙΖΑ και ενδεχομένως ο Χαρίτσης, αν ο τέως πρόεδρος της Νέας Αριστεράς δεν αποφασίσει διαφορετικά για το μέλλον του. Σε κάθε περίπτωση, επιθυμία του Τσίπρα είναι στα εκλογικά ψηφοδέλτια της ΕΛΑΣ από τους 420 υποψήφιους/ες οι 330 να είναι καινούρια πρόσωπα και μόνο 90 πρώην βουλευτές και πολιτευτές...