Η πρώτη τριμερής του Τραμπ και οι 40 συναντήσεις Σι και Πούτιν: Τι ενώνει Πεκίνο και Μόσχα απέναντι στις ΗΠΑ

Η πρώτη τριμερής του Τραμπ και οι 40 συναντήσεις Σι και Πούτιν: Τι ενώνει Πεκίνο και Μόσχα απέναντι στις ΗΠΑ

Από την Σενζέν ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για ιστορική συνάντηση, με συμμετοχή και του ίδιου για πρώτη φορά - Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ έχουν όμως μια μακρά προϊστορία

Η πρώτη τριμερής του Τραμπ και οι 40 συναντήσεις Σι και Πούτιν: Τι ενώνει Πεκίνο και Μόσχα απέναντι στις ΗΠΑ
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η συνάντηση της Σενζέν ήταν ιστορική, επειδή έγινε για πρώτη φορά. Για τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η σημασία της βρίσκεται σε όσα είχαν συμφωνήσει πολύ πριν καθίσει μαζί τους ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Οι δυο τους έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές. Και στο βασικότερο ερώτημα της σχέσης τους έχουν καταλήξει εδώ και χρόνια. Θεωρούν ότι η υπεροχή που απέκτησε η Ουάσιγκτον με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης μπορεί να ανατραπεί και ότι οι ίδιοι έχουν συμφέρον να επισπεύσουν αυτή την εξέλιξη.

Στη Σενζέν ο Τραμπ αποκάλεσε και τους δύο φίλους του. «Γράφουμε πράγματι ιστορία», είπε.

Ο Σι είχε ήδη δώσει τη δική του εκδοχή για το ποια ιστορία γράφεται. «Επιταχύνονται αλλαγές που έχουμε να δούμε εδώ και έναν αιώνα», είπε ενώπιον του Αμερικανού προέδρου. Τον Μάρτιο του 2023, αποχαιρετώντας τον Πούτιν στη Μόσχα, είχε χρησιμοποιήσει σχεδόν την ίδια φράση. Μόνο που τότε, απευθυνόμενος στον Ρώσο πρόεδρο, είχε προσθέσει και ποιοι, κατά την εκτίμησή του, κινούν αυτές τις αλλαγές. «Εμείς οι δύο, μαζί».

Το μάθημα του 1991

Για να καταλάβει κανείς τι συνδέει τους δύο ηγέτες, πρέπει να επιστρέψει στο 1991.

Ο Πούτιν είδε τη χώρα του να χάνει τη θέση της μίας από τις δύο υπερδυνάμεις. Ο Σι μελέτησε την ίδια κατάρρευση από τη σκοπιά ενός κομμουνιστικού κόμματος που ήθελε να αποφύγει την τύχη του σοβιετικού. Τον Δεκέμβριο του 2012, μόλις έναν μήνα αφότου ανέλαβε την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, εξήγησε σε στελέχη του στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ τι θεωρούσε μοιραίο λάθος της σοβιετικής ηγεσίας. Την κρίσιμη στιγμή, είπε, κανείς στη Μόσχα δεν βρέθηκε να υπερασπιστεί το καθεστώς.

Από διαφορετική αφετηρία, Σι και Πούτιν κατέληξαν στην ίδια ανάγνωση των δεκαετιών που ακολούθησαν. Και οι δύο θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον αξιοποίησε την επικράτησή της στον Ψυχρό Πόλεμο για να επεκτείνει την ισχύ της σε βάρος των χωρών τους. Ο Σι έχει προχωρήσει ένα βήμα περισσότερο. Έχει επενδύσει πολιτικά στην εκτίμηση ότι η αμερικανική ισχύς βρίσκεται σε μακροχρόνια υποχώρηση. Η παρουσία του Τραμπ σε κινεζικό έδαφος, σε μια συζήτηση για τη διεθνή ασφάλεια με οικοδεσπότη τον ίδιο, του έδωσε την ευκαιρία να υποστηρίξει αυτή τη θέση μπροστά στον ηγέτη της χώρας την οποία αφορά.

Στην Ουκρανία δοκιμάστηκε η σχέση

Λίγες ημέρες πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, ο Πούτιν ταξίδεψε στο Πεκίνο για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι δύο κυβερνήσεις περιέγραψαν τότε τη σχέση τους ως συνεργασία «χωρίς όρια».

Στα χρόνια του πολέμου που ακολούθησαν, η αξία εκείνης της διατύπωσης για τη Μόσχα μετρήθηκε σε έσοδα από το πετρέλαιο και σε εξαρτήματα για τη ρωσική αμυντική βιομηχανία. Η Κίνα συνέχισε να αγοράζει ρωσικό αργό, εξασφαλίζοντας στη Μόσχα έναν μεγάλο πελάτη την ώρα που η Δύση επιχειρούσε να περιορίσει τα έσοδά της. Κινεζικές εταιρείες συνέχισαν επίσης να προμηθεύουν ρωσικές αμυντικές επιχειρήσεις με μικροηλεκτρονικά και άλλα κρίσιμα εξαρτήματα, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Κλείσιμο
Το Πεκίνο μπορούσε έτσι να διατηρεί την επίσημη θέση του περί ουδετερότητας, αποφεύγοντας κατά κανόνα τις απευθείας αποστολές όπλων, ενώ η ρωσική βιομηχανία διατηρούσε πρόσβαση σε υλικά που χρειαζόταν για να συνεχίσει τον πόλεμο.

Ο Νίκολας Μπερνς, πρέσβης των ΗΠΑ στο Πεκίνο επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, περιγράφει μια κινεζική ηγεσία με σαφή προτίμηση για την έκβαση του πολέμου. Στις επαφές του, λέει, ουδέποτε διέκρινε αμφιβολία ως προς τη στήριξη της Μόσχας. Κατά τη δική του εκτίμηση, το Πεκίνο ήθελε η Ρωσία να βγει ισχυρότερη από την αναμέτρηση με την Ουκρανία, ακριβώς επειδή μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε ήττα και για τις ΗΠΑ και για το ΝΑΤΟ.

Εδώ βρίσκεται και η δυσκολία της πρότασης Τραμπ να συνεργαστούν Ουάσιγκτον και Πεκίνο για τον τερματισμό του πολέμου. Η Κίνα διαθέτει οικονομική επιρροή στη Ρωσία. Για να τη χρησιμοποιήσει όμως όπως θα ήθελε ο Αμερικανός πρόεδρος, θα πρέπει ο Σι να κρίνει ότι μια συγκεκριμένη συμφωνία ειρήνης εξυπηρετεί την Κίνα περισσότερο από τη διατήρηση ενός ισχυρού εταίρου στη Μόσχα. Τέτοια δέσμευση δεν προέκυψε στη Σενζέν. Η Ουκρανία συζητήθηκε, αλλά το όνομά της απουσίαζε από την κοινή διακήρυξη.

Τα όρια τα βάζει και ο αγοραστής

Η σύμπτωση συμφερόντων απέναντι στις ΗΠΑ δεν λύνει τις διαφορές ανάμεσα στο Πεκίνο και τη Μόσχα.

Τον Μάιο, όταν ο Πούτιν επισκέφθηκε την κινεζική πρωτεύουσα λίγο μετά τον Τραμπ, επιδίωκε να κλείσει τη συμφωνία για έναν νέο αγωγό φυσικού αερίου προς την Κίνα. Έφυγε χωρίς οριστική συμφωνία. Για τη Ρωσία, ένας νέος αγωγός σημαίνει εξασφαλισμένη αγορά για χρόνια. Για την Κίνα σημαίνει ανάληψη μακροχρόνιας υποχρέωσης, με όρους που το Πεκίνο έχει την ευχέρεια να διαπραγματεύεται.

Η προσωπική σχέση των δύο προέδρων δεν ήταν αρκετή για να κλείσει τη διαφορά. Στο επίσημο δείπνο της Σενζέν, ο Σι έβαλε τον Τραμπ δίπλα του και τον Πούτιν λίγο μακρύτερα, κοντά στη σύζυγό του, Πενγκ Λιγιουάν. Η διάταξη στο τραπέζι έδωσε τροφή στην ερμηνεία ότι ο οικοδεσπότης επιφύλασσε προνομιακή μεταχείριση στον Αμερικανό επισκέπτη του. Για τον Τραμπ η θέση αυτή είχε αξία και ο ίδιος φρόντισε να την υπογραμμίσει. Για τον Πούτιν, μεγαλύτερη αξία έχει ποιος θα αγοράζει το ρωσικό πετρέλαιο και ποιος θα προμηθεύει τα εργοστάσιά του, όταν η αμερικανική αντιπροσωπεία θα έχει φύγει.

Υπάρχει, τέλος, μια διαφορά που κανένα πρωτόκολλο δεν μπορεί να εξαλείψει. Ο Τραμπ έχει μπροστά του λίγο περισσότερο από δύο χρόνια θητείας. Ούτε ο Σι ούτε ο Πούτιν έχουν υποδείξει διάδοχο. Μπορούν να διαπραγματεύονται με τον σημερινό Πρόεδρο των ΗΠΑ, υπολογίζοντας ότι θα βρίσκονται ακόμη στην εξουσία, όταν θα χρειαστεί να διαπραγματευτούν και με τον επόμενο. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα που μοιράστηκαν στη Σενζέν οι δύο από τους τρεις.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα
δειτε ολες τις ειδησεις

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Best of Network

Δείτε Επίσης