Χρ. Ι. Στεφανάδης

Η Σπάρτη την εποχή εκείνη ήταν η κυρίαρχη δύναμη. Ο φόβος απώλειας της κυριαρχίας της σε συνδυασμό με την ταχέως αυξανόμενη στρατιωτική κ πολιτική επιρροή της Αθήνας, που ήταν η αρχόμενη δύναμη, αποτέλεσαν την αιτία του Πελοποννησιακού πολέμου.

Η διαπίστωση αυτή του Θουκυδίδη δικαιώνεται διαχρονικά.

Ένα παράδειγμα είναι ο 2ος παγκόσμιος πόλεμος, που η βασική του αιτία ήταν η αμφισβήτηση από την Γερμανία της Αγγλικής κυριαρχίας.

Το ίδιο αξίωμα, βέβαια, ισχύει και στην εποχή μας. Η ταχύτατα αναπτυσσόμενη δύναμη της Κίνας, απειλεί την κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών και αποτελεί παράγοντα “ πολέμου ” , αρχικά εμπορικού.

Αλλά και στο πολιτικό πεδίο υπάρχουν πολλά παραδείγματα διεθνώς. Κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις, διαπιστώνοντας αυξανόμενη επιρροή ανερχόμενων πολιτικών σχηματισμών ( παλαιών και νέων ), δημιουργούν “ πολεμικές ” συνθήκες αντιπαράθεσης. Στη χώρα μας, όπως προκύπτει από όλες τις δημοσκοπικές μετρήσεις, η Κυβέρνηση, παρά την αναμενόμενη φθορά της 7ετούς διακυβέρνησης και παρά τα προβλήματα που υπάρχουν στην κοινωνία, διατηρεί αναμφισβήτητα την πρωτοκαθεδρία.

Το πεδίο ,όμως, στο οποίο επιβεβαιώνεται η “παγίδα του Θουκυδίδη’’ , αφορά την αντιπολίτευση. Εκτός των παλαιών παραδοσιακών πολιτικών σχηματισμών, που έχουν εκλεγεί στη Βουλή, νέοι πολιτικοί σχηματισμοί το τελευταίο χρονικό διάστημα διεκδικούν με αξιώσεις θέσεις στο πολιτικό δημοκρατικό τόξο.

Συγκεκριμένα, δύο νέα πολιτικά κόμματα εξαγγέλθηκαν. Το ένα, ξεκίνησε μέσα από μια εθνική τραγωδία, των Τεμπών.
Η κύρια εκφραστής του, που ανέδειξε και διεθνοποίησε την τραγωδία, μετέτρεψε την θλίψη και την οργή από το προσωπικό της βίωμα σε πολιτική κίνηση με στόχο, όπως διατείνεται, την ανατροπή των παθογενειών του παραδοσιακού μας πολιτικού συστήματος.
Το άλλο, δημιουργήθηκε, από έναν πρώην Πρωθυπουργό, ο οποίος, μετά από αλλεπάλληλες ήττες σε εκλογικές διαδικασίες, επιχειρεί δυναμική επάνοδο στο πολιτικό προσκήνιο.

Από την άλλη πλευρά, ένας παραδοσιακός πολιτικός σχηματισμός (το ΠΑΣΟΚ), με βαθιές ρίζες στην ελληνική κοινωνία από την μεταπολίτευση, διεκδικεί με αξιώσεις να αποτελεί τον άλλο πόλο του πολιτικού μας συστήματος.

Για το σκοπό αυτό , συνεχώς αναδεικνύει, παθογένειες, προβλήματα αλλά και σκάνδαλα ( πραγματικά ή υποθετικά) που διαπερνούν οριζόντια την πολιτική μας ζωή.

Όπως προκύπτει μέχρι στιγμής από τις δημοσκοπικές καταγραφές, η “παγίδα του Θουκυδίδη”, αφορά τους δύο νεοσύστατους πολιτικούς σχηματισμούς. Αυτό επιβεβαιώνεται από τον ΄΄πόλεμο΄΄ ανακοινώσεων εκατέρωθεν με σκοπό τη διείσδυση σε κοινωνικά στρώματα που είτε έχουν πολιτική τοποθέτηση είτε βρίσκονται σε μία γκρίζα απολιτική ζώνη.

Η κυρία Καρυστιανού, προσπαθεί να οριοθετήσει το κοινό της σε ένα ευρύτερο φάσμα πολιτών που ξεπερνάει τις παραδοσιακές πολιτικές δομές και που τις συνδέει μια γενικότερη επιθυμία για αλλαγές , οι οποίες όμως δεν συγκεκριμενοποιούνται και επιτίθεται στον κ. Τσίπρα επισημαίνοντας τα λάθη που διέπραξε ως Κυβέρνηση, επικαλούμενη ότι ο λαός δεν έχει κοντή μνήμη.

Ο κ. Τσίπρας από την άλλη πλευρά, στην ιδρυτική του διακήρυξη και στις δεσμεύσεις του, αναφέρεται σε
συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις που αφορούν παθογένειες (κατ’ αυτόν) της παρούσας Κυβέρνησης. Σε αυτόν τον διαγκωνισμό, για το ποιος θα αποτελέσει μεταξύ των 2 νέων πολιτικών σχηματισμών τον αντίθετο πόλο στο πολιτικό μας σύστημα, το ΠΑΣΟΚ προβάλει μια εμπεδωμένη οργανωτική δομή και μία μακροχρόνια κυβερνητική εμπειρία κατά τις τελευταίες δεκαετίες.
Κατά τη γνώμη μου, το αξίωμα που προκύπτει από την “παγίδα του Θουκυδίδη” θα λειτουργήσει μεταξύ των δύο νεοσύστατων πολιτικών κομμάτων.

Φαίνεται, όπως ανέφερα προηγουμένως ότι βάσει των πρώτων δημοσκοπικών ευρημάτων , ο πολιτικός σχηματισμός του κ. Τσίπρα προηγείται σε αυτόν τον αγώνα.

Αυτός είναι ο λόγος των επιθέσεων από το έτερο νέο πολιτικό σχήμα της κ. Καρυστιανού.

Όσον αφορά την Κυβέρνηση, φαίνεται μέχρι στιγμής, δεν αισθάνεται απειλή. Επομένως, το αξίωμα του Θουκυδίδη ισχύει για την εν δυνάμει νέα αντιπολίτευση.

Σε ένα μη πιθανό σενάριο που κάποιο από τα διαγκωνιζόμενα νέα πολιτικά κόμματα, αλλά και από το παραδοσιακό ΠΑΣΟΚ προκύψουν στοιχεία ότι απειλείται η πρωτοκαθεδρία της Νέας Δημοκρατίας στο πολιτικό σκηνικό, τότε, η “παγίδα του Θουκυδίδη”, θα αφορά την κυβερνώσα παράταξη και τον όποιο πολιτικό σχηματισμό προηγηθεί στη μάχη της δεύτερης θέσης.

…τον μεγάλο αρχαίο Έλληνα ιστορικό και φιλόσοφο, Θουκυδίδη, θυμήθηκε ο Κινέζος Πρόεδρος κατά το πρόσφατο ταξίδι του Αμερικανού Προέδρου στην Κίνα και ανέφερε ότι η “παγίδα του Θουκυδίδη” ισχύει σήμερα στις σχέσεις των δύο κρατών.
Μιας υπερδύναμης και μιας ανερχόμενης δύναμης.

Η αρχαία ελληνική σοφία έχει εφαρμογή από τον Πελοποννησιακό πόλεμο μέχρι και τις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας.
Αλλά έχει εφαρμογή και στις τρέχουσες ανακατατάξεις του πολιτικού συστήματος.

* Ο Χριστόδουλος Ι. Στεφανάδης είναι βουλευτής Σάμου με την Νέα Δημοκρατία, καθηγητής καρδιολογίας στο ΕΚΠΑ