Πάνος Λουκάκος

Προϋποθέτει ακόμη ότι υπάρχει στον χώρο της αντιπολίτευσης ένα κόμμα ή ένας συνασπισμός κομμάτων που είναι σε θέση να διαδεχθούν την υπάρχουσα κυβέρνηση και να ασκήσουν αυτό ή αυτά την εξουσία. Προϋποθέτει, τέλος, ότι σε περίπτωση μιας μείζονος κρίσης όλες οι πολιτικές δυνάμεις μπορούν να συζητήσουν και να συμφωνήσουν στους χειρισμούς για την αντιμετώπισή της.

Κατά τούτο, το διακύβευμα κάθε εκλογικής αναμέτρησης δεν είναι μόνο ποιο κόμμα θα κερδίσει και θα σχηματίσει κυβέρνηση, αλλά και ποια κατάσταση θα δημιουργηθεί στον χώρο της αντιπολίτευσης ώστε να μπορεί να ασκεί αξιόπιστα τον ρόλο που της αναθέτει το σύνταγμα κάθε χώρας.

Ζήσαμε συχνά στη δεκαετία της κρίσης την αδυναμία κυβερνήσεων να διαχειριστούν αποτελεσματικά την κατάσταση, αλλά και την πρακτική αντιπολιτεύσεων που όχι μόνο δεν στήριζαν αυτονοήτως αναγκαία μέτρα, αλλά υπονόμευαν κάθε προσπάθεια να αντιμετωπιστούν τα τεράστια προβλήματα που είχαν ανακύψει, με τη χώρα ευρισκόμενη στο χείλος του γκρεμού. Στόχος των εκάστοτε κυβερνήσεων ήταν να παραμείνουν με κάθε τίμημα στην εξουσία, αν και ήταν πασιφανές πως δεν μπορούσαν μόνες να διαχειριστούν τις δραματικές εξελίξεις της εποχής και στόχος των εκάστοτε κομμάτων της αντιπολίτευσης να ανατρέψουν και να διαδεχτούν στην εξουσία την υπάρχουσα κυβέρνηση, επίσης με κάθε τίμημα, ενώ ήταν εξίσου πασιφανές ότι και αυτά δεν ήταν σε θέση να αντιμετωπίσουν μόνα τη μείζονα δεκαετή κρίση. Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν ότι άλλες χώρες, στις οποίες είχαν επίσης επιβληθεί μνημόνια, βγήκαν από αυτό το καθεστώς σε τρία χρόνια, ενώ η Ελλάδα χρειάστηκε μία ολόκληρη οκταετία με δραματικές συνέπειες στην εθνική οικονομία αλλά και δραματικότερες συνθήκες στη διαβίωση μεσαίων και χαμηλών κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων του λαού.

Μετά το 2019 η χώρα απέκτησε ισχυρή κυβέρνηση, που είχε την ικανότητα να διαχειρίζεται αποτελεσματικά κρίσεις - ας θυμηθούμε την εποχή του COVID, την τουρκική υβριδική επίθεση στον Εβρο, την ανεξέλεγκτη ώθηση μεταναστευτικών ροών προς τη χώρα μας, την κλιμάκωση των τουρκικών απειλών και προκλήσεων στο Αιγαίο. Αλλά δεν απέκτησε ποτέ έως σήμερα σοβαρή και αξιόπιστη αντιπολίτευση. Τότε, στην εποχή του COVID και των απαγορεύσεων της κυκλοφορίας, κόμματα της αντιπολίτευσης οργάνωναν με ακραία ανευθυνότητα για τη δημόσια υγεία παράνομες διαδηλώσεις, αντιδρούσαν στην αναχαίτιση των σχεδιασμένων από την Αγκυρα μεταναστευτικών ροών στον Εβρο, καθώς και στον επανεξοπλισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος παρουσίαζε τεράστια κενά μετά τη δεκαετία της κρίσης.

Αλλά ας έλθουμε στη σημερινή πραγματικότητα: Σε περίπτωση μιας νέας μείζονος εθνικής κρίσης, με ποια αντιπολίτευση θα μπορεί να συσκεφτεί, να στηριχτεί και να συναποφασίσει η κυβέρνηση; Με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη, που συχνά εμφανίζει χαρακτηριστικά κακέκτυπου του Τσίπρα ως αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης; Με τον σε αποσύνθεση ΣΥΡΙΖΑ της Δούρου, που μάλιστα κατήγγειλε την κυβέρνηση για τις τελευταίες φωτιές ξεχνώντας το πολύνεκρο παρελθόν της στο Μάτι; Με την ούτως ή άλλως εκτός ορίων Κωνσταντοπούλου; Με τον Βελόπουλο των κηραλοιφών και των επιστολών του Ιησού; Με τον Νατσιό και τους θρησκόληπτους συναγωνιστές του; Με τους 51 πάσης προελεύσεως και λογικής ανεξάρτητους βουλευτές; Με ό,τι απέμεινε από τη Νέα Αριστερά του εκτός Βουλής Σακελλαρίδη;

Γίνεται σαφές από τα δεδομένα αυτά ότι το μείζον στοίχημα των προσεχών εκλογών δεν είναι τόσο ποιο κόμμα θα είναι πρώτο, αφού είναι σαφές ότι αυτό θα είναι η Νέα Δημοκρατία, όσο ποια θα είναι η σύνθεση και η ποιότητα των κομμάτων της αντιπολίτευσης και των αρχηγών τους. Αν θα εξασφαλίζουν ότι μπορούν αξιόπιστα και αποτελεσματικά να διαδραματίσουν τον ρόλο που θα τους αναθέσουν οι εκλογείς κυρίως σε μια ενδεχόμενη εποχή κρίσεων. Αν η επόμενη Βουλή θα διαφέρει ουσιωδώς από τη σημερινή, η οποία είναι η χειρότερη των ετών της Μεταπολίτευσης, η Βουλή η οποία θα περάσει στην Ιστορία ως αυτή της ασυναρτήτως κραυγάζουσας και υβρίζουσας Κωνσταντοπούλου και της πρωτοφανούς κονιορτοποιήσεως κομμάτων της Αριστεράς διά της μακράς χειρός Τσίπρα από το παρασκήνιο.

Οσοι θέλουν να δουν λίγο πιο μακριά βλέπουν ότι έρχονται δύσκολα χρόνια όχι μόνο στην πορεία της ελληνικής οικονομίας, αλλά και στις εξελίξεις στον διεθνή περίγυρο της χώρας μας: στον εν εξελίξει μακροχρόνιο πόλεμο της Ουκρανίας, στη μείζονα κρίση της Μέσης Ανατολής, στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στα όσα θα ακολουθήσουν στην περιοχή μας στο ενδεχόμενο σύγκρουσης Τουρκίας και Ισραήλ με Ελλάδα και Κύπρο στη μέση και κυρίως με έναν απρόβλεπτο, αλλοπρόσαλλο και ασυνάρτητο στις κινήσεις του πλανητάρχη, που αποτελεί πλέον δημόσιο κίνδυνο για όλη την υφήλιο. Στα χρόνια αυτά δεν αρκεί να υπάρχει μία σοβαρή και ικανή κυβέρνηση. Είναι αναγκαίο να υπάρχει και αντίστοιχη αξιόπιστη αντιπολίτευση.

Θα μπορέσει να ηγηθεί αυτού του ρόλου ως αξιωματική αντιπολίτευση το ΠΑΣΟΚ; Μακάρι, αν και δεν είναι καθόλου βέβαιο. Θα μπορούσε η ΕΛΑΣ του Τσίπρα; Μακάρι, αν και το παρελθόν του δεν παρέχει καμία απολύτως εγγύηση για το μέλλον του. Το βέβαιο είναι ότι η χώρα πρέπει να αποκτήσει μετά τις προσεχείς εκλογές την αντιπολίτευση που δεν έχει σήμερα. Γιατί σήμερα ισχύει αυτό που είχε πει ο Εμμανουήλ Ροΐδης προ πάρα πολλών ετών:

«Οι Αγγλοι έχωσι δύο Βουλάς, την Ανω και την Κάτω. Ημείς μίαν μόνον άνω κάτω».