Δρ Θεοδώρα Παπαδοπούλου Χαμουζά

Γυναικοκτονίες, επιθέσεις και βιασμοί παιδιών και εφήβων από ομολόγους τους και μη, φριχτά εγκλήματα που κρύβονται πίσω από ισχυρούς και χρήμα έρχονται στην επιφάνεια και εμείς απλά κοιτάμε, σκρολάρουμε και συνεχίζουμε. Η κοινωνία παρακολουθεί αλλά δεν αντιδρά. Έχει συνηθίσει τη δυσοσμία που αναδεύει από μια παγκόσμια δεξαμενή σαπίλας και δεν αποζητά διέξοδο στο καθαρό αέρα. Παθητικοί παρατηρητές των φρικαλέων εγκλημάτων, αντιμετωπίζουμε την όλη κατάσταση ως θεατές σε μια θεατρική παράσταση που την βλέπουμε, την αξιολογούμε και μετά, μόλις πέσει η αυλαία, συνεχίζουμε τη ζωή μας.

Και κάπως έτσι επιτρέπουμε αυτή η σαπίλα να είναι η ΖΩΗ μας!. Παθητικοί συνένοχοι με την αδιαφορία μας, τον ωχαδελφισμό μας, της ανώριμης στάσης ζωής μας που αναζητά την υπεραπόλαυση με ότι κόστος, παραδίνουμε τη ζωή μας και το μέλλον των παιδιών μας σε όποιον μας προσφέρει το όπιο της υποτιθέμενης ¨ανεμελιάς¨ που βγάζει τον Άνθρωπο από το αβάσταχτο βάρος του προβληματισμού, της σκέψης και της δράσης.

Και κάπως έτσι αφήνουμε το μυαλό μας να ατροφήσει. Ρουφάμε τη μασημένη τροφή που μας βάζουν στο στόμα οι Άλλοι και εμείς απλά καταπίνουμε. Η σκέψη μας είναι προϊόν εκπαίδευσης. Πως να αντιδράσουμε λοιπόν σε κάτι που δεν αγγίζει τη ψυχή μας, δεν συγκλονίζει το νου μας και το χειρότερο, μέσα στο ψυχικό μας παραλήρημα, νοιώθουμε ότι δεν μας αφορά;

Όταν δεν ακούμε τα συθέμελα της κοινωνίας να τρίζουν κάθε φορά που ένα νέο παιδί σκοτώνει, βιάζει ή αυτοκτονεί από αφόρητο ψυχικό πόνο, όταν δεν μας σοκάρει ότι η πλειοψηφία των παιδιών δεν θέλει να πάει σχολείο γιατί δεν περνά καλά, όταν δεν ανησυχούμε για τη νέα γενιά που βουλιάζει στην ανηδονία και τη βαρεμάρα,τι πρέπει να γίνει για να ξυπνήσουμε από τον αυτιστικό μας λήθαργο;

Η συναισθηματική απευαισθητοποίηση είναι η νέα πανδημία που μαστίζει την ανθρωπότητα. Τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε ένα ψηφιακό κόσμο όπου ο ανθρώπινος πόνος έχει γίνει background noise. Η ενσυναίσθηση έχει μετατραπεί σε scroll, η ανθρωπιά σε swipe και η τραγωδία δεν προκαλεί πόνο αλλά ένα ακόμα πέρασμα με το δάχτυλο πάνω στην οθόνη.

Κανένας πια δεν επενδύει στη συναισθηματική νοημοσύνη. Τα σχολεία και οι δάσκαλοι εστιάζουν στο γνωστικό κομμάτι αδιαφορώντας για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Το σχολικό πρόγραμμα σπουδών προκλητικά δεν εμπεριέχει συναισθηματική ενδυνάμωση. Ένα ευαίσθητο παιδί πρέπει να γίνει αναγκαστικά ¨δυνατός¨ για να αντέξει τη σκληρότητα. Η ευαισθησία που μεταφράζεται ως αδυναμία πρέπει να εκλείψει πάση θυσία! Αξίες όπως η συνεργατικότητα, η ευγενής άμιλλα και ο σεβασμός της διαφορετικότητας είναι απλά έννοιες για συζήτηση σε συνέδρια. Στη πράξη υπάρχει πλήρης αδιαφορία για τον Άνθρωπο. Τα σχολεία γίνονται για πολλά παιδιά αρένες επιβίωσης από μια τεράστια ποικιλία μορφών bullying. Το συναίσθημα μετατρέπεται σε άχρηστη πολυτέλεια όταν μιλάμε για επιβίωση σε κοινωνία αγρίων. Πως να μας σοκάρει συνεπώς η βία που μας βομβαρδίζει; Πως να αντιδράσουμε σε κάτι όταν φοβόμαστε να σκεφτούμε;

Και όμως, η συναισθηματική απευαισθητοποίηση δεν είναι μια πάγια κατάσταση που δεν μπορεί να αλλάξει. Χρειάζεται όμως μια ολιστική και στοχευμένη προσπάθεια.

Προτείνεται αρχικά εκπαίδευση στην ενσυναίσθηση από μικρή ηλικία. Αυτό σημαίνει εισαγωγή μαθημάτων ή δραστηριοτήτων που συμβάλουν στην συναισθηματική ωριμότητα, κατανόηση, αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων. Τα σχολεία έχουν ανάγκη από προγράμματα σχολικής ψυχολογίας που διδάσκουν τα παιδιά να επεξεργάζονται τα γεγονότα, να αναπτύσσουν κριτική σκέψη και να ευαισθητοποιούνται με τον ανθρώπινο πόνο αντί να τον παρακολουθούν παθητικά και αδιάφορα. Οι έφηβοι πρέπει να διδαχτούν τη κοινωνική ευθύνη για να γίνουν ενεργοί πολίτες που θα καθορίζουν με τη στάση τους το μέλλον τους. Τα σχολεία πρέπει να προωθούν προγράμματα εθελοντισμού για νέους και οικογένειες, που μετατρέπουν τη θλίψη σε δράση. Αυτό σημαίνει υποστήριξη θυμάτων, συμμετοχή σε εκστρατείες κατά της βίας, ενημέρωση για κοινωνικά δικαιώματα.

Η δημιουργία σχολών γονέων πρέπει να γίνει θεσμός. Οι γονείς χρειάζονται υποστήριξη και καθοδήγηση στο δύσκολο έργο τους. Οι έφηβοι βομβαρδίζονται από προκλήσεις που προκαλούν θυμό και διοχετεύουν το ψυχικό τους πόνο μέσω αντίδρασης και βίας σε αυτούς που ξέρουν ότι μπορούν να τους ανεχτούν. Για αυτό το λόγο η οικογένεια χρειάζεται στήριξη από ειδικούς.

Εάν θέλουμε να μη ζούμε στη σαπίλα που δηλητηριάζει καθημερινά τη ζωή μας, πρέπει να βρούμε τρόπο να ανοίξουμε τα παράθυρα της ψυχής μας και να αναπνεύσουμε καθαρό αέρα. Με αυτό το τρόπο θα συνειδητοποιήσουμε το βαθμό της κακοσμίας και θα αναζητήσουμε διεξόδους διαφυγής.

Η κοινωνική απευαισθητοποίηση δεν είναι αμετάβλητη. Είναι προϊόν της αδράνειας, αλλά μπορεί να αντιστραφεί μέσα από εκπαίδευση, ενεργή συμμετοχή και πρότυπα ενσυναίσθησης. Η νέα γενιά δεν πρέπει να μεγαλώνει μαθαίνοντας να συνηθίζει τον πόνο και τη φρίκη ! Πρέπει να μεγαλώνει μαθαίνοντας να αντιδρά, να διεκδικεί ένα μέλλον όπως της αξίζει και να αποστρέφεται ότι λειτουργεί παραφύση σε αυτό που είναι πλασμένος ο Άνθρωπος να είναι.

Γιατί η βία, η ανθρωποφαγία, η κτηνωδία και το έγκλημα ΔΕΝ είναι στη φύση του Ανθρώπου. Ας θυμηθούμε λοιπόν όλα αυτά που σκοπίμως μας ναρκώνουν να μην θυμόμαστε και ας πάρουμε τη ζωή και το μέλλον το παιδιών μας στα χέρια μας έτσι ώστε κανένα παιδί να μη σκοτώσει ή σκοτωθεί, κανένα παιδί να μη κακοποιηθεί, κανένα παιδί να μην βιαστεί ψυχικά ή/και σωματικά, κανένας ευάλωτος να μη χλευαστεί η κακοποιηθεί και κανένας Άνθρωπος να μη καταβροχθιστεί από ανθρωπόμορφα τέρατα.

*Η Δρ Θεοδώρα Παπαδοπούλου Χαμουζά είναι Διδάκτωρ Ψυχολογίας, Τακτικό Μέλος της Ένωσης Ελλήνων Ψυχολόγων, Νευρογλωσσολόγος, Συγγραφέας