Γιώργος Δ. Ανδρέου

Απλά, σα να ανοίγουν μαγαζί. Όποιος βέβαια έχει ανοίξει μαγαζί – επιχείρηση, επάγγελμα – αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες. Δεν φτάνει να μαζευτούν 20 ή 50 να υπογράψουν την ιδρυτική διακήρυξη και να την καταθέσουν στον Άρειο Πάγο. Χρειάζονται γραφεία, ενοίκια, έπιπλα, ρεύμα, νερό, τηλέφωνα, υπάλληλοι, μετακινήσεις, προβολή, έντυπα. Χρήματα για τις τρέχουσες δαπάνες, ιδιαίτερα αν το κόμμα στοχεύει πανελλαδικά. Σε διαρκή βάση και για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, μιας και το κόμμα, σε αντίθεση με το μαγαζί, θα χρειαστεί πολύ καιρό για να αποκτήσει έσοδα από την κρατική επιχορήγηση. Είναι ευνόητο ότι τα έξοδα πολλαπλασιάζονται με την συμμετοχή σε εκλογές. Μετακινήσεις, προεκλογικές καμπάνιες, διαφημίσεις σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, εκτυπώσεις, αίθουσες, ξενοδοχεία, τραπεζώματα κλπ. Μεγάλα νούμερα.

Είναι αστείο ότι τα απαιτούμενα χρήματα μπορούν να καλυφθούν με συνδρομές των 50 ιδρυτικών μελών ή με τα κουπόνια που κυκλοφορούσαν παλαιότερα. Θα χρειαστούν άλλες πηγές να συνεισφέρουν σημαντικά ποσά.

Για να λάβει ένα νέο κόμμα κρατική επιχορήγηση απαιτείται ή να αποκτήσει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση - βουλευτές ή ευρωβουλευτές - ή να έχει συνδυασμούς τουλάχιστον στο 70% των εκλογικών περιφερειών και να λάβει τουλάχιστον 1,5% των έγκυρων ψήφων πανελλαδικά στις βουλευτικές ή ευρωπαϊκές εκλογές. Πετυχαίνοντας μία από τις προϋποθέσεις αυτές το κόμμα λαμβάνει από τον κρατικό προϋπολογισμό τακτική επιχορήγηση για τα λειτουργικά του έξοδα και ειδική εκλογική χρηματοδότηση στις προεκλογικές περιόδους. Με απλά λόγια ένα νεοϊδρυόμενο κόμμα θα εισπράξει την πρώτη επιχορήγηση μετά τις εκλογές, εφόσον πετύχει τις προϋποθέσεις του νόμου. Μέχρι τότε τα τρέχοντα έξοδα πρέπει να καλύπτονται – θεωρητικά - από τα μέλη του.

Από την ίδρυση μέχρι την πρώτη συμμετοχή σε εκλογές, τι γίνεται; Ποιος θα καλύψει τα έξοδα που θα απαιτηθούν;

Στην Αμερική και σε χώρες της Ευρώπης ο νόμος επιτρέπει τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων από ιδιώτες. Επώνυμα όμως και δημόσια. Για να ξέρει ο κόσμος τις πηγές και τις εξαρτήσεις που δημιουργούνται.

Στη χώρα όμως της φαιδράς πορτοκαλέας, αυτό θεωρήθηκε, ιδιαίτερα από την καθ’ ημάς αριστερά, αντιδημοκρατικό γιατί οδηγεί σε εξάρτηση του κόμματος από ιδιώτες.

Παλαιότερα, επί «μαμάς» Σοβιετικής Ένωσης, στο θέμα της άρνησης του ελέγχου των πηγών χρηματοδότησης πρωτοστατούσε, για τους γνωστούς λόγους, το ΚΚΕ που δεν επέτρεπε πρόσβαση και έλεγχο των οικονομικών του. Η κομουνιστογενής πρακτική αυτή του ξανθού γένους δείχνει να συνεχίζεται και σήμερα και μάλιστα απροκάλυπτα. Εξαιρετικά επίκαιρος και προφητικός ο Σαλονικιός τροβαδούρος όταν έλεγε «Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν».

Οι Ελληνικές αγκυλώσεις και η υποκρισία - κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας - όπως και σε τόσα άλλα θέματα, επιτρέπει και ενισχύει την χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων «κάτω από τραπέζι», από πρόθυμους κεφαλαιούχους. Επιταγές ευκολίας, που θα χρειαστεί να εξοφληθούν.

Μήπως ήρθε η ώρα να αλλάξουν τα πράγματα, κ. πρωθυπουργέ και στο σημείο αυτό; Να ξεκαθαρίσει το ομιχλώδες τοπίο της χρηματοδότησης των κομμάτων;

Να υποχρεούται το νεοϊδρυόμενο κόμμα να υποβάλει αιτιολογημένο προϋπολογισμό για τα έξοδα που θα χρειαστεί (λειτουργικά και εκλογικά) και που θα βρεθούν; Και σε δεύτερη φάση, πριν από τις προσεχείς εκλογές, να επιτραπεί η επώνυμη και δημόσια χρηματοδότηση των κομμάτων από ιδιώτες. Για να ξέρουν οι πολίτες ποιος είναι πίσω από κάθε Μεσσία.

Η ανάγκη σοβαρού και αυστηρού ελέγχου των οικονομικών των κομμάτων είναι επίκαιρη, ωρίμασε. Οργιάζουν στην πιάτσα οι φήμες για ωμή παρέμβαση στα πολιτικά πράγματα μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων και άλλων ύποπτων πηγών, εντός και εκτός συνόρων. Για πατρονάρισμα με ενίσχυση - κυρίως οικονομική και επικοινωνιακή - συγκεκριμένων κομμάτων, νέων και παλαιών. Για μυστικές συναντήσεις ανακαλούμενων στην ενεργό δράση πολιτικών με επιχειρηματίες εμφανώς δυσαρεστημένους από τον Κυριάκο. Ειδικά η στήριξη του ξανθού γένους, προφανώς ενοχλημένου από τη στάση της χώρας μας στο Ουκρανικό, της προσπάθειας δημιουργίας εγχώριας Jeanne d’ Arc με τη ρομφαία της δικαιοσύνης, είναι απροκάλυπτη.

Με ανομολόγητο κοινό στόχο τη διασπορά των ψήφων, ακυβερνησία, αποσταθεροποίηση, έλεγχο της διακυβέρνησης. Της εσωτερικής και κυρίως της εξωτερικής πολιτικής, ειδικά σε σχέση με τις θέσεις της χώρας στην Ευρώπη και τα διεθνή γεγονότα, που ενοχλούν κάποιους.

Το ερώτημα - απορία - που θα απαντηθεί μόνο στις κάλπες, είναι αν οι καλόπιστοι και εύπιστοι πολίτες, οι ευαίσθητοι πατριώτες, αντιλαμβάνονται τα παιχνίδια που στήνονται στις πλάτες τους. Αν θα επιτρέψουν τον έλεγχο της χώρας από εξωθεσμικά κέντρα και παράκεντρα ή θα συντρίψουν αποφασιστικά την επιβουλή.

Ο Γιώργος Ανδρέου είναι δικηγόρος (www.andreoulaw.gr)