Η ασυμβίβαστη ζωή της Άννας Συνοδινού: Η μεγάλη πορεία στο θέατρο, το όραμα για τον Λυκαβηττό και η αντίσταση στη χούντα

Η ασυμβίβαστη ζωή της Άννας Συνοδινού: Η μεγάλη πορεία στο θέατρο, το όραμα για τον Λυκαβηττό και η αντίσταση στη χούντα

Μια ζωή γεμάτη πάθος για την τέχνη, μεγάλες ανατροπές και συγκρούσεις με την εξουσία – Η γυναίκα που δεν συμβιβάστηκε, ακολούθησε τον δικό της δρόμο και άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στον ελληνικό πολιτισμό γεννήθηκε σαν σήμερα

Η ασυμβίβαστη ζωή της Άννας Συνοδινού: Η μεγάλη πορεία στο θέατρο, το όραμα για τον Λυκαβηττό και η αντίσταση στη χούντα
Μια γυναίκα που σφράγισε το ελληνικό θέατρο με τη φωνή, το ταλέντο και την επιβλητική παρουσία της, η Άννα Συνοδινού υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από μία σπουδαία ηθοποιός. Ήταν η εμβληματική Αντιγόνη της ελληνικής σκηνής, μια καλλιτέχνιδα που αφιέρωσε τη ζωή της στην ανάδειξη του αρχαίου δράματος, αλλά και μια προσωπικότητα με έντονη κοινωνική και πολιτική παρουσία, που δεν δίστασε να υπερασπιστεί δημόσια τις πεποιθήσεις της.

Η πορεία της απλώθηκε σε περισσότερες από έξι δεκαετίες.

Από τα πρώτα της βήματα στο θέατρο της μεταπολεμικής Αθήνας μέχρι τη διεθνή αναγνώριση και από τη δημιουργία του δικού της θεατρικού χώρου μέχρι τα έδρανα της Βουλής, η Άννα Συνοδινού ακολούθησε μια διαδρομή με μεγάλες επιτυχίες, δύσκολες αποφάσεις και προσωπικές συγκρούσεις.



Από το Λουτράκι στην Αθήνα και στα πρώτα θεατρικά βήματα

Η Άννα Συνοδινού γεννήθηκε σαν σήμερα το 1927 σε πολυμελή οικογένεια με καταγωγή από την Αμοργό. Ήταν το όγδοο παιδί του Ιωάννη Συνοδινού και της Τζοβάννας Πιστόνο, Ιταλίδας που είχε μεγαλώσει στην Ελλάδα. Τα πρώτα χρόνια της ζωής της τα πέρασε στο Λουτράκι, όμως μετά τον σεισμό του 1928 η οικογένεια μετακινήθηκε στην Αθήνα.

Μεγάλωσε σε μια Ελλάδα που γνώρισε τις δυσκολίες του πολέμου και της Κατοχής. Εκείνη την περίοδο ήρθε και η πρώτη ουσιαστική επαφή της με το θέατρο, μέσα από ερασιτεχνικές παραστάσεις και θεατρικά σκετς στις γειτονιές της Αθήνας, με θέματα εμπνευσμένα από τις δοκιμασίες της χώρας.

Το 1947 εισήχθη στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπου μαθήτευσε κοντά στον Δημήτρη Ροντήρη. Διακρίθηκε για τις επιδόσεις της και αποφοίτησε με άριστα, έχοντας ήδη δείξει την ιδιαίτερη σχέση της με τον θεατρικό λόγο.

Κλείσιμο
Το 1949 συμμετείχε στην «Ορέστεια» του Αισχύλου, στο Ηρώδειο, ως κορυφαία του Χορού, ενώ το 1950 πραγματοποίησε την πρώτη επαγγελματική σκηνική της εμφάνιση στον θίασο Κοτοπούλη.

Στα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας της συνεργάστηκε με σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου και δοκιμάστηκε σε διαφορετικά είδη, από την κωμωδία μέχρι το κλασικό δράμα. Γρήγορα, όμως, έγινε φανερό ότι η αρχαία τραγωδία θα αποτελούσε το πεδίο στο οποίο θα αναδεικνυόταν το ιδιαίτερο ερμηνευτικό της χάρισμα.

Η ασυμβίβαστη ζωή της Άννας Συνοδινού: Η μεγάλη πορεία στο θέατρο, το όραμα για τον Λυκαβηττό και η αντίσταση στη χούντα

Η Επίδαυρος, η Κατίνα Παξινού και η Αντιγόνη που έγραψε ιστορία

Το καλοκαίρι του 1955 αποτέλεσε καθοριστική στιγμή στην καριέρα της. Στην επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ Επιδαύρου, η νεαρή τότε ηθοποιός ενσάρκωσε την Πολυξένη στην «Εκάβη» του Ευριπίδη, δίπλα στην Κατίνα Παξινού, η οποία κρατούσε τον ομώνυμο ρόλο, υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Αλέξη Μινωτή.

Η συμμετοχή της σε εκείνη την ιστορική παράσταση σηματοδότησε την αρχή της μεγάλης της πορείας στο αρχαίο δράμα.

ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΞΙΝΟΥ ΑΝΝΑ ΣΥΝΟΔΙΝΟΥ 1962


Από το 1956 έως το 1964 αποτέλεσε βασικό στέλεχος του Εθνικού Θεάτρου και πρωταγωνίστησε σε έργα του Σοφοκλή, του Ευριπίδη, του Αισχύλου και του Αριστοφάνη.

Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή έμελλε να γίνει ένας από τους ρόλους που θα συνδέονταν περισσότερο με το όνομά της.

Η Συνοδινού έδωσε στη νεαρή ηρωίδα, που αψηφά την εξουσία για να υπερασπιστεί το ηθικό της χρέος, μια ερμηνεία που έμεινε στη θεατρική ιστορία. Η επιτυχία της στον συγκεκριμένο ρόλο υπήρξε τόσο σημαντική, ώστε το ίδιο το Εθνικό Θέατρο, στο αποχαιρετιστήριο αφιέρωμά του το 2016, την ξεχώρισε ως τη μεγαλύτερη ερμηνευτική της επιτυχία.

Δεν ήταν, ωστόσο, μόνο η Αντιγόνη. Η Ιφιγένεια, η Ηλέκτρα, η Άλκηστη, η Ανδρομάχη, η Ελένη και η Εκάβη αποτέλεσαν μερικές από τις ηρωίδες που ενσάρκωσε με επιτυχία.

Παράλληλα, η θεατρική της παρουσία δεν περιορίστηκε στο αρχαίο ελληνικό ρεπερτόριο. Ερμήνευσε έργα του Σαίξπηρ, του Ίψεν, του Λόρκα, του Πιραντέλλο και του Στρίντμπεργκ, αποδεικνύοντας ότι μπορούσε να κινηθεί με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικές θεατρικές παραδόσεις.

Το μεγάλο όραμα για το Θέατρο Λυκαβηττού

Το 1964 η Άννα Συνοδινού πήρε μια από τις σημαντικότερες αποφάσεις της επαγγελματικής της ζωής. Έπειτα από σοβαρή καλλιτεχνική διαφωνία με τον Αλέξη Μινωτή και ρήξη με τη διοίκηση του Εθνικού Θεάτρου, αποχώρησε από την κρατική σκηνή και αποφάσισε να ακολουθήσει τον δικό της δρόμο.

Ίδρυσε τον θίασο «Ελληνική Σκηνή – Άννα Συνοδινού» και έθεσε σε εφαρμογή ένα φιλόδοξο σχέδιο: τη δημιουργία ενός υπαίθριου θεάτρου στην καρδιά της Αθήνας, που θα μπορούσε να φιλοξενεί παραστάσεις αρχαίου δράματος έξω από τον παραδοσιακό χώρο της Επιδαύρου.

Με τη συμβολή του συζύγου της, Γιώργου Μαρινάκη, πρώην πρωταθλητή του τριπλούν, και σε σχέδια του αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτου, ένα παλιό νταμάρι στον λόφο του Λυκαβηττού μεταμορφώθηκε σε θεατρικό χώρο.

Το καλοκαίρι του 1965 το Θέατρο Λυκαβηττού άνοιξε τις πύλες του, με την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Γιώργου Σεβαστίκογλου, και τις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Μίνου Βολανάκη.

Ήταν η υλοποίηση ενός προσωπικού οράματος που επρόκειτο να αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στην πολιτιστική ζωή της πρωτεύουσας. Η Συνοδινού δεν περιορίστηκε στον ρόλο της πρωταγωνίστριας, αλλά ανέλαβε και την ευθύνη της θεατρικής δημιουργίας, από την οργάνωση ενός θιάσου μέχρι την εξασφάλιση της καλλιτεχνικής του αυτονομίας.

Η δικτατορία και η σύγκρουση με το καθεστώς

Η επιβολή της δικτατορίας τον Απρίλιο του 1967 ανέκοψε βίαια την πορεία του θεατρικού της εγχειρήματος.

Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς, η λογοκρισία ματαίωσε την προγραμματισμένη παράσταση του «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου από την Ελληνική Σκηνή. Η Συνοδινού απομακρύνθηκε από το Θέατρο Λυκαβηττού, ενώ το 1968 το καθεστώς κατέσχεσε τον χώρο και απαγόρευσε τις παραστάσεις της στο εξωτερικό.

Η ίδια επέλεξε να διακόψει τη θεατρική της δραστηριότητα ως ένδειξη αντίστασης απέναντι στο δικτατορικό καθεστώς.

Η απομάκρυνσή της από τη σκηνή δεν σήμαινε εγκατάλειψη της τέχνης. Το 1972 επέστρεψε με την Ελληνική Σκηνή, παρουσιάζοντας μεταξύ άλλων την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, τη «Μαριάννα Πινέδα» του Λόρκα και την «Αντιγόνη» του Μπρεχτ.

Η ασυμβίβαστη ζωή της Άννας Συνοδινού: Η μεγάλη πορεία στο θέατρο, το όραμα για τον Λυκαβηττό και η αντίσταση στη χούντα

Για μια ηθοποιό που είχε ταυτιστεί με την Αντιγόνη, τη μορφή που αντιστέκεται στις εντολές της εξουσίας, η προσωπική της σύγκρουση με το καθεστώς απέκτησε και έναν ιδιαίτερο συμβολισμό.

Από τη σκηνή στα έδρανα της Βουλής

Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, η Άννα Συνοδινού αποφάσισε να ασχοληθεί ενεργά με την πολιτική.

Έπειτα από προτροπή του Κωνσταντίνου Καραμανλή, εντάχθηκε στη Νέα Δημοκρατία και εξελέγη βουλευτής Αθηνών στις πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης. Επανεξελέγη το 1977, το 1981, το 1985 και το 1989, ενώ από το 1977 έως το 1980 διετέλεσε υφυπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών.

Η πολιτική της δραστηριότητα επικεντρώθηκε σε ζητήματα κοινωνικής πρόνοιας, προστασίας της οικογένειας, ισότητας των φύλων και δικαιωμάτων των καλλιτεχνών.

Στη διάρκεια της κοινοβουλευτικής της πορείας ασχολήθηκε με την ίδρυση δημόσιων παιδικών σταθμών, την καλλιτεχνική εκπαίδευση, την αναβάθμιση των σχολών θεάτρου και χορού, καθώς και την ασφαλιστική προστασία των ανθρώπων του πολιτισμού.

Το 1986 εξελέγη και δημοτική σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων.

Η πολιτική της διαδρομή ολοκληρώθηκε το 1990, όταν αποχώρησε από τη Νέα Δημοκρατία και παραιτήθηκε από το βουλευτικό της αξίωμα, στρέφοντας ξανά το ενδιαφέρον της στο θέατρο.

Η επιστροφή στην Επίδαυρο και οι τελευταίες μεγάλες ερμηνείες

Το 1991, έπειτα από χρόνια απουσίας από το Εθνικό Θέατρο και την Επίδαυρο, η Άννα Συνοδινού επέστρεψε στον χώρο με τον οποίο είχε συνδέσει το όνομά της.

Στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη, ερμήνευσε την Εκάβη, μια από τις πιο τραγικές μορφές του αρχαίου δράματος.

Η επιστροφή αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ηθοποιός είχε πλέον πίσω της μια μεγάλη θεατρική διαδρομή, αλλά και μια μακρά περίοδο πολιτικής δραστηριότητας.

Πίσω, ωστόσο, από τις μεγάλες ερμηνείες και τη δημόσια αναγνώριση υπήρχαν και βαθιά προσωπικές πληγές. Η ίδια είχε μιλήσει σε παλαιότερη συνέντευξή της για το βαρύ τίμημα που πλήρωσε εξαιτίας της αφοσίωσής της στο θέατρο, προχωρώντας σε μια συγκλονιστική εξομολόγηση: «Έκανα πολλές θυσίες. Έχασα τρία παιδιά στις αρένες της Επιδαύρου και της σκηνής. Πέρασα πολλά, αλλά ήταν μέσα στα καθήκοντά μου».

Η ασυμβίβαστη ζωή της Άννας Συνοδινού: Η μεγάλη πορεία στο θέατρο, το όραμα για τον Λυκαβηττό και η αντίσταση στη χούντα

Στα χρόνια που ακολούθησαν συνέχισε να εμφανίζεται στο θέατρο, ερμηνεύοντας ρόλους όπως εκείνον στο «Μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας» του Γρηγορίου Ξενόπουλου, στον «Αγαπητικό της βοσκοπούλας» του Δημητρίου Κορομηλά και στην «Εκάβη» του Ευριπίδη.

Παράλληλα, δίδαξε υποκριτική σε δραματικές σχολές, μεταξύ των οποίων και εκείνη του Εθνικού Θεάτρου, μεταφέροντας την εμπειρία της στις νεότερες γενιές.

Ασχολήθηκε επίσης με την αρθρογραφία, ενώ εξέδωσε τα βιβλία «Πρόσωπα και προσωπεία» το 1998 και «Αίνος στους Άξιους» το 1999.

Το τέλος μιας σπουδαίας διαδρομής

Η Άννα Συνοδινού τιμήθηκε επανειλημμένα για την πολύχρονη προσφορά της στο ελληνικό θέατρο και τον πολιτισμό. Ανάμεσα στις σημαντικότερες διακρίσεις της συγκαταλέγονται τα δύο έπαθλα Μαρίκας Κοτοπούλη, το Μετάλλιο Λουίτζι Πιραντέλλο, ο Χρυσός Σταυρός του Τάγματος της Ευποιίας και ο Ταξιάρχης του Φοίνικος, ενώ το έργο της αναγνωρίστηκε τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Έφυγε από τη ζωή στις 7 Ιανουαρίου 2016, στην Αθήνα, σε ηλικία 88 ετών, έχοντας αφιερώσει περισσότερες από έξι δεκαετίες στην τέχνη και τη δημόσια ζωή. Το Εθνικό Θέατρο, αποχαιρετώντας την, την τίμησε ως μία από τις κορυφαίες πρωταγωνίστριες της ιστορίας του.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα
δειτε ολες τις ειδησεις

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Best of Network

Δείτε Επίσης