Φώφη Γιωτάκη

Για το ίδιο θέμα άλλωστε ο εκάστοτε πρωθυπουργός έχει στο συρτάρι του δυο και τρία διαφορετικά σενάριαγια παν ενδεχόμενο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επαναλαμβάνει εδώ και μήνες με εμφατικό λόγο ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027- κι αρχίζουν να το πιστεύουν ακόμη και κυβερνητικά στελέχη που βρίσκονται πιο κοντά σε εισηγήσεις για εκλογές το προσεχές φθινόπωρο. Ο πρώτος λόγος είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει περιγράψει από την αρχή της πρώτης θητείας του ότι μία από τις βασικές «θεσμικές» επιλογές του είναι «εκλογές στο τέλος της τετραετίας». Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει προφανώς με το ότι ακόμη και αν ένας πρωθυπουργός έχει αποφασίσει πρόωρες κάλπες, δεν το προαναγγέλλει. Ένας σημαντικός λόγος επίσης είναι ότι τις εκλογές τις αποφασίζεις ενίοτε …Δευτέρα και τις κάνεις …Τρίτη: όταν δηλαδή η συγκυρία ευνοεί τον σχεδιασμό σου καλύτερα από μια άλλη στιγμή.

Ποιο κόμμα συμφέρει να γίνουν εκλογές το συντομότερο και ποιο την άνοιξη του 2027; Για πολλούς τα δύο νέα κόμματα (σύντομα θα γίνουν όπως φαίνεται τρία, με την ίδρυση κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά) έχουν πολλούς λόγους να κριθούν όσο βρίσκονται «πάνω στο κύμα». Ο Αλέξης Τσίπρας και ο Μαρία Καρυστιανού ίδρυσαν την ΕΛΑΣ και την Ελπίδα για τη Δημοκρατία αντίστοιχα μέσα στο φετινό Μάιο. Η μεν ΕΛΑΣ αναπτύσσει μια δυναμική που την φέρνει σε ποσοστά που ο ΣΥΡΙΖΑ κατέγραψε στις δεύτερες εκλογές του 2023 (στην εκτίμηση ψήφου). Το δε κόμμα Καρυστιανού από τον Μάιο μέχρι σήμερα σημειώνει πτώση στις δημοσκοπήσεις την οποία δεν είναι σίγουρο ότι μπορεί να «φρενάρει» σπαταλώντας περισσότερο προεκλογικό χρόνο.

Ο Αλέξης Τσίπρας πόνταρε εξαρχής στην επιλογή να εμφανίσει στο κάδρο της ΕΛΑΣ εμφάνισε κυρίως νέα στελέχη. Γίνεται ο κακός χαμός στον ΣΥΡΙΖΑ, με στελέχη να κονταροχτυπιούνται για τα επόμενα βήματα της Κουμουνδούρου, ενώ αρκετά από αυτά βρίσκονται στην πόρτα της εξόδου και της προσχώρησης στο κόμμα Τσίπρα. Ο πρώην πρωθυπουργός από την πλευρά του ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να εντάξει στα ψηφοδέλτιά του εν ενεργεία βουλευτές (από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά), προτρέποντας τους άμεσα ενδιαφερόμενους να παραιτηθούν και να παραδώσουν την έδρα τους. Όσοι ακολουθούν τη «συνταγή» του δεν σημαίνει βέβαια ότι θα ενταχθούν και στα ψηφοδέλτιά του- και σε αυτό προσπαθεί να είναι όσο πιο σαφής γίνεται. Ναι, αλλά αν ο προεκλογικός χρόνος αποδειχθεί μακρύς, τότε νέα διλήμματα θα εμφανιστούν γύρω από την Αμαλίας- και τότε; Θα εντάξει στις λίστες του περισσότερα απ όσα διαμήνυε στελέχη με κυβερνητικό παρελθόν από τη δική του θητεία με το συγκεκριμένο αποτύπωμα; Τον συμφέρει; Αυτό που τον συμφέρει μάλλον είναι να στηθούν κάλπες πριν αρχίσει η υπερέκθεση στο άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Για το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού γνωστοί δημοσκόποι υποστηρίζουν ότι η πτώση των ποσοστών της δεν δείχνει επί του παρόντος οριστική απογοήτευση των δυνητικών ψηφοφόρων της αλλά την αντίδραση από την παρατεταμένη αναμονή που κουράζει. Η κυρία Καρυστιανού αποφεύγει να παρουσιάσει το σύνολο των θέσεων και τα πρόσωπα που θα τις υποστηρίξουν από τα ψηφοδέλτια της «Ελπίδας». Παραπέμπει στη ΔΕΘ, όπως βέβαια συνηθίζουν να κάνουν και άλλα κόμματα προκειμένου να αποφύγουν να ανοίξουν από τώρα την «ταμπακιέρα». Ένα νέο κόμμα, χωρίς ιδιαίτερη οργανωτική δυνατότητα, θέλει συνήθως να αποφύγει τις μακρόσυρτες προεκλογικές διαδικασίες, προτιμά το «εδώ και τώρα».

Το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε μετά από την εμφάνιση της ΕΛΑΣ στη τρίτη θέση (σε κάποιες δημοσκοπήσεις κατρακύλησε στην τέταρτη). Στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη θυμίζουν ότι και το κόμμα της κυρίας Κωνσταντοπούλου πριν από ένα χρόνο (μετά από τα συλλαλητήρια για τα «Τέμπη») αναρριχήθηκε στη δεύτερη θέση, αλλά μετά ξεφούσκωσαν τα ποσοστά της. Έπεσε η Πλεύση Ελευθερίας και γι αυτό δηλαδή ανέβηκε ξανά το ΠΑΣΟΚ στη δεύτερη θέση; Αυτό είναι ισχυρό επιχείρημα για το ΠΑΣΟΚ; Μάλλον όχι. Σε αυτή τη φάση το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται χρόνο για να επιχειρήσει την ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων που προβάλλει κάθε φορά, αναμένοντας κέρδη από τη σύγκριση με τα άλλα κόμματα εξουσίας. Έχει βουλευτές, έχει στελέχη, έχει δομές και οργανώσεις, δεν έχει όμως ένα καθαρό αφήγημα προς τις εκλογές, καθώς το σύνθημα περί πολιτικής αλλαγής δεν αρκεί. Πολιτική αλλαγή ζητούν και τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης. Μπορεί ο χρόνος να ευνοήσει το ΠΑΣΟΚ; Μπορεί, εφόσον στους επόμενους μήνες αποκτήσει πιο πειστικό «πρόσωπο» και αφήγημα. Σε κάθε περίπτωση η «αποκαθήλωση» από τη δεύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις δεν κάνει πιο πειστικό το σύνθημα για «νίκη, έστω με μία ψήφο διαφορά από τη ΝΔ»- το αντίθετο συμβαίνει.

Η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να «πατήσει» στην αφετηρία των εκλογών, όταν (και αν) καταφέρει να καταγράψει ποσοστά που «συνδυάζονται» με τον διακηρυγμένο στόχο περί αυτοδυναμίας. Την συμφέρει η στρατηγική της πρώτης κάλπης- δεν είναι ακόμη βέβαιο ότι την συμφέρει το φθινόπωρο ή η άνοιξη του 2027 για την προσέγγιση των στόχων της. Ο κ. Μητσοτάκης θέλει να εξασφαλίσει ένα ποσοστό από την πρώτη Κυριακή που θα δώσει στη ΝΔ ιδιαίτερη δυναμική για τη δεύτερη. Άρα θέλει ένα «εξασφαλισμένο» ποσοστό πάνω από 30-31% από την πρώτη Κυριακή. Εάν το «κλειδώσει» μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου (κάτι που δεν αποκλείεται αλλά που δεν φαίνεται και εύκολο) τότε πιο «χαρτί» θα τραβήξει; Πότε είναι μεγαλύτερο το ρίσκο για τη ΝΔ; Για εκλογές το φθινόπωρο ή για το σενάριο της άνοιξης; Στην πολιτική η κάθε επόμενη μέρα είναι μια διαφορετική μέρα. Αλλά για να αποφασίσει ένας πρωθυπουργός σχετικά με το χρόνο της προκήρυξης των εκλογών πρέπει να έχει μπροστά του όλα τα δεδομένα για να τα σταθμίσει. Και αυτό θα αρχίσει να γίνεται από τον Σεπτέμβριο…