Δημήτρης Παγαδάκης

Ο μήνας που είναι παχιές οι μύγες συνεχίζεται. Με χαλαρή κουβέντα στη ξαπλώστρα, φλυαρία «να ’χαμε να λέγαμε» στα μπιτσόμπαρα, γαλήνιο ρεμβασμό στα δειλινά. Δεν ταιριάζουν στην εποχή οι βαθυστόχαστες αναλύσεις. Ούτε της κολλάνε οι ρητορικές ασκήσεις ιεραποστολικής κατήχησης. Της αρκούν οι ράθυμες αμπελοφιλοσοφίες.

Διάλεξε το μήνα των «μπάνιων του λαού» για να ξεδιπλώσει τις απόψεις του ο ιδρυτής του νεοπαγούς κόμματος ΕΛ.Α.Σ. Στη δροσερή σκιά ενός καφενέ με φρέντο εσπρέσο σε τσίγκινο τραπεζάκι ανέπτυξε τις πολιτικές αντιλήψεις του. Στο πλάι ένα ανεμιστήρας σαν να καραδοκούσε να σκορπίσει τα λεγόμενα του στον αέρα.

Στη βιντεοσκοπημένη συνέντευξη του σε δημοσιογραφική ιστοσελίδα επιχείρησε να μετατρέψει την αποτυχία, την ήττα και την εμπειρία του ως ανεπίγνωστου διαχειριστή της εξουσίας σε πολιτικό κεφάλαιο. Προσπάθησε να μεταποιήσει τη χθεσινή του ανεπάρκεια σε σημερινή δύναμη γνώσης.

Αφού απέκρουσε το κυβερνητικό παρελθόν του ενστερνίστηκε το δόγμα Πολάκη, υποσχόμενος «να ξανάρθει και να είναι πια αλλιώς». Λες και η Ιστορία του χρωστά μια δεύτερη πρωθυπουργική ευκαιρία. Με την όποια μεταμφίεση επιλέξει.

Μόνο που ο άνθρωπος και οι ιδεολογικές καταβολές του δεν αλλάζουν εύκολα. Το πιστοποίησε εκδηλώνοντας τον άκρατο βολονταρισμό του. Φανερώνοντας τη ακράδαντη πεποίθηση του ότι η θέληση υπερισχύει της λογικής και μπορεί να αλλάξει την αντικειμενική πραγματικότητα από μόνη της.

Διαμήνυσε ξεκάθαρα ότι «η πολιτική δεν είναι τέχνη του εφικτού, αλλά είναι η διεύρυνση του εφικτού». Όπου «εφικτό» είναι αυτό που μπορεί να γίνει. Όχι αυτό που θα ήθελε κανείς να υλοποιήσει, ούτε αυτό που ακούγεται γοητευτικά ωραίο. Άλλωστε η διαστολή του εφικτού προϋποθέτει δεδομένες συνθήκες.

Απαιτεί υπάρχοντες συσχετισμούς δύναμης, θεσμούς, πόρους, κοινωνικές αντιλήψεις. Υπόκειται τελικά στους περιορισμούς της πραγματικότητας. Στο κάτω κάτω οποιοσδήποτε μπορεί να ονειρεύεται ότι είναι διευρυμένα δυνατό, επιτεύξιμο και πραγματοποιήσιμο να βάλει, ας πούμε, λουκέτο στις τράπεζες.

Να αιθεροβατεί, λόγου χάρη, αξιώνοντας να βγάλει την χώρα του από το επίσημο ενιαίο νόμισμα της Ε.Ε. και να τη γυρίσει στο παλιό εθνικό νόμισμα. Να φαντασιώνεται πχ τη Δικαιοσύνη ως εργαλείο δίωξης των πολιτικών του αντιπάλων. Να μετακινεί ή να αναδιατάσσει τα όρια του εφικτού σύμφωνα με τους ιδεασμούς, τις εμμονές και τα παραληρηματικά του καπρίτσια.

Από αυτή και μόνο την οπτική η ερμηνεία του Αλέξη Τσίπρα περί επέκτασης του εφικτού πήγε στράφι. Γιατί προσώρας δεν διαθέτει την αναγκαία κοινωνική, ιδεολογική και εκλογική διεύρυνση καθώς και την απαραίτητη πολιτική συναίνεση να τη θέσει σε προοπτική εφαρμογής. Πόσο μάλλον κατέχει τη κυβερνητική δυνατότητα να τη πραγματώσει.

Τσάμπα πήγαν τα παρακινδυνευμένα άλματα των καλοκαιρινών εξαγγελιών του. Μεταμόρφωσε σε οραματικές διεκδικήσεις κατανοητά αιτήματα που χρειάζονται διαχειριστικά φιλολαϊκές κυβερνητικές τροποποιήσεις. Τις βάφτισε απλώς ως διεύρυνση του εφικτού. Άλλοθι στην αδυναμία του να προτείνει εναλλακτικές προγραμματικές διακηρύξεις.

Αγνοώντας, εν τέλει, ότι η αλά Βίσμαρκ τέχνη του εφικτού, δηλαδή τι μπορεί να πετύχει ένας πολιτικός με τους υπάρχοντες όρους, συνιστά ρεαλισμό. Παρακάμπτοντας σκόπιμα ότι επέκταση τού ότι μοιάζει αδύνατο στις τρέχουσες συνθήκες αποτελεί πολιτική φαντασία. Μια απατηλή ψευδαίσθηση που χάνεται γρήγορα. Σαν το προσωρινό, αλλόκοτο και παροδικό Σαιξπηρικό «Όνειρο Θερινής Νυκτός».