Βασίλης Στεφανακίδης

Και χαραμάδα ελπίδας για εκτόνωση από πουθενά στο άμεσα ορατό μέλλον καθώς το φαινόμενο δεν μοιάζει παροδικό.
Και μπορεί στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και την Κομισιόν να έχει κτυπήσει red alarm αλλά οι μέχρι τώρα δημόσιες τοποθετήσεις όπως αυτή της Φον Ντερ Λάιεν περιορίζονται σε διαπιστώσεις πως τα νοικοκυριά στην Ευρώπη επιβαρύνονται με πρόσθετα οικονομικά βάρη.

Δεν ξέρω αν υπάρχει ή αν θα υπάρξει ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο στήριξης των πολιτών αλλά και των επιχειρήσεων, σε αυτό τον βαρύ χειμώνα που έρχεται αλλά η αλήθεια είναι πως από το 2022 στα απανωτά σοκ από τις ενεργειακές κρίσεις, οι εθνικές κυβερνήσεις ανέλαβαν να σηκώσουν το βάρος και ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της καθεμιάς και όχι με κάποιο κοινό σχέδιο δράσης. Η Κομισιόν έμεινε αμετακίνητη στη θέση της, με την οροφή δαπανών που έχει επιβάλλει και το πιθανότερο είναι να μην αποστεί από αυτή τη θέση ούτε τώρα.

Ο εισαγόμενος πληθωρισμός καλπάζει σε όλη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια ως το μόνο μέσο που διαθέτει στα χέρια της για συγκράτηση, το κόστος χρήματος ανεβαίνει για νοικοκυριά και επιχειρήσεις την ώρα που όλοι οι αναλυτές υποστηρίζουν πως ακόμα δεν είδαμε τίποτα.

Την ίδια στιγμή σε ένα παράλληλο μέτωπο αυτό της αγορές των κρατικών ομολόγων, βλέπουμε οι αποδόσεις των δεκαετών να φθάνουν στο 5% για τις ΗΠΑ και στο 4,5% στη Γαλλία και την Ιταλία ενώ ανοδική είναι πορεία για τα ομόλογα όλων ανεξαιρέτως των χωρών της ΕΕ, φορτώνοντας με νέα βάρη τις οικονομίες.

Φυσικά και δεν αποτελεί εξαίρεση η χώρα μας που ούτως ή άλλως εμφανίζει σταθερά υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της ΕΕ και η αντανάκλαση στις τιμές αντλίας αλλά στο ηλεκτρικό ρεύμα εξαιτίας του φυσικού αερίου που κι αυτό σημειώνει μια αύξηση της τάξεως του 40%, είναι κάτι παραπάνω από εφιαλτικές.

Να σκεφτούμε μόνο πως, το ντίζελ κίνησης που συνεχίζει να είναι επιδοτούμενο με 10 λεπτά στο λίτρο, πωλείται ήδη με μέση τιμή 2,13 λεπτά ενώ αν έβγαινε σήμερα στην αγορά το πετρέλαιο θέρμανσης, αφαιρουμένης της επιδότησης, θα πουλιόταν γύρω στα 2 ευρώ το λίτρο όταν πέρυσι η περίοδος έκλεισε γύρω στο 1,10-1,15 το λίτρο.

Τούτων δοθέντων και επειδή ο Θεός δεν καταπιάνεται με αυτού του τύπου θαύματα, κατανοούμε πως οι μέρες και μήνες που έρχονται θα είναι πολύ δύσκολοι και θα δοκιμαστούν οι αντοχές της κοινωνίας όσο κι αν στελέχη της κυβέρνησης λένε από τώρα πως θα γίνει ό,τι περνάει από το χέρι τους. Τουτέστιν με όσα λεφτά υπάρχουν ακόμα στο ταμείο του προϋπολογισμού της τρέχουσας χρήσης από τα 150 εκατ. που είχαν προβλεφθεί. Και λέω όσα έμειναν γιατί στο μεταξύ, από το καλοκαίρι και εντεύθεν έχουν ξοδευτεί για την επιδότηση του πετρελαίου κίνησης τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ.

Και στην υποθετική περίπτωση που η κυβέρνηση επιδοτούσε για παράδειγμα με 20 λεπτά το πετρέλαιο θέρμανσης από τον επόμενο μήνα και 10 λεπτά τη βενζίνη και το φυσικό αέριο, επί της ουσίας θα άλλαζε τίποτα για τους καταναλωτές; Προφανώς όχι γιατί με τέτοιες διεθνείς τιμές οι επιδοτήσεις αυτής της τάξεως είναι ψίχουλα. Κι είναι κατανοητό επίσης πως υπάρχει αυστηρό όριο στις δαπάνες των εθνικών κυβερνήσεων το οποίο δεν μπορούμε να υπερβούμε μονομερώς.

Γι’ αυτό η Κομισιόν θα πρέπει να υπερβεί εαυτόν και να λειτουργήσει αποφασιστικά υπέρ των ευρωπαίων πολιτών συνολικά όπως είχε κάνει και στην περίοδο της πανδημίας. Να δημιουργήσει ένα πραγματικά γενναίο πακέτο στήριξης και να επιτρέψει παράλληλα εκτάκτως, τη μερική υπέρβαση του ορίου δαπανών που μπορεί να κάνει η κάθε χώρα, μέσω των εθνικών προϋπολογισμών μέχρι να περάσει η μπόρα.

Σε διαφορετική περίπτωση αυτή νέα ενεργειακή και οικονομική κρίση, είναι βούτυρο στο ψωμί των λαϊκίστικών και ακροδεξιών κομμάτων που ετοιμάζονται να αναλάβουν τα ηνία σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες το 2027 όπως στη Γαλλία και τη Γερμανία ενώ και στη χώρα μας, η όλη κατάσταση, αν δεν ελεγχθεί επαρκώς, τότε θα παίξει καταλυτικό ρόλο στα αποτελεσμάτων εκλογών της ερχόμενης Άνοιξης.