Πόλεμος στην Ουκρανία: Επεξεργαστές της Nvidia έφεραν τα ρωσικά drones που σκότωσαν τρεις Ουκρανούς στη Ζαπορίζια

Ένα ρωσικό drone, το οποίο φέρεται να καθοδηγούνταν εξ ολοκλήρου από ένα πειραματικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, υποστηριζόμενο από τσιπ της Nvidia, σκότωσε τρεις αμάχους στη Ζαπορίζια, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.

Η επίθεση σημειώθηκε στις 6 Ιουλίου, όταν ρωσικά drones έπληξαν πρατήριο καυσίμων, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους μια 19χρονη φοιτήτρια και δύο άνδρες, ηλικίας 41 και 48 ετών.

Το δημοσίευμα βασίζεται στα ευρήματα Ουκρανών ειδικών στα drones, στρατιωτικών αξιωματούχων και ερευνητών που εξέτασαν τα συντρίμμια τόσο του συγκεκριμένου μη επανδρωμένου αεροσκάφους όσο και άλλων ρωσικών drones τύπου Molniya που είχαν πλήξει τη Ζαπορίζια.

Τα στοιχεία που εντόπισαν, σύμφωνα με τους ίδιους, ενισχύουν την εκτίμηση ότι τα συγκεκριμένα drones μπορούσαν να λειτουργούν πλήρως αυτόνομα, χωρίς ο άνθρωπος να λαμβάνει την τελική απόφαση για την επιλογή του στόχου.

Χωρίς κεραίες, αλλά με κάμερες και υπολογιστές Nvidia

Τα drones δεν διέθεταν κεραίες για την επικοινωνία τους με κάποιον χειριστή, αν και ήταν εξοπλισμένα με βιντεοκάμερες. Το drone που εξερράγη και σκότωσε τους τρεις ανθρώπους πετούσε μαζί με περίπου άλλα πέντε. Σύμφωνα με την έρευνα, κανένα από αυτά δεν εξέπεμπε ραδιοσήματα.

Οι επιθέσεις στη Ζαπορίζια πραγματοποιούνταν σε διαδοχικά κύματα, με μεγάλης κλίμακας πλήγματα να ακολουθούν το ένα το άλλο. Στο εσωτερικό των drones, οι ερευνητές εντόπισαν μίνι υπολογιστές Nvidia Jetson Orin. Η Nvidia κατασκευάζει μεγάλο μέρος των επεξεργαστών που χρησιμοποιούνται στα πλέον προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως.



Οι συγκεκριμένοι υπολογιστές κοστίζουν μόλις μερικές εκατοντάδες δολάρια και οι Ουκρανοί ειδικοί εκτιμούν ότι ήταν αυτοί που επέτρεπαν στα drones να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με την επιλογή των στόχων. Παρόμοια συστήματα έχουν εντοπιστεί και σε άλλα ρωσικά όπλα.

Σε δήλωσή της για το θέμα, η Nvidia ανέφερε ότι οι υπολογιστές Jetson Orin που εντοπίστηκαν στα ρωσικά drones ήταν «προϊόντα ευρείας κατανάλωσης που πωλούνται σε φοιτητές, προγραμματιστές και νεοσύστατες επιχειρήσεις για ένα ευρύ φάσμα χρήσιμων εφαρμογών». Η εταιρεία πρόσθεσε ότι δεν είχαν σχεδιαστεί για στρατιωτικές εφαρμογές.

Πώς φέρεται να λειτουργεί η τεχνητή νοημοσύνη

Ουκρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο υπολογιστής Nvidia που βρισκόταν στο drone της επίθεσης στη Ζαπορίζια δεν ήταν κρυπτογραφημένος. Αυτό επέτρεψε στους ειδικούς να εξετάσουν εικόνες του εδάφους που είχαν αποθηκευτεί στο σύστημα.

Το drone μπορούσε να χρησιμοποιεί αυτές τις εικόνες προκειμένου να παραμένει στην προκαθορισμένη πορεία του. Οι ειδικοί εξέτασαν επίσης τον κώδικα του συστήματος, ο οποίος, όπως υποστήριξαν, αποκάλυψε ποια είδη στόχων είχε «εκπαιδευτεί» να αναγνωρίζει και να πλήττει.

Η λειτουργία του συστήματος εκτιμάται ότι έχει ως εξής: ένας χειριστής προγραμματίζει αρχικά το drone να κινηθεί προς έναν συγκεκριμένο γενικό στόχο, για παράδειγμα ένα πρατήριο καυσίμων. Όταν το drone πλησιάσει στην περιοχή, αναλαμβάνει μόνο του να επιλέξει το ακριβές σημείο που θα πλήξει — για παράδειγμα δεξαμενές προπανίου — αξιοποιώντας την προηγούμενη εκπαίδευσή του ώστε να αναγνωρίζει τέτοιου είδους αντικείμενα.

Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος μπορεί να καθορίζει τον αρχικό προορισμό, αλλά η τελική επιλογή του συγκεκριμένου στόχου γίνεται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, κάποια από τα ρωσικά drones που ήταν εξοπλισμένα με συστήματα AI εξερράγησαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ενώ άλλα δεν πυροδοτήθηκαν και παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό άθικτα.

Η επόμενη φάση του πολέμου των drones

Τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία πειραματίζονται με την ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης σε διάφορους τύπους drones.

Μέχρι σήμερα, η μηχανική όραση χρησιμοποιούνταν σε μεγάλη κλίμακα κυρίως στο τελευταίο στάδιο μιας επίθεσης. Αφού δηλαδή ο χειριστής επέλεγε τον στόχο, το σύστημα μπορούσε να «κλειδώσει» αυτόματα επάνω του και να καθοδηγήσει το drone μέχρι την πρόσκρουση.

Η χρήση πλήρως αυτόνομης τεχνητής νοημοσύνης επιχειρεί να αλλάξει ακριβώς αυτό το σημείο: να αφαιρέσει τον άνθρωπο από την τελική απόφαση για το τι ακριβώς θα πληγεί.

Σύμφωνα με την Ουκρανία, η Ρωσία δοκιμάζει αυτόνομα drones με τεχνητή νοημοσύνη στη Ζαπορίζια από τον Μάιο.

Την ίδια στιγμή, στην προσαρτημένη από τη Ρωσία Κριμαία, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποιούν τις δικές τους δοκιμές συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να επιλέγουν ανεξάρτητα στόχους, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί θάνατοι από αυτές τις επιθέσεις.