Λήγει το τελεσίγραφο Τραμπ: Πάνω από 90 οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν που απειλούνται με πλήγματα

Με λίγες ώρες να απομένουν για να ολοκληρωθεί το τελεσίγραφο των 48 ωρών που έθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν για να απελευθερώσει το Στενό του Ορμούζ, οι εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης κλιμακώνονται, με απειλές για πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές.

Το τελεσίγραφο οδήγησε σε νέα - φραστική σε πρώτη φάση - κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ότι ενδέχεται να κλείσουν πλήρως το Στενό του Ορμούζ και να πλήξουν ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Το απόγευμα του Σαββάτου, ο Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε ότι εάν το Ιράν δεν επιτρέψει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ εντός 48 ωρών, η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει σε στρατιωτικά πλήγματα στο ηλεκτρικό του δίκτυο. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social ανέφερε ότι «εάν το Ιράν δεν ανοίξει πλήρως, χωρίς καμία απειλή, το Στενό του Ορμούζ μέσα σε 48 ώρες από αυτή τη στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα πλήξουν και θα καταστρέψουν τις διάφορες μονάδες παραγωγής ενέργειας, ξεκινώντας από τις μεγαλύτερες».

Αυτοί είναι οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν

Το ενεργειακό σύστημα του Ιράν αντιμετωπίζει ήδη σημαντικά προβλήματα, με συχνές διακοπές ρεύματος και πιέσεις λόγω παλαιωμένων υποδομών και διεθνών κυρώσεων. Η χώρα διαθέτει περισσότερους από 90 σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με τον μεγαλύτερο να είναι ο σταθμός Νταμαβάντ, στα περίχωρα της επαρχίας της Τεχεράνης, με δυναμικότητα περίπου 2.900 μεγαβάτ.

Ακολουθούν ο σταθμός Σαχίντ Σαλίμι Νέκα στην επαρχία Μαζανταράν, με ισχύ 2.214 μεγαβάτ, καθώς και ο σταθμός Σαχίντ Ρατζαέι στην επαρχία Καζβίν, με παραγωγική ικανότητα 2.042 μεγαβάτ. Η πλειονότητα της ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν παράγεται από μονάδες φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη λειτουργία των υποδομών αερίου για τη συνολική σταθερότητα του δικτύου.

Η σημασία των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου αποτυπώνεται στο γεγονός ότι ένα πλήγμα σε αυτές μπορεί να επηρεάσει την ηλεκτροπαραγωγή ακόμη και χωρίς άμεση επίθεση σε μονάδες παραγωγής. Παρόμοια εξέλιξη σημειώθηκε την προηγούμενη Τετάρτη, όταν επλήγησαν εγκαταστάσεις επεξεργασίας στο κοίτασμα South Pars.

Ο κρίσιμος ρόλος του φυσικού αερίου

Περίπου το 38% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας παράγεται από μονάδες συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου, ενώ ένα επιπλέον 26% προέρχεται από άλλες μονάδες αερίου. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν περίπου το 13% της παραγωγής, ενώ η πυρηνική ενέργεια συμβάλλει με μονοψήφιο ποσοστό.

Το Ιράν διαθέτει έναν ενεργό πυρηνικό σταθμό παραγωγής ενέργειας στο Μπουσέρ, στα νότια της χώρας, με ισχύ 1.000 μεγαβάτ, ο οποίος κατασκευάστηκε και λειτουργεί με τη συνδρομή της Ρωσίας. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, την προηγούμενη Τρίτη πύραυλος έπληξε σημείο εντός της περιμέτρου του συγκροτήματος, σε απόσταση περίπου 350 μέτρων από τον αντιδραστήρα, χωρίς να αναφερθούν θύματα ή ζημιές στον ίδιο τον πυρηνικό αντιδραστήρα.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, το Ιράν και η Ρωσία υπέγραψαν συμφωνία ύψους 25 δισ. δολαρίων για την κατασκευή τεσσάρων επιπλέον πυρηνικών σταθμών στο νότιο τμήμα της χώρας, ενισχύοντας τον στρατηγικό σχεδιασμό για την ενεργειακή επάρκεια.

Παρά τα σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου – από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως – το Ιράν αντιμετωπίζει χρόνιες ελλείψεις ηλεκτρικής ενέργειας, αποτέλεσμα του παλαιωμένου δικτύου και των περιορισμών που προκαλούν οι κυρώσεις. Κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση αυξάνεται λόγω υψηλών θερμοκρασιών, συχνά επιβάλλονται προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος.

Η περιοχή της Τεχεράνης τροφοδοτείται κυρίως από πέντε μεγάλους σταθμούς παραγωγής ενέργειας, ενώ μικρότερες μονάδες λειτουργούν εντός της πρωτεύουσας, με σημαντικότερη εκείνη του Παράντ. Παρά ταύτα, το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας είναι ιδιαίτερα αποκεντρωμένο, γεγονός που περιορίζει τις επιπτώσεις από πιθανό πλήγμα σε έναν μόνο σταθμό.

Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύθηκε την Κυριακή από το Iran International, «η πλήρης καταστροφή του σταθμού Νταμαβάντ θα αφαιρούσε μόλις το 3,7% της συνολικής παραγωγικής ικανότητας ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν», ενώ σημειώνεται ότι «ένα πλήγμα σε έναν ή περισσότερους σταθμούς δεν αναμένεται να προκαλέσει γενικευμένο μπλακάουτ σε εθνικό επίπεδο».