Σάντυ Κοπελούζου και Κirios Criton: Οι δεσμοί της τέχνης
Τριάντα χρόνια δημιουργίας που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη αισθητική στην Ελλάδα παρουσιάζονται σε μια πολυτελή έκδοση που υπογράφει το Μουσείο Τέχνης της Οικογένειας Κοπελούζου
Γράφει η Μαρία Λεμονιά - Φωτογράφος Νικόλας Κομίνης
Η πολυτελής έκδοση-αφιέρωμα στις τρεις δεκαετίες καλλιτεχνικού έργου του εικαστικού και interior designer Kirios Criton μόλις κυκλοφόρησε από το Copelouzos Family Art Museum, το μουσείο Τέχνης της Οικογένειας Κοπελούζου, με την οποία τον συνδέουν 30 χρόνια θερμής φιλίας. Kirios Criton, o καλλιτέχνης που αφιέρωσε την καριέρα του στη δημιουργία έργων κοινωνικής κριτικής.
Η Σάντυ Κοπελούζου και ο Kirios Criton στην αίθουσα με έργα του Yves Klein και της Ελληνίδας γλύπτριας Chrysa. Διακρίνονται η αφιερωματική έκδοση και το φουλάρι Hellenic Heritage
Εθεσε τα θεμέλια των επεμβάσεων ως κίνημα σε έναν κόσμο όπου τα πάντα έχουν ήδη γίνει.
Εχοντας στο μυαλό του τη διαρκή αγωνία επιβίωσης και χωρίς κανένα κίνητρο αναγνώρισης δημιούργησε σε όλους τους τομείς», προλογίζει το βιβλίο ο Δημήτρης Κοπελούζος, διακεκριμένος επιχειρηματίας και ένας από τους σημαντικότερους συλλέκτες της εποχής, αναφερόμενος στον ταλαντούχο Kirios Criton.
Γευσιγνωσία «12 μήνες, 12 γλυπτά κουτάλια από ασήμι και χρυσό» (1994)
Καρέκλα-γλυπτό του Kirios Criton στη συλλογή του Μουσείου (1995)
«Καλλιτέχνης, αρχιτέκτονας, ποιητής, γκαλερίστας και συλλέκτης, αποτύπωσε τις σκέψεις του με έργα και εγκαταστάσεις σε απρόβλεπτους χώρους, σε σπίτια, κτίρια, εστιατόρια και χώρους διασκέδασης, πάντα με γνώμονα την τέχνη.
Κεραμικά γλυπτά για την Desing Gallery Milano (2000)
Interior Design για κατοικία στο Π.Ψυχικό (2006)
Εγινε γνωστός για τις πρωτοποριακές, ιδιαίτερες και τολμηρές αισθητικές του και απέκτησε ταυτότητα με το όνομά του, χωρίς να επαναλαμβάνεται ποτέ. Δεν θέλησε ποτέ ετικέτες να τον χαρακτηρίζουν, γι’ αυτό και είναι δύσκολο να τον εντάξεις κάπου, σε ένα και μόνο είδος δημιουργικής έκφρασης.
Copelouzos Family Art Museum
Λάτρης του ωραίου και γνήσιου, του αληθινού. Στην πρώτη του γκαλερί στο Θησείο, τη γνωστή “Never on Sunday”, όπου και γνωριστήκαμε κάποια Κυριακή, γιατί μόνο Κυριακή λειτουργούσε, έκανε γνωστή την εφαρμοσμένη τέχνη στο αθηναϊκό κοινό. Αργότερα στον privé χώρο “ΙΙΙ” στου Ψυρρή, μας σύστησε τα art dinners και την art de la table. To 1999 με το εστιατόριο “AristeraDexia” στο Ρουφ άλλαξε διαπαντός την αισθητική νοοτροπία της εστίασης, σε έναν χώρο που έμοιαζε με καταφύγιο.
Θεατρική παράσταση του Kirios Criton στο εστιατόριο «AristeraDexia» (1999)
Εδώ ήταν που για πρώτη φορά ένας χώρος εστιατορίου είχε και μια γκαλερί κατά την έξοδό του. Μια σκαμμένη πισίνα χωρίς νερό, γεμάτη κάθε φορά με μια πρωτοποριακή έκθεση τέχνης.
Λεπτομέρεια από την εικαστική εγκατάσταση 99,9 στην γκαλερί της Ελένης Μαρτίνου (2016)
Γλυπτά του Kirios Criton σε ιδιωτική συλλογή (1994)
Τα έργα του πολλά, όπως και οι χώροι του, αλλά ο στόχος ένας και μοναδικός: ο άνθρωπος.
Παντατίφ για το κοσμηματοπωλείο Pentheroudakis (2023)
Χρυσό κύπελλο με φτερά
Αυτός ίσως είναι και ο καλύτερος χαρακτηρισμός για τον Kirios Criton», καταλήγει ο Δημήτρης Κοπελούζος, ενώ ο πρόλογος της νέας αυτής έκδοσης συμπληρώνεται από την αφήγηση της Σάντυς Κοπελούζου, η οποία μάλιστα δέχτηκε να φωτογραφηθεί για πρώτη φορά στους χώρους του οικογενειακού μουσείου τους για το «Gala»: «Νόημα για τον Kirios Criton είναι:
“H ουσία των πραγμάτων και όχι η εξωτερική τους εικόνα”. Θέλει πάντα να δίνει το προσωπικό του στίγμα σε ό,τι δημιουργεί.
Συχνά λέει: “Ενας χώρος ή ένα έργο χωρίς ψυχή είναι το απόλυτο κενό”. Η τέχνη γι’ αυτόν είναι το οξυγόνο που χρειάζεται το καθετί για να είναι ζωντανό. Του αρέσει να επαναφέρει στη ζωή, αλλάζοντας τους ρόλους σε υλικά, αντικείμενα, χώρους, κτίρια».
Στον τόμο-ύμνο στην υψηλή αισθητική του περίφημου Κirios Criton υπάρχει και μια σύντομη κατάθεση ζωής, καθώς ο ίδιος αναφέρεται στη δουλειά του αλλά και στην επιλογή του ιδιαίτερου ονόματός του:
«Σε όλη μου τη ζωή πάλεψα να μη μοιάσω σε κανέναν πέρα από μένα. Δεν ήθελα παρά να ζήσω αυτό που από μόνο του επιθυμούσε να βγει από μέσα μου. Να πάψω να σχεδιάζω τα “θέλω” και με μια μονοκονδυλιά να “χτίσω” τα μπορώ […] Τον Κρίτωνα τον γνώρισα στο Γυμνάσιο ως μαθητή του Σωκράτη.
Αποφάσισα τότε λοιπόν πως θέλω να παραμείνω αιώνιος μαθητής. Οσο για το “Κύριος”, το συνέλαβα ως όνομα σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής μου το 1989 και έτσι αποφάσισα να γίνω κύριος του εαυτού μου. Ο Σωκράτης πίστευε πως το καλό συμπίπτει με το αγαθό, ενώ και τα δύο συμπίπτουν με το ωφέλιμο. Με άλλα λόγια, η αισθητική και η ηθική είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: της ωφελιμότητας».