Χριστοδουλίδης: Απόλυτα δεσμευμένος ο Γκουτέρες στην προσπάθεια για πρόοδο στο Κυπριακό

Σαφές πολιτικό στίγμα για τις επόμενες κινήσεις στο Κυπριακό έδωσε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, επιβεβαιώνοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, με στόχο να υπάρξει συγκεκριμένο αποτέλεσμα μέχρι το τέλος του χρόνου.

Ο κ. Χριστοδουλίδης, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για τις αναφορές του περί ενδεχόμενου σχεδίου λύσης πριν από τη λήξη του έτους, σημείωσε ότι ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών είναι «απόλυτα δεσμευμένος» στην προσπάθεια για πρόοδο στο Κυπριακό.

Όπως είπε, ο Αντόνιο Γκουτέρες του είχε μεταφέρει ήδη από τον περασμένο Μάρτιο, κατά τη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες, ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια πρωτοβουλία με στόχο θετικό αποτέλεσμα. Ο Κύπριος Πρόεδρος συνέδεσε μάλιστα τη χρονική συγκυρία με την ολοκλήρωση της θητείας του Γενικού Γραμματέα περί τα τέλη Δεκεμβρίου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η παρούσα περίοδος αξιολογείται από τη Λευκωσία ως κρίσιμη.

«Δεν συζητούμε απλώς για να συζητούμε»

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης εμφανίστηκε να θέλει να διαφοροποιήσει την παρούσα κινητικότητα από τις συνήθεις διεργασίες χαμηλής έντασης που κατά καιρούς εμφανίζονται γύρω από το Κυπριακό, χωρίς να οδηγούν σε πραγματική διαπραγμάτευση.

«Δεν είναι απλά “συζητούμε, συζητούμε, συζητούμε”», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι κάποια στιγμή η διαδικασία θα πρέπει να οδηγηθεί σε αποτέλεσμα.
Η αναφορά αυτή έχει σημασία, καθώς η Λευκωσία επιχειρεί να στείλει το μήνυμα ότι δεν επιδιώκει μια διαδικασία για λόγους εντυπώσεων, αλλά μια ουσιαστική προσπάθεια που θα μπορεί να κριθεί από το τελικό της περιεχόμενο.

Καμία επιδιαιτησία

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης στην απόρριψη κάθε σεναρίου περί επιδιαιτησίας. Ερωτηθείς αν οι αναφορές του παραπέμπουν σε τέτοια διαδικασία, απάντησε κατηγορηματικά ότι δεν έκανε καμία τέτοια αναφορά.

Ο Ν. Χριστοδουλίδης παρέπεμψε στους όρους εντολής του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, όπως αυτοί απορρέουν από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Υπενθύμισε ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας μιλά για συγκεκριμένη μορφή λύσης, όπως αυτή περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα για το Κυπριακό.

Με τον τρόπο αυτό, η Λευκωσία επιχειρεί να προλάβει ερμηνείες ότι η διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε λύση εκτός του συμφωνημένου πλαισίου. Η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς παραμένει πως η βάση λύσης είναι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, με πολιτική ισότητα όπως καθορίζεται από τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, και όχι οποιοδήποτε μοντέλο δύο κρατών ή συνομοσπονδίας που προωθεί η τουρκική πλευρά.

Ρόλος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφέρθηκε και στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λέγοντας ότι και η ΕΕ έχει καθοριστικό ρόλο να διαδραματίσει στην προσπάθεια.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οποιαδήποτε λύση θα πρέπει να είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Η Λευκωσία επιμένει ότι η ΕΕ δεν μπορεί να είναι απλός θεατής, ιδιαίτερα όταν το ζητούμενο αφορά την επανένωση ενός κράτους μέλους και την εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου σε ολόκληρη την επικράτειά του.

«Δεν υπάρχει πλάνο Β»

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης θέλησε να εμφανίσει την ελληνοκυπριακή πλευρά έτοιμη για την επόμενη φάση, λέγοντας ότι «όλοι θα κριθούμε από το τελικό αποτέλεσμα» και ότι από πλευράς Λευκωσίας υπάρχει πλήρης ετοιμότητα.

Τόνισε ότι «δεν υπάρχει πλάνο Β» για την Κυπριακή Δημοκρατία. Όπως είπε, δεν υπάρχει εναλλακτική από τον τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της πατρίδας μας.
Η φράση αυτή απευθύνεται ταυτόχρονα σε τρία ακροατήρια. Στο εσωτερικό της ελληνοκυπριακής κοινότητας, όπου υπάρχει δυσπιστία απέναντι σε κάθε νέα διαδικασία, προς τα Ηνωμένα Έθνη, στα οποία η Λευκωσία δηλώνει έτοιμη να ανταποκριθεί, και προς την τουρκική πλευρά, η οποία τα τελευταία χρόνια επιμένει στη θέση περί «κυριαρχικής ισότητας» και λύσης δύο κρατών.

Το στοίχημα του Γκουτέρες

Η αναφορά στη λήξη της θητείας Γκουτέρες δίνει και το πολιτικό πλαίσιο της κινητικότητας. Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών γνωρίζει καλά το Κυπριακό, καθώς είχε κεντρικό ρόλο και στην τελευταία μεγάλη προσπάθεια στο Κραν Μοντανά το 2017. Η Λευκωσία εκτιμά ότι ακριβώς αυτή η γνώση μπορεί να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα, εφόσον υπάρξει πραγματική διάθεση από όλες τις πλευρές.

Το ερώτημα, βεβαίως, παραμένει αν η τουρκική πλευρά θα κινηθεί εντός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών ή αν θα συνεχίσει να ζητά αναγνώριση «δύο κρατών» ως προϋπόθεση για την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών. Εκεί θα φανεί αν το παράθυρο ευκαιρίας είναι πραγματικό ή ακόμη μία διπλωματική χαραμάδα που θα κλείσει πριν προλάβει να αξιοποιηθεί.

Η Λευκωσία δηλώνει έτοιμη

Με τις δηλώσεις του, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θέλησε να τοποθετήσει καθαρά την Κυπριακή Δημοκρατία στην πλευρά που στηρίζει ενεργά την προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα. Παράλληλα όμως έθεσε και τα όρια. Όχι επιδιαιτησία, όχι εκτροπή από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, όχι λύση εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η πρωτοβουλία Γκουτέρες μπορεί να παράξει πραγματική πολιτική κίνηση ή αν θα μείνει στο επίπεδο των διερευνητικών επαφών. Για την ώρα, η Λευκωσία επιλέγει να στηρίξει τη διαδικασία, επιμένοντας ότι ο μόνος στόχος είναι ο τερματισμός της κατοχής και η επανένωση της Κύπρου.