Μειώσεις τιμών: Έως 39 ευρώ τον μήνα εκτιμά η Αρχή το όφελος ανά νοικοκυριό

Στα 39 ευρώ τον μήνα κατά μέσο όρο μπορεί να φτάσει η εξοικονόμηση ανά νοικοκυριό από το καλάθι των προϊόντων που συμμετέχουν στην Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, σύμφωνα με εκτίμηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), η οποία βασίζεται στις μηνιαίες πωλήσεις των συγκεκριμένων προϊόντων.

Η εκτίμηση περιλαμβάνεται σε ανακοίνωση που εκδόθηκε σήμερα, ως απάντηση σε δημόσιες αναφορές και στην κριτική που έχει διατυπωθεί για το ύψος των μειώσεων και τον τρόπο με τον οποίο συγκρίνονται οι τιμές πριν και μετά την έναρξη της πρωτοβουλίας.

Η Εθνική Πρωτοβουλία τέθηκε σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου και, σύμφωνα με την ανακοίνωση, περιλαμβάνει συνολικά 1.740 κωδικούς προϊόντων.

Οι ανατιμήσεις

Ένα από τα σημεία στα οποία επικεντρώνεται η ανακοίνωση αφορά τις αναφορές ότι σε ορισμένους κωδικούς είχαν προηγηθεί αυξήσεις τιμών, ώστε στη συνέχεια να εμφανιστούν μειωμένοι στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας.

Η Αρχή απορρίπτει αυτή την εικόνα και επικαλείται τα στοιχεία από τις δηλώσεις ανατιμήσεων που υποβάλλουν οι επιχειρήσεις.

Όπως αναφέρει, κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο δεν έλαβε καμία δήλωση ανατίμησης από εταιρεία επώνυμων προϊόντων που συμμετέχει στην Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών. Η μοναδική δήλωση ανατίμησης που υποβλήθηκε κατά το συγκεκριμένο διάστημα αφορά, σύμφωνα με την ίδια, εταιρεία η οποία δεν συμμετέχει στην πρωτοβουλία.

Οι συγκρίσεις

Αμφισβητείται επίσης ο τρόπος με τον οποίο έχουν γίνει ορισμένες δημόσιες συγκρίσεις τιμών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις επιλέγεται ένας μικρός αριθμός προϊόντων και δημιουργείται ένα «τεχνητό καλάθι», χωρίς να συγκρίνονται για κάθε προϊόν η ίδια αλυσίδα, η ίδια βάση τιμής και η ίδια χρονική περίοδος.

Όπως υποστηρίζεται, αντί γι' αυτό αναζητείται εκ των υστέρων η χαμηλότερη τιμή που είχε εμφανιστεί για ένα προϊόν σε οποιαδήποτε αλυσίδα και οποιαδήποτε ημέρα, ακόμη και όταν επρόκειτο για προσφορά λίγων ημερών.

«Με απλά λόγια, άλλο είναι η πραγματική τιμή ραφιού χωρίς προσφορά που βλέπει ο καταναλωτής σε ένα κατάστημα και άλλο η χαμηλότερη προσφορά που μπορεί να εντοπιστεί εκ των υστέρων, σε διαφορετικές αλυσίδες και διαφορετικές ημέρες», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.

Η βασική τιμή

Στο ίδιο πλαίσιο γίνεται διάκριση μεταξύ των μειώσεων της πρωτοβουλίας και των συνήθων προωθητικών ενεργειών των αλυσίδων.

Όπως επισημαίνεται, η Εθνική Πρωτοβουλία δεν αφορά προσφορές λίγων ημερών αλλά «σταθερή και δεσμευμένη μείωση της βασικής τιμής ραφιού» για τουλάχιστον δύο μήνες ανά κωδικό και, σε αρκετές περιπτώσεις, έως το τέλος Δεκεμβρίου 2026.

Οι σύντομες προσφορές δεν καταργούνται, αλλά μπορούν να εφαρμόζονται επιπλέον πάνω στην ήδη μειωμένη βασική τιμή, διαμορφώνοντας για μικρότερα χρονικά διαστήματα ακόμη χαμηλότερες τελικές τιμές.

Τρεις κατηγορίες

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ακόμη ότι από τις συγκρίσεις που έχουν παρουσιαστεί απουσιάζουν ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία και εμφανίζουν σημαντικές μειώσεις.

Ειδικότερα, αναφέρονται τα νωπά κρέατα, όπου συμμετέχουν 100 κωδικοί με μέση μείωση 7,5% και μειώσεις έως 28%, καθώς και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με 360 κωδικούς, μέση μείωση 8% και μέγιστη 33%.

Στα σχολικά είδη έχουν ενταχθεί 405 προϊόντα, με μέση μείωση 12% και μέγιστη 36%.

Κατά την Αρχή, πρόκειται για κατηγορίες οι οποίες συνήθως δεν συμμετέχουν σε σύντομες προσφορές και δεν συμπεριλήφθηκαν στις συγκρίσεις στις οποίες απαντά με τη σημερινή ανακοίνωσή της.

Η Αρχή αναφέρει, τέλος, ότι παρακολουθεί και ελέγχει καθημερινά την εφαρμογή της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών και ότι η μέχρι σήμερα αποτύπωση των πραγματικών τιμών στο ράφι επιβεβαιώνει τα στοιχεία που έχει ανακοινώσει.

Με βάση τις μηνιαίες πωλήσεις των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, εκτιμά ότι η εξοικονόμηση από το συγκεκριμένο καλάθι μπορεί να φτάσει κατά μέσο όρο τα 39 ευρώ τον μήνα ανά νοικοκυριό.