Το Πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών: νέοι θεσμοί και στόχοι

Ένα πολύπτυχο, ζωντανό και ανατρεπτικό Φεστιβάλ Αθηνών οραματίζεται ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Μιχαήλ Μαρμαρινός με νέους θεσμούς και το άνοιγμα σε άλλους χώρους. Σεβασμός στο αρχαίο θέατρο με αναβίωση έργων όπως την ιστορική Μήδεια του Κερουμπίνι αλλά και ριζοσπαστικές ιδέες όπως τις βραδινές συζητήσεις και τα μεταμεσονύχτια πάρτι.

Ένα φεστιβάλ με σεβασμό στη δύναμη των Αρχαίων Μύθων αλλά με άκρως μοντέρνο και ανατρεπτικό χαρακτήρα, με την καθιέρωση νέων ενοτήτων όπως μεταμεσονύχτια πάρτι με το ΑΦΤΕΡ και μεταμεσονύχτιες κινηματογραφημένες παραστάσεις στον «Έναστρο Ουρανό, Έναστρες Νύχτες» αλλά και «λογοτελεστικές πρωτοβουλίες» φαίνεται να οραματίζεται ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Μιχαήλ Μαρμαρινός.

Σημαντικό επίσης το άνοιγμα σε νέους χώρους, η δημιουργική υπενθύμιση του θεραπευτικού ρόλου της Επιδαύρου αλλά και η άκρως σημαντική, κατά τη γνώμη μας, εισαγωγή στο Φεστιβάλ των Αραβικών φωνών και δημιουργών. Πρόκειται για μερικές μόνο από τις καινοτομίες που ειςσήγαγε στο φετινό πρόγραμμα ο Μιχαήλ Μαρμαρινός στη δυναμική αυτή πρώτη παρουσίαση στην Πειραιώς 260. Ένας χώρος που όπως μας θύμισε ο ίδιος στην παρουσίαση του οραματίστηκε πρώτος ο Γιώργος Λούκος, ως τότε καλλιτεχνικός διευθυντής μετατρέποντας τον σε κέντρο πολιτισμού και καρδιά του. Αυτόν τον χώρο φρόντισε το Υπουργείο Πολιτισμού, μετά από αγώνες, να φέρει στην ιδιοκτησία του: φέτος ειδικά που η Πειραιώς 260 συμπληρώνει 20 χρόνια έχουμε να δούμε νέες εκπλήξεις να διευρύνου τον ήδη κεντρικό ρόλο για το Φεστιβάλ και την Αθήνα, της οποίας είναι κατεξοχήν εκπρόσωπος.

«Σήμερα βλέπω μόνο φίλους, δεν βλέπω εχθρούς, κάπου είναι κρυμμένοι, μπορεί και να μην υπάρχουν» ήταν οι πρώτες φράσεις του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή κατά την παρουσίαση του προγράμματος δίνοντας την ενωτική σφραγίδα που πρόκειται να ακολουθήσει σε αυτή τη χειρονομία ανοιχτής συμφιλίωσης σε ταραγμένους καιρούς. Εξού και ότι αναφέρθηκε στη δεκαετία του '50 και την έκρηξη των τεχνών που αναπτύχθηκε σε όλη «την πληγωμένη και ταραγμένη Ευρώπη, που ήταν η αδήριτη ανάγκη της Ευρώπης να διασκεδάσουν τον πόνο και να τον μετασχηματίσουν σε χαρά, ελπίδα και αίσθημα κοινότητας« για να αναρωτηθεί» Εβδομήντα και πλέον χρόνια μετά που βρισκόμαστε; Σε μια άλλη χρονικότητα, η ανάγκη αυτή παραμένει επιτακτική και αδιαμφισβήτητη. Τα φεστιβάλ γιορτάζουν το καινοφανές και το ευφάνταστο και την ευρύτερη δυνατόν βιοποικιλότητα του πολιτιστικού φαινομένου. Τα φεστιβάλ επιτηρούν αυτό που μόνο η τέχνη μπορεί να επιτελέσει: φέρουν κοντά τους ανθρώπους για καλό και αγαθό». Έθεσε ως εκ τούτου τους στόχους του Φεστιβάλ που είναι η ανάδειξη νέας γενιάς καλλιτεχνών, διεθνείς συμπαραγωγές, ενίσχυση εξωστρέφειας, ενθάρρυνση πρωτοπορίας, πρωτότυπη ελληνική δημιουργία, νέες ομάδες θεατών, άνοιγμα προς λιγότερο προνομιούχες περιοχές-στόχους που δεν τους παρουσίασε με ιεραχικό τρόπο.

Αλλά επειδή, όπως είπε ο Μιχαήλ Μαρμαρινός που μας συγκέντρωσε γύρω από ένα τραπέζι, μεταμορφώνοντας την παρουσίαση σε μια ζωντανή φιλοσοφική συζήτηση αλλά και μια εύρωστη διδασκαλία, το ελληνικό θέατρο «η μεγάλη μας φροντίδα». Εκεί μας περιμένουν μια σειρά από σημαντικά ονόματα και νέες πρωτοβουλίες όπως η Στεφανία Γουλιώτη σε ρόλο σκηνοθέτη με το «Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ» (8-11 Ιουνίου), για την γλύπτρια Μόλναρ, βασισμένο σε ένα διήγημα του Δημήτρη Χατζή, τον Άρη Κακλέα με το περίφημο έργο του Πέτερσεν Χάντκε «Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι» (7 Ιουνίου), τον Αλέξανδρο Μυστριώτη με το Ζ’ Επιστολή ή Απογοητευμένος Πλάτωνας (22-24 Ιουνίου) και την Εύα Στεφανή με τους Προγόνους (23 Ιουνίου), οι Βάκχες με την υπογραφή της Λένας Κιτσοπούλου (20-22 Ιουνίου)-για να αναφέρουμε μόνο μερικούς από τους Έλληνες που θα περάσουν από την Πειραιώς 260. Το Φεστιβάλ ανοίγει στις 29 Μαίου με τον Hefner Goebbels με τον Σλήμαν ΙΙΙ ενώ σημαντικό είναι το αφιέρωμα στον ιδρυτή της νέας εποχής του Φεστιβάλ Αθηνών, Γιώργο Λούκο.

Νέες πρωτοβουλίες, δίνουν το στίγμα των ζωντανών παρεμβάσεων που προασπίζεται ο Μαρμαρινός όπως οι «Πυγολαμπίδες» έναν νέο κύκλο διαφορετικών διαλόγων σε επιμέλεια Δημήτρη Παπανικολάου. Αμέσως μετά θα αρχίσουν οι μεταμεσονύχτιες προβολές «του εφήμερου της σκηνικής πράξης καθώς θα μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη η εμπειρία της σκηνής». Θα ξαναδούμε, έτσι, σπουδαία έργα που δεν θα είχαμε την ευκαιρία να δούμε αλλού. Η μεταμεσονύχτια συνθήκη θα συνεχίζεται και στην Πειραιώς με το ΑΦΤΕΡ που ενεργοποιούν τον Κήπο και την Πλατεία και ανοίγουν με τρόπο δημιουργικό τους χώρους της Πειραιώς.

Επίδαυρος

Κεντρικό ζήτημα διαδραματίζει στην ανοιχτή συνθήκη του Φεστιβάλ το Αρχαίο Δράμα, το έπος, οι μύθοι «ως απόθεμα ιδεών, πολιτείας και Δημοκρατίας», όπως τόνισε ο Μαρμαρινός με σκοπό την γονιμοποίηση του θεάτρου με άλλες τέχνες ενισχύοντας τη δυναμική του στη διεθνή σκηνή: χαρακτηριστικό παράδειγμα, όσον αφορά τις παραστάσεις που θα δούμε φέτος στην Επίδαυρο η ιστορική παράσταση της Μήδειας του Λουίτζι Κερουμπίνα που αναβιώνει από Εθνική Λυρική Σκηνή, η Άλκηστις του Ευριπίδη από τον Δημήτρη Καραντζά (17 & 18 Ιουλίου), η Ειρήνη-μια νέα επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη από τον Νίκο Καραθάνου (24 & 25 Ιουλίου), ο Ίων του Ευριπίδη από τον Θωμά Μοσχόπουλο, (ΘΟΚ, 28 & 29 Αυγούστου) οι Πέρσες του Αισχύλο από Χρήστο Θεοδωρίδη (3 & 4 Ιουλίου). Το φετινό πρόγραμμα της Επιδαύρου πλαισιώνεται από δράσεις που μας βοηθούν να γνωριστούμε καλύτερα με τον χώρο αυτό καθώς λησμονούμε ότι ο χώρος της Επιδαύρου είναι μέρος του ευρύτερου θεραπευτικού χώρου του Ασκληπιείου, »γιατί πολλές φορές αγννούμε ότι αυτό είναι διαδρομή πως κάποια θεραπεία», όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο Μαρμαρινός. Γι αυτό φέτος θα αποκαλυφθεί μια Περιοδική Έκθεση με τον τίτλο «Χορών Χώρος» (3 Ιουλίου-29 Αυγούστου).

Από τη Μικρή Επίδαυρο στον Κόσμο όλο

Όπως τόνισε ο καλλιτεχνικός διευθυντής το Φεστιβάλ της Μικρής Επιδαύρου πρόκειται για «ένα πολυπρισματικό φεστιβάλ, ανεξάρτητο από τη μεγάλη αδελφή του»: δεν θα μπορούσε να λείψει ο Θοδωρής Γκόνης με τα «Πορτοκάλια της Επιδαύρου» (17 & 18 Ιουλίου) αλλά και ο Ευριπίδης Λασκαρίδης, που επιστρέφει στην Επίδαυρο με την Τουρνέ του (26 & 27 Ιουνίου). Τα «Εννιά νούφαρα από τη νεκρή όχθη» είναι ο κόσμος που αποχαιρετά ο Κ. Βήτα και μας τον μεταφέρει κάτω από τον έναστρο ουρανό της Επιδαύρου. Όσον αφορά το Ηρώδειο, που φέτος κλείνει για εργασίες, το πρόγραμμα έχει ήδη ανακοινωθεί -αλλά είναι πολύ σημαντική η θέση και των Εορτών Αποχαιρετισμού στο Ηρώδειο, με σημαντικά έργα όπως τη Λυσιστράτη του Σταμάτη Κραουνάκη στις 12 και 13 Ιουνίου, την Εκάβη του Ευριπίδη από τον Στάθη Λιβαθινό. Η Κατερινα Σακελλαροπουλου εκπροσωπώντας το ΔΣ του Φεστιβάλ Αθηνών αναφέρθηκε εκτενώς, όπως και ο καλλιτεχνικός Διευθυντής, Μιχαήλ Μαρμαρινός, στον οραματιστή καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ, Γιώργο Λούκο καθώς, όπως σημείωσε «ο χώρος που βρισκόμαστε σήμερα φέρει τη δική του σφραγίδα». Νέο, εντυπωσιακό εικαστικό από τους Κλαίρη Γεωργέλη και Νέαρχος Ντάσκας, ιδρυτές της Polkadot design-ένα εξπρεσιονιστικό δημιούργημα που συνομιλεί δημιουργικά με τη συμβολική υπόσταση του αρχαίου θεάτρου και εμπνέεται από αυτό.